Gargara / Tarih Boyu Köy-Kent!

  • Gargara’dan Gargara’ya – 3

Gargara, Toros dağlarının tam ortasında akan ve burada derin bir vadi oluşturan Göksu’nun hemen dibinde kurulmuştu.

İlk gününden sonra hep merkezi bir köy olarak çekim gücüne sahipti. Burada her sanat erbabından bir usta mutlaka bulunurdu. Demirci, bakırcı, semerci, çömlekçi ve dericilik gibi o günün yaygın meslekleri arz-ı endam ediyordu.

Bunlardan çömlekçilik başlı başına bir sanattı. Pınarları biraz ötelere yatırmak için künkler, yavaş yavaş inşaat sektöründe görülmeye başlanan kiremitler, tuğlalar burada birkaç usta tarafından yapılıyordu. Çevre köylerdeki mektepler, hükümet konakları ve bey konakları bu tarz malzemelerini almak için Gargaraya gelirlerdi.

Aladağ, Anamur ve Pirlagonda nahiyelerinden gelen müşteriler yolları hareketlendiriyordu. Ayrıca Uğurlu ve Lemos köylerinden gelen katırcılar ticari olarak Gargarada yapılan toprak ürünlerini çevre köylere satmaya götürürlerdi.

Dericilik Gargarada çömlekçilikten sonra gelen ikinci önemli zanaat koluydu. Semercilerin malzemelerinin çoğunu dericiler üretirdi. Kuskun, kolan, karın kolanı, kayış, yular, önleme, götleme ve bütün semer ve koşum malzemelerini dericiler yapardı.

Gargara bu iki sanatta bağlı olduğu kaza merkezi olan Ermenek’ten öndeydi.

*

Gargara köyü tarih boyu daima dikkate değer bir konum arz etmiştir. İslami devirlerde buraya gelen atalarımız ilk önce Göksu’nun kenarına otağlarını kurmuşlardır. Özellikle Anamur tarafından geldiği bilinen Avşar Türkmen Yörükleri tahminen 1200’lü yıllarda Gargara’nın Göksu boyunda yer alan mahallesi Kışlacık mevkiine yerleşmişlerdir. Zaten Karaman oğulları Avşar oymağına mensup bir beyliktir. Yine aynı tarihlerde 1228 gibi Yellibel / Kamış boğazı taraflarından da Nure Sofi’ye ait Türkmen obaları aynı yere Selçuklular tarafından yerleştirilmişlerdir.

Gargara / Kışlacık’ta bulunan iki Karamanoğlu yatırı bölgemize Avşar aşiretine mensup Karamanoğullarının geldiğine şahittir. Nitekim Karaman beyliği ilk Ermenek’te kurulmuş ve 1256-1261 yıllarında burayı başkent yapmıştır. Gargaranın en alt sınırı olan Kışlacık’taki türbesinde Karamanoğlu Halil Bahadır Bey, en üst, kuzey sınırı olan Balkusan’da da Karamanoğullarının kurucu beyi Nure Sofi oğulları Karaman, Mahmut ve Mehmet beyler metfundur.

Karamanoğulları, merkezini Larende’ye yani Karaman’a aldıktan sonra Gargara merkezi olan Kışlacık’ta talihsiz bir olay olmuş, Anamur’dan gelen bir gurup burayı ateşe vermiştir.

Anamur’a hâkim olan beylik, tuz gölüne tuz almak için bir kervan çıkarır, bu tuz değil de buğday için Konya’ya da çıkarılmış olabilir. Bu kervanın dönüşü sırasında Kışlacıktan bazı vatandaşlar ve ya yetkililer 90 deveden oluşan yüklü kervanın başındakilerden buğday ve ya tuza ihtiyaçları olduğunu, bir miktarını kendilerine satmalarını isterler. Kervan sürücüleri, buna yetkili olmadıklarını söyleyerek reddedince, birkaç kendini bilmez geceleyin kervanın çökertildiği ve istirahate alındığı, “deve çökeği” denen kervandan bir devenin inciğini keserler.

Kervan bir eksikle Anamur’a varır. Anamur beyi çok sinirlenir ve bu havaliden Anamur’a çalışmaya gidenlerden Gargara’nın nasıl bir yerleşim olduğunu öğrendikten sonra silahlı ve neft tulumlarıyla bir çete hazırlar ve yaz döneminde buraya gönderir. Çete getirdikleri yanıcıyı köyün etrafına dökerler ve ateşe verdikten sonra Göksu’nun karşı yakasına geçerler.

Gargaranın bu mahallesine verilen Kışlacık, adından da anlaşılacağı gibi o sırada halkın büyük bölümü yayla olarak kullanılan yukarılarda subaşlarına yapılan yazlıklarda bulunmaktadır. Kışlacık’ta bulunan kişiler de fazla zayiat vermeden burayı terk ederler ve yanmaktan kurtulurlar.

Gargara köyü tamamen yanmıştır ve artık oturulacak mesken kalmadığından halk, Çingiller, Pınargözü, Akpınar, Ulupınar, Alakise, Göl Dedesi, Aralık gibi yerlerdeki yazlıklarının etrafında mahalleler oluştururlar. O zamanlardan beri yukarı mahallelere “Mahalar” denmektedir.

Abdülkadir ustanın ailesi Pınargözü / Mahalara, Ünzile’nin ailesi de Alakise mahallesine yerleşirler.

*

Gargara bu yangından sonra yüz yıllarca toparlanamaz ve eski şaşaasına kavuşamaz. Artık halk zanaatı ikinci plana, çiftçiliği birinci plana almıştır. Hemen hemen her evde bir kaç keçi, sığır bulunur. Her mahallede ona yakın davar sürüsü sahibi mevcuttur.

Her aile Karaman hududundaki Yellibel’e kadar yer alan kırlardan tarla sökerler. Ayıbeleni, Üssüz, Hacı Hasan Kırı, Üçpınar, Tolbunar, Sarıbunar, Soğukbunar, Beğbunarı, Saparca, Altıntaş, Aşılık, Sarnıç, ve Bük boylarını zapt ederler.

Gargaralılar Türbede yer alan Karamanoğullarının mezarlarına bakarlar. Fakat Balgasun denilen bu yaylada kışın oturmak imkânsız olunca kışın Türbe yıpranmaya hatta define avcılarınca soyulmaya başlanır. Kayaya kazınan kitabelerin altında bile para var sanan cahiller kitabelerin çoğunu okunamaz hale getirirler.

Bunun üzerine, daha sonraları Gargaralılar Türbe etrafına yerleşerek burayı kışın da iskân edilir hale getirirler. Buraya yerleşen Yörük obalarıyla beraber Gargaralılar 1921 yılında Atatürk’ün imzasıyla bir muhtarlık köy yapacaklardır.

(Devamı 4. Bölüm: Evlad-ı Fatihan Gargaralılar)

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mükremin Kızılca - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


Bay-bayan personel alınacak

YURTSEVER PETROL OTOGAR Şubesi’nde çalıştırılmak üzere bay bayan akaryakıt Satışı ve markette görev alabilecek takım arkadaşları alınacaktır. Müracaa...

0541 735 67 76 YURTSEVER PETROL

LÜKS VİLLA-KALİTELİ MİMARİ VE FULL AKILLI EV SİSTEMİ- ÖZEL HAVUZLU- KENDİNİZİ ŞIMARTIN..

0(533) 894 81 64 OTTAVİA KUSADASİ

Vasıflı vasıfsız personel alınacak

Karaman'da faaliyet gösteren Desobsan Elktronik Soba Sanayi'de çalıştırılmak üzere vasıflı vasıfsız personeller ve kaynakçılar alınacaktır. Müracaatl...

0 (543) 382 67 59 DESOBSAN ELKTRONİK SOBA

Kaynak Ustaları - Torna Ustaları aranıyor.

Firmamız bünyesinde çalıştırılmak üzere kaynak ve torna ustaları aranıyor.

FATİH YILDIRIM - TALARANZA TARIM MAKİNALARI VE EKİPMANLARI

Karaman Külhan Mahallesinde Ultra Lüks 3+1 Satılık Daire

Bina her katta tek daire üzerine 4 kat olarak kurulmuş, daire 4 ncü katta bulunmaktadır. 165 m2 3+1 odalı dairenin giriş kapısı çelik, oda kapılar ise...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman Zembilli Mahallesinde Satılık Daire

955 m2 arsa üzerine 400 m2 (brüt) alana sahip her katta 2 daire olacak şekilde, asansörlü olarak inşa edilmiş, binada toplam 2 adet dükkan 6 adet dair...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman Medreselikte Satılık Dağ Evi

Şehir hayatının yorucu temposu, artan gürültü ve çevre kirliliği gibi sorunlarından kurtulmak ister misiniz? Oksijeni bol, temiz havasıyla ve doğal gü...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Web Yazılım Uzmanı

Şirketimiz bünyesinde görevlendirilmek üzere Karamanda ikamet eden yada edebilecek (Freelance veya Remote değil); NodeJs, AdonisJs, ReactJs, teknoloji...

DİJİBİZ YAZILIM TEKNOLOJİLERİ

Karamanda Sanayi imarlı Satılık Arsa 2400 m2

Karamanda Sanayi imarlı Satılık Arsa 2400 m2 Satılık Arsa Sanayi imarlı, Depo, Sanayi dükkanı, vb inşaat alanları için uygundur. B-1 (bitişik nizam te...

EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket Asgari ücret ne kadar olmalı?