Sakarya Meydan Muharebesi Güncesi

İlk Safha (14-22 Ağustos 1921)

Eskişehir-Sivrihisar hattında ilerlemeye başlayan Yunanlılar, önlerinde Sakarya’nın batısında az sayıdaki zayıf, örtme görevinde bulunan Türk birliklerini ileriye doğru atarak 14 Ağustos 1921 sabahı ileri harekâta geçtiler. 15 Ağustos akşamına kadar Tatarcık-Sarıköy-Sivrihisar-Çandır-Emirdağ hattına varan Yunanlılar, bu hatta ciddi bir Türk direnişi ile karşılaşmamışlardı. Böylece Türk ordusunun Sakarya’nın doğusuna yerleştiğini anlamış oldular.

Yeni duruma göre güneye yönelerek ileri harekâta devam eden Yunan ordusu, 16 Ağustos akşamına kadar Mihalıççık-Sivrihisar doğusu-Fettahoğlu-Davulga hattına ulaşarak stratejik intikal esnasında “sıklet/ağırlık merkezini” (kesin sonucun alınması için, kesin sonuç yerinde ve zamanında üstün muharebe gücünün toplanması) belli etmiş oldu.

18 Ağustos’tan sonra Sakarya Nehri’ni güneyden geçen ilk Yunan birlikleri, Haymana genel istikametinde kuşatma yapmak amacıyla Sivrihisar’dan itibaren güneye yönelmeye başladı. Bu hareket, Yunan ordularını hedefinden gittikçe uzaklaştırıyor ve güneye kaydıkça Türk kuvvetlerinin hareket ve manevrasına tabi kalmalarına yol açıyordu.

Yunanlılar böylece Sakarya Nehri’nin kuzey-güney doğrultusundaki bölgede zayıf kuvvetler bırakarak güneye doğru hareketine devam etti. 21 Ağustos’ta Sakarya güney kolu üzerindeki Hacı Hüseyin ve Fettahoğlu köprülerinden Sakarya’yı geçtiler ve Mangal Dağı istikametinde ilerlemeye başladılar.

Yunan ordusunun harekât planı tam olarak açıklığa kavuşmuştu: Yunan Küçük Asya Ordusu, sekiz tümenden oluşan üç kolordu ile Türk savunma mevzilerine güney kanattan Haymana-Ankara genel miğferinde bir kuşatma manevrası uygularken; Sakarya güney kolu ile Porsuk arasındaki bölgede tertiplenen 7’inci Tümen de Orta Sakarya kesiminde Türk kuvvetlerini tespit edecekti.

Keşif unsurlarından Yunanlıların bu taarruz planını uygulayacakları anlaşılınca, Türk ordusunun Batı Cephesi Komutanlığı Karargâhı Alagöz (Temelli/Polatlı/Ankara) köyüne nakledildi. Başkomutanlık Karargâhı zaten bu köyde idi. Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa da güney kanat bölgesinde Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın emirlerine göre harekâtı sevk ve idare etmek üzere görevlendirildi.

İkinci Safha (23-30 Ağustos 1921)

Sakarya Meydan Muharebesinin bu ikinci safhası Yunan ordusunun Sakarya doğusunda bulunan Türk kuvvetlerine taarruzu ve güney kanattan kuşatma teşebbüsünü içermektedir.

14 Ağustos’ta başlayıp 22 Ağustos akşamı sona eren bu süre içinde ilerleyen Yunan ordusuna paralel olarak Türk ordusu cepheden kuvvetlerini güneye kaydırmış, fakat kuzey güney istikametindeki Yunan kuvvetlerine karşı biri süvari olmak üzere beş Tümenini bırakmıştı.

22-23 Ağustos akşamı Yunan kolorduları Türk örtme birliklerinden sonra Türk ileri mevzilerini de atarak, dokuz günde 120 kilometrelik zor bir yaklaşma yürüyüşünü takiben Türk savunma mevzilerinin karşısına dikilmişler, ertesi gün yapacakları taarruza hazır hale gelmişlerdir.

22 Ağustos günü biterken, önceden bütün kuvvetiyle yüzü batıya (Sakarya’ya) dönük olan Türk ordusu, şimdi kuvvetinin çoğu ile güneye dönmüş bulunuyordu.

23 Ağustos sabahı Yunan ordusu Türbe Tepe ve Mangal Dağı’na taarruza başladılar. 120.000 kişilik mevcuduyla Türk mevzilerine yüklenmiş oluyorlardı. Amaç, Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmiş bulunan Türk ordusunu yok etmekti. Hedef Ankara idi…

O gün şiddetli muharebeler oldu. Yağışlı ve rüzgârlı havai Türk ordusunun savunmasını zorlaştırmış, Yunanlılara avantaj sağlamıştı. Mangal Dağı kaybedildi. Batı Cephesi’nin aldığı tedbirler sonucu 18 gün süreyle ele geçirilemeyen Mangal Dağı ancak 10 Eylül 1921 Cumartesi günü saat 14.00’te Süvarilerimiz tarafından ele geçirilebildi.

Bu safhada cereyan eden önemli muharebelerden biri de Beylikköprü civarında gerçekleşti. Türk ordusu güneyde Mangal Dağı’nda uğraşırken Yunanlılar bu defa Polatlı’nın 14 kilometre güneybatısındaki Beylikköprü kesiminde saldırıya başlamışlardı. Mangal Dağı ile Beylikköprü arasındaki mesafe kuş uçuşu 80 kilometre idi. Cephenin bir ucunda (güney) Mangal Dağı, diğer ucunda (kuzey) Beylikköprü vardı. Sakarya’yı sazlıkların içine kurdukları köprü ile geçen Yunanlılar, 24 Ağustos’ta Beylikköprü’ye saldırdılar. Şiddetli geçen ilk gün muharebelerinde Yunanlılar geri çekilmek, Sakarya’nın batısına geri dönmek zorunda kaldılar.

Sakarya Meydan Muharebesi’nin bu ikinci safhasındaki en önemli muharebelerden biri de 25 Ağustos günü cereyan eden Türbe Tepe ve Gedikli Muharebeleridir. Mangal Dağı’nın Kuzey doğusunda bulunan Türbe Tepe stratejik açıdan çok önemli idi. İlk Yunan taarruzu sırasında boşaltılan ve Yunanlılar tarafından ele geçirilen Türbe Tepe takviye edilen Türk birlikleri tarafından tekrar ele geçirildi.

Bu arada Gedikli Köyü civarında çok kanlı muharebeler oldu. 1’inci Yunan Tümeni özellikle 3’üncü Kafkas Tümenimizin 7’inci Alayının süngü hücumları sayesinde büyük ölçüde kayba uğramıştı. 7’inci Alayımızın bölüklerinde de er mevcudu 90’dan 40’a kadar düştü. Alayın yalnız 3’üncü Taburundan altı subay şehit ve yaralı verilmişti. Alayın 3’üncü Taburu ile Tümen Hücum Taburu cephelerinde Yunan ölüleri sayılamayacak kadar çoktu.

26 Ağustos’ta düşmanın Türk kuvvetlerini güneyden kuşatma ve cepheden yarma harekâtı, cephedeki Türk kuvvetlerinin direnişiyle mevzii başarılarından ileri gidemedi. Türk ordusu bugünden itibaren kesin sonuçlu bir meydan muharebesi yapmak üzere direnişe azmetmişlerdi. Ancak Türbe Tepe tekrar Yunanlıların eline geçti.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Ali Güler - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


Danış Kitabevi bayan personel arıyor

Karaman Danış Kitabevinde çalıştırılmak üzere, en az lise mezunu bayan personeller alınacak. Başvuruların şahsen yapılması gerekmektedir.

03382127653 DANIŞ KİTABEVİ

KARAMAN Valide Sultan Mahallesinde Satılık Dükkan

Valide Sultan Mahallesi Abdülkerim Kılıç Caddesinde Özdoğan Camisi karşısı sokak içinde satılık 60 m2 Satılık Dükkan Detaylı bilgi ve gayrimenkulü ziy...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman Zembilli mahallesinde Satılık Dükkan

Karaman Zembilli Ali Efendi Mahallesinde 120 m2 Sağlık ocağı yanıda bulunan bodrumlu dükkan Eczane, Market, manav vb işler için uygun yüksek kira geti...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman Mahmudiye Mahallesinde Ara kat 3+1 Satılık Daire

Dairenin lokasyonu cumartesi pazarına yakın konumda, 4 katlı binanın 3. katında bulunmaktadır. Bina 2007 yılında yapılmış 14 yaşındadır. Satılık Daire...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman Ziya Gökalp Mahallesinde Satılık Lüks Daire

Dairemizin lokasyonu Karaman Valilik karşısındadır. Bina 3 katlı olarak toplamda 5 daire şeklinde inşa edilmiş, Ana cadde ile bina arasında yeşil alan...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman Kazım Karabekir Mahallesinde Satılık Daire

Kazım Karabekir mahallesinde 145 m2 3+1 yüksek giriş zemin kat satılık daire. Dairenin bulunduğu bina tek daire üzerine 4 kat olarak inşa edilmiş, bin...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman Külhan Mahallesinde Ultra Lüks 3+1 Satılık Daire

Bina her katta tek daire üzerine 4 kat olarak kurulmuş, daire 4 ncü katta bulunmaktadır. 165 m2 3+1 odalı dairenin giriş kapısı çelik, oda kapılar ise...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman 3. Toki Konutlarında Satılık Daire

Başakşehir Mahallesinde Satılık 2+1 Açık konsept Mutfak ve oturma odası mevcut. Satılık dairenin giriş kapısı çelik oda kapıları amerikan panel kapıdı...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman Zembilli Mahallesinde Satılık Daire

955 m2 arsa üzerine 400 m2 (brüt) alana sahip her katta 2 daire olacak şekilde, asansörlü olarak inşa edilmiş, binada toplam 2 adet dükkan 6 adet dair...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman Hacı Celal Mahallesinde Satılık Daire

Karaman Hacı Celal Mahallesinde Satılık Daire Bina 651 m2 arsa üzerine, her katta 2 daire olacak şekilde 4 katlı (Asansörlü ) olarak inşa edilmiş, bin...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket Ülkemizdeki Mülteciler Sınır Dışı Edilmeli mi?