İslam’a Girenlere 100 Kuruş Nakdi Destek

Osmanlılarda Yezidilere İhtida Yardımı

Osmanlı devletinde “La ikrahe fiddin / dinde zorlama yoktur” (2/256) ayeti esas alınarak Hristiyan, Yahudi ve diğer batıl, eski semavi din mensuplarına baskı asla uygulanmamıştır.

Hatta bunlara karşı tebliğ amacıyla heyetler gönderildiği de fazla arşiv kayıtlarında yer almaz. Ancak Müslümanları tehdit eden bir yerin bir fethi sırasında “Ya İslam ya cizye” ikilemi arasında bırakıldıkları bir gerçektir ki bu da Kur’an’da emredilen bir uygulamadır. (Tevbe 29)

Avrupa fetihleri sırasında İslam’ın tebliği iyi örnek olarak yapılmıştır. Bu iyi örnek olma vasıfları İslam ahlakının temelini oluşturan Adalet, eşitlik ve vicdan özgürlüğü başta olmak üzere beşeriyetin huzur ortamını sağlamaya yarayan umdelerden oluşmaktaydı.

Bu davranışa uygun Osmanlı devletinin politikası sayesinde Arnavut, Boşnak, Makedon, Hırvat, Sırp milletlerinden toplu ihtida hareketleri görülmüştür. Bugünkü Arnavutluk, Bosna-Hersek, Kosova ve Makedonya büyük oranda Müslüman Avrupa devletlerine birer örnektir.

Batıda İslam olmayan milletlerle bu şekilde mücadele edip Allah’ın kelamını duyurma hareketini yürüten devlet-i aliyye doğudaysa İslam caddesinden bir şekilde koparak sapkın yollara girenlerle mücadele ediyordu.

Bu makalemde Osmanlı arşivlerinde yer alan son dönem Osmanlı belgelerine dayanarak Yezidilere yapılan Tashih-i akaid / inancı düzeltme faaliyetleri ve bunun sonucu olarak yapılan nakdi ve ayni yardımları ele alacağım, inşallah!

Musul merkezli Yezidi Taifesi inanç bakımından İslam’dan en fazla uzaklaşan, adeta ayrı bir din ve inanç gibi gözüken bir yapıdadır. Hatta Kars ve Erivan arasında gidip geldikleri Ermenilerle aynı cemaatte buluşmak için açık ve gizli temasları birçok arşiv kaydında yer almaktadır. Erivan ve Kars arasında varıp gelmeleri büyük sürülerinin otlatılması amacıyla yaylak – kışlak bağlamında olup bu esnada Ermeni ileri gelenleriyle siyasi konulara da son zamanlarda alet olmaya başlamışlardır. Bu buluşmaları sağlayan ise Amerikan misyoner örgütleridir. Yani açıkçası Amerikalılar Yezidileri hem Osmanlıdan koparmak hem de İslam motifli batıl görüşlerinden alıp başka bir batıl inanç olan Hristiyanlığa sokmak istiyorlardı.

Osmanlı devleti de bütün bu gizli açık temasları görerek Musul’da “Hey’et-i Tembihat ve Tashih-i Akaid” adıyla bir heyet oluşturmuştur. Bu: Yezidilerin, hallerini ve inançlarını düzeltmeye yönelik tembihlerde bulunmayı, nasihat yoluyla şekavet, fesat ve batıl inançlarından vazgeçmelerini sağlamayı amaçlayan heyetin başına Binbaşı Abdülkadir Efendi getirilmişti.

Bugünkü Irak, Suriye ve doğu-güneydoğu bölgesinde hem kendi aralarında hem de Kürt aşiretleriyle çatışan Yezidilerin ıslahı askeri kaynaklara havale edilmişti zira üzerlerine silahlı müfrezeler gönderilmeden önce Osmanlı Ordusu onları nasihatle yola getirmeyi amaçlıyordu.

Yezidilerden binlerce kişi İslam’ı bu yolla seçerek mühtedi olmuştur. Bu mühtedilere Osmanlı devleti, mal sandığından kişi başı yüz kuruş ödeme yapıyordu. Bu ödeme “Kisve baha” yani elbise parası olarak geçmektedir, çünkü o zaman Yezidilerin kendilerine has bir tanınma kıyafeti vardı ve bu kıyafetle kendilerini Müslümanlardan ayırıyorlardı. Müslüman olunca da Müslümanların tanındığı kıyafetlere bürünmek zorunda olduklarından devlet bu parayı veriyordu.

Bu ödeme emri 10 Şubat 1303 / 22 Şubat 1888 yılında Diyarbakır valiliğine de tebliğ edilmiştir.

Osmanlı arşiv belgelerine göre baliğ ve baliğa yani reşit ve reşide olmayan kız ve oğlan çocuklarına Müslüman olduklarında bu para verilmiyordu. Sebebi de İslam akaidine göre rüşt çağına erişmeyen eski tabirle akıl baliğ olmayan çocuklar doğal olarak yani fıtrat gereği Müslüman sayılıyordu.

Doğrusunu ifade etmek gerekirse bu iyi niyetli uygulama beklenen sonucu vermedi.

Hatta heyet başkanı Binbaşı Abdülkadir Efendi Yezidileri: liderleri, şeyhleri ve önderleriyle beraber Musul’da bir araya toplayıp ateşli bir konuşma yapıyor. Bu konuşma sırasında haddini aşarak liderlerine ve şeyhlerine hakaret ediyor.

Bunun üzerine meydana gelen infial büyümeden, Musul valisi durumu Sadarete ve İstanbul’a bildirince heyet başkanı Binbaşı Abdülkadir Efendi azledilerek heyetin de varlığına son veriliyor.

(Kaynak: BOA DH.MKT.01488.0039.001)

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mükremin Kızılca - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


Esentepe Mah.de Satılık Müstakil Ev

Karaman Esentepe Mahallesinde Satılık Müstakil Ev 970 m2 arsa üzerine brüt 280 m2 olarak inşaa edilmiş 3+1 satılık müstakil ev 'in kalorifer tesisatı...

EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Sümer Mahallesinde Satılık Dükkan

Sümer Mahallesinde Fırın Ruhsatlı Satılık Dükkan Sümer Mahallesinde 250 m2 zemin + 250 m2 bodrumlu toplamda 500 m2 dir. Fırın ruhsatlı, yüksek getiril...

EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

İbrahim Öktem Caddesi Üzerinde Satılık Daire

İbrahim Öktem Caddesi, İmam Hatip Orta Okulu karşısı ana cadde üzerinde Satılık Daire. Bina, her katta 2 daire olacak şekilde zemin + 3 kat olarak inş...

EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Külhan Mahallesinde Satılık Daire

Karaman Külhan Mahallesinde Satılık Daire Bina 328 m2 üzerine her katta tek daire olacak şekilde bitişik nizam 180m2 oturumlu, zemin+ 3 kat olarak inş...

EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karamanda Sanayi imarlı Satılık Arsa 2400 m2

Karamanda Sanayi imarlı Satılık Arsa 2400 m2 Satılık Arsa Sanayi imarlı, Depo, Sanayi dükkanı, vb inşaat alanları için uygundur. B-1 (bitişik nizam te...

EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Külhan Mahallesinde Satılık Dükkan

Külhan Mahallesinde Satılık Dükkan Karaman Külhan Mahallesinde 60 m2 Satılık Dükkan, Mutfak, Wc, ve 2 bölüm den oluşan çarşı merkezinde uygun fiyatlı...

EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Mahmudiye Mahallesinde Ara kat 3+1 Satılık Daire

Karaman Mahmudiye Mahallesinde Ara kat 3+1 Satılık Daire Dairenin lokasyonu cumartesi pazarına yakın konumda, 4 katlı binanın 3. katında bulunmaktadır...

EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Ali Şahane Mahallesinde Satılık Daire

Karaman Ali Şahane Mahalellesinde Dubleks Satılık Daire Zemin + 3 katlı binanın son katında 212 m2 brüt 180 m2 net kullanım alanına sahip, 4 + 2 odalı...

EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman'da çift cepheli kiralık dükkan

Karaman merkez Tahsin Ünal Mahallesindeki 4 Nolu Aile Sağlık Merkezi ve İş Bankası yanında, Faik Kayserilioğlı Caddesi No: 72 A/B adresindeki dükkan v...

0534 723 9174

Canlı kaz ve hindi satışı yapılır.

Merhaba, Canlı, yeni mahsül, bakımlı ve organik kaz ve hindi satışı yapıyoruz. Fiyatlar için lütfen irtibat kurunuz. İrtibat tel: Mehmet Doğançay, 05...

MEHMET DOĞANÇAY

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket Ülkemizdeki Mülteciler Sınır Dışı Edilmeli mi?