BÖYLESİ NE GÖRÜLDÜ NE DUYULDU

O, KUL HAKKINDAN ÇOK KORKAN BİRİYDİ, BELEDİYE HOPARLÖRÜNDEN ANONS YAPTIRIP HELÂLLİK İSTEDİ

Karaman’ın unutulmayan şahsiyetlerinden, Kervansaray’daki Hayat Pastanesi’nin sahibi Deli Sait lakaplı Sait Doğan’la ilgili öyküler bitecek gibi değil. “Karaman’ın Anthony Quinn’i” Deli Sait’in hayatı, bir dizi film olacak kadar renkli. 1960’larda büyük bir cesaret örneği sergilemiş. Duyduğumda, “Bu olay değil Karaman’da, Türkiye’de bile ‘Böylesi ne görüldü ne duyuldu’ başlığını hak edecek denli büyük haber olur” dedim.

İslam Peygamberi Hz. Muhammed (sas) vefatından üç ay önce Arafat Vadisi’nde 124 bin Müslüman’a seslenir. Veda Hutbesi olarak bilinen bu konuşma, “İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi”nin hayat kaynağıdır, özüdür. Odamın duvarında asılı olduğu için 15 yaşlarımda ezberlediğim Veda Hutbesi’ndeki şu iki cümleyi kalbimden çıkarmadım:

Bütün Müslümanlar kardeştir.”
Hepiniz Adem’in çocuklarısınız.”

Veda Hutbesi’nde suçun şahsiliği prensibine dikkat çekilir ve en çok kul hakkı üzerinde durulur. Yine Hz. Muhammed’in (sas), ölümünden kısa süre önce, Mescid-i Nebevî’de yaptığı bir konuşma vardır. “… Bende hakkı hukuku olan var mı? Olan hemen gelsin ve Allah hakkı için, kıyamet günü hesaplaşmasından önce hakkını alsın” dediği konuşma, Hz. Muhammed’in (sas) kul hakkından nasıl çekindiğinin örneğidir. Hz. Ukkaşe ile aralarında geçen olay, birçok kaynakta yer almıştır.

Karaman’ın Deli Sait’i de hacca gitmeye karar verir. Hacca gidecektir gitmesine ama gitmeden önce helâlleşmek gerekir. O cahillik günlerinde, gençliğinin ilk dönemlerinde Öskes Boğazı’nda pusu atıp yol kesmiştir. 11 yıl hapis yatmıştır ama vicdanı rahat değildir. O, kul hakkının ne olduğunu bilen temiz kalpli bir Müslümandır. 1960’lı yıllarda insanlara ulaşmanın, onlardan özür dilemenin yolu sınırlıdır. Üstelik tanımadığın, kim olduğunu bile bilmediğin insanları bulmak kolay mıdır?

Sait Doğan’ı yakından tanıyanlardan İbrahim Ünal’ın (Kasabalı İbo ve Sakallı İbrahim) anlattığına göre, Deli Sait, o günlerde ve şimdi bile kimsenin cesaret edemeyeceği bir yöntemi tercih eder. Karaman’da duyurular belediye hoparlöründen yapılmaktadır. Esnafın reklamı, belediyenin ve devletin duyuruları ile vefat edenlerin isimlerinin okunması için tek geçerli yol vardır; belli noktalarda direklere konulmuş hoparlörlerle, belediye binasındaki merkezden yapılan anons sayesinde çok kişiye ulaşmak. Ne söylendiği çoğu kez açık seçik duyulmadığı için bu anonslar ardı adına yapılırdı. Yine de anlayamayan olursa, dükkân komşusuna sorar, öğrenirdi.

Deli Sait belediyeye gider, o dönemde kaç lira ise parasını ödeyip, “Ben Sait Doğan, Deli Sait lakaplı Pastacı Sait Doğan. Eşkıyalık yaptım, çok kişinin hakkını yedim. Kimin bende hakkı varsa gelsin alsın” içerikli sözlerle, hoparlörden anons yaptırır. Öyle bir adam günümüzde yaşasa ve imkânı elverse ülkenin en çok izlenen televizyonuna çıkar, helâllik isterdi. Eminim yapardı. Hesap gününde Allah’ın huzuruna kul hakkıyla çıkmaktansa, bu dünyada kul karşısında mahcup olmayı göze alarak, ulaşabildiği kişilerden helâllik istemek için TV ekranlarından sesini duyurmaya çalışırdı.

Belediye hoparlöründen helâllik dileyen ilk cesur yürek Karaman’dan çıkmıştır. Karaman, bu örnek olayı geçmişinin en nadide anılarından biri olarak hatırlamalıdır. Belki bir gün Deli Sait gibi biri çıkar ve TV ekranlarından gözümüzün içine baka baka helâllik diler, görsellik çağının sembol ismi olarak kayıtlara geçer.

Deli Sait’in, “Ben Sait Doğan, Deli Sait lakaplı Pastacı Sait Doğan. Eşkıyalık yaptım. Çok kişinin hakkını yedim. Kimin bende hakkı varsa gelsin alsın” diye adeta yakardığı sözleri Karaman’da belediye hoparlörlerinden gün boyu farklı saatlerde ve bir hafta boyunca duyulur.

Yine İbrahim Ünal’ın ifadesiyle Hayat Pastanesi’ne yüzlerce kişi gelir. Bu gelişler birkaç gün değil, birkaç yıla sirayet eder. Deli Sait, kim ne istediyse verir. “Benim 10 liramı aldın” diye on lira, “Yüz liramı aldın” diyene 100 lira verir. Nerde, ne zaman, nasıl diye kimseye sorgu, sual etmez. “Sırtıma vurdun” diyene sırtını döner, “Sen de bana vur” der. Böyle yiğit bir adama kimse vurmaya kıyamaz. Gelenlerin büyük bölümü hakkını helâl eder.

Böyle bir helâllik isteme, bu topraklarda ne daha önce duyulmuştur ne de daha sonra. Şimdiye kadar bunu yapmaya cesaret eden tek kişi Deli Sait olmuştur.

KMÜ İslami İlimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Akgül’ün, Ermenek Araştırmaları adlı eserin 2. cildinde “Sarıveliler’den Karaman’a İyiliğe Adanmış Bir Hayat: Ermenekli (Deli) Sait Doğan” başlıklı makalesinde, hac olayı şöyle anlatılır:

“…Yaş kemale erdiğine, maişet derdi asgariye indiğine göre, imkânı olanların hac farizasını yerine getirme arzusu, 1965 yılında Sait Doğan’ın gönlüne düşer ve böylelikle hacca gider. Ve geçmiş hayatında bazı vazgeçilmez zannedilen alışkanlıklar, sigara vs. terk edilerek hac sonrası yeni bir hayat tarzı tercihi ilerleyen yaşa baskın gelmeye başlamıştır.

Artık Deli Sait, Hacı Said’e dönüşmüştür. Uzun beyaz sakalı ve başındaki beyaz takkesi onun ayrılmaz parçası olmuştur adeta. Önceki hayatında çalışkanlık, cesaret, fedakârlık, cömertlik, nükte en önemli şeyler idi. Lakin hac dönüşü daha olgun ve yetkin bir kişilik sahibi haline gelmiştir. Bıraktığı sakalı ve başındaki takkesi ile Hacı Sait, işini yetiştirdiği oğlu ve çalıştırdığı kişilere bırakır çoğu zaman. Zira ezan okunduğu zaman sakalını tarayarak, güzel kokular sürerek camiye gider. Kendisinin yetiştirdiği ve akşamları işini emanet ettiği yeğeni Mustafa Doğan bunlardan biridir. (Mustafa Doğan) Daha sonra kendine ait bir pastane dükkânı açarak ölümüne kadar mesleğini sürdürmüştür.”

Prof. Dr. Mehmet Akgül’e göre, Sait Doğan, “göç ederek geldiği Karaman’da bir ömre sığdırdığı iki hayat tarzına şahit olarak, hayatı boyunca Ermenek’in köy ve kasabalarından okumak veya meslek sahibi olmak için şehre gelen gençlere sahip çıkarak, onlara şehirde daha iyi bir hayatın yolunu açmıştır.”

(Deli Sait ile Onbaşı arasındaki ilişki ve daha fazlası inşallah bir sonraki yazıda)

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Ahmet Tek - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.

03

Jale Yalçıntaş - Şartlar değişik yollara sürüklemiş ama temiz yürekli, mert, cömert, Allah korkusu olan biriymiş Hacı Sait. Rahmet diliyorum.

Eline, yüreğine sağlık , çok duygulanarak okudum.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 24 Mayıs 16:08
02

Davut Atasoy Emekli I - Çok güzel bir makale hemde gerçek hayattan bölümler olarak bir solukda okudum.. Hacı Sait Doğan çok iyi tanıdığım biridir. Allah'ım Rahmet eylesin.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 17 Mayıs 20:10
01

Bg - Rahmetliyi andığınız için teşekkür ederim. Delikanlılığını, diğerkamlığını, cömertliğini vs. çok duyduk aile içinde.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 16 Mayıs 07:56

Yurtpet Petrol'e Personel Alınacak

Yurtpet Petrol Pirireis Şubesi'nde görevlendirilmek üzere, erkek market ve akaryakıt personeli alınacak. Müracaatlar şahsen yapılacaktır.

İletişim: 0338 212 4333

Karaman Kazımkarabekir'de satılık tarla

Emlak Tipi: Satılık Arsa - İmar Durumu: Tarlam²: 3.072m²: Fiyatı: 10Ada No: 949 - Parsel No: 76Tapu Durumu: Müstakil Parsel / Takas olur

05327652401

Yenişehir Mahallesinde Satılık Dükkan

KARAMAN Yeni Şehir Mahallesinde koleksiyon konutları altında 750 m2 yatırımlık dükkan Gayrimenkulü ziyaret için lütfen randevu alınız.

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman Valide Sultan Mahallesinde Satılık Dükkan

KARAMAN Valide Sultan Mahallesinde Satılık Dükkan ve Depo Valide Sultan Mahallesi Abdulkerim Kılıç Caddesinde Özdoğan Camisi karşısı sokak içinde satı...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

İsmetpaşa Caddesi'nde Kiralık İşyeri

Mülkiyeti Akın Yapı A.Ş.'ye ait olan İsmetpaşa Caddesi üzerinde kiralık işyeri. LCW mağazası yanında bulunan ve altında Türk Telekom mağazası bulunan...

0542 426 76 15

Valide Sultan Mah.de Satılık Dükkan

KARAMAN Valide Sultan Mahallesinde Satılık Dükkan ve Depo. Valide Sultan Mahallesi Abdulkerim Kılıç Caddesinde Özdoğan Camisi karşısı sokak içinde sa...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Akın İş Merkezinde Kiralık İşyeri

Mülkiyeti Akın Yapı A.Ş.'ye ait olan Akın İş Merkezinde Bulunan giriş katı 530 m2, asma kat:400 m2, 1. Bodrum: 530 m2, 2. Bodrum: 300 m2 olmak üzere t...

Yurtsever Petrol'e personel alınacak

Yurtsever Petrol'e personel alınacak Karaman Yurtsever Petrol Opet İstasyonunda istihdam edilmek üzere personel alınacak. Karaman Yurtsever Petrol'ü...

Alişahane Mahallesi 4.Kat 106 M2 2+1 Satılık Daire

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Daire.Karaman Alişahane mahallesi perşembe pazarı içinde bina 4 katlı her katta 2 daire mevcut. Dükkan ile birlikt...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Sümer Mahallesinde Fırın Ruhsatlı Satılık Dükkan

Sümer Mahallesinde Fırın Ruhsatlı Satılık Dükkan Sümer Mahallesinde 250 m2 zemin + 250 m2 bodrumlu toplamda 500 m2 dir. Fırın ruhsatlı, yüksek geti...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket 18 Gün tam kapanma kararını yerinde buluyor musunuz?