Adalet Mülkün Temelidir

Bir devletin ikamesi, o devletin adalet olgusuna bakış açısıyla alakalı bir durumdur. Devlet, adaletin tesisini sağlıyor ve hatta adaletin devamlılığı hususunda tavizsiz bir tutum sergiliyorsa, bu durum o devletin gücünü artırmasına vesile olacak ve devlet, halkı tarafından kolaylıkla benimsenecektir. Zira adaletin gerçek manasıyla hayatın her kademesinde etkin olduğu bir devlette, haksız olan haksızlığını, haklı olan da haklılığını –kabul etmeseler dahi- bilecektir. Bu da aslında hırsızın hırsızlık yapmasının kötü olduğunu bilmesi ve bu “bilme” işlemine rağmen hırsızlık yapmasına benzer bir durumdur. Böylece hukukun hükmü karşısında hırsız, neden mahkûm edildiğini bilecek ve zahirde mukavemet gösterse de batın da hükmün adaletli olduğuna rıza gösterecektir. Bu tarz örneklerin çoğaltılması mümkünse de bu örnek meramımızı anlatmak bakımından yeterlidir.

“Bilme” işi oldukça önemli bir mevzudur. Özellikle de devletin “adalet” olgusu paralelinde bir “bilme” işlemi, halkın ve yöneticilerin sırat-ı müstakim’den sapmaması açısından hayati niteliğe sahip bir durumdur. Hayatın her kademesinde adalet, devlet için önemli bir yer tutsa da bilhassa toplumsal düzeni sağlama ve anarşiyi engelleme yönünden çok daha önemlidir. Zira bireysel manada adaletten taviz verme (buradaki “taviz”in adaletin temelini dinamitlemeyecek ölçüde olması elzemdir.) neticede ferdi hayat sahası üzerinde etki bırakırken; toplumu ilgilendiren bir hususta adaletten taviz, halkın adalet olgusuna yüklediği anlamı değersizleştirecek ve devletin adaletine duyduğu güveni sarsacaktır. Bundan dolayı devletin adaleti iyi “bilme”si ve tavizsiz bir şekilde uygulaması kendi istikbali için zorunludur. Herhangi bir sosyal statü ayrımına gitmeksizin adaleti tesis etmeli ve mahkûm edilmesi gereken bir devlet büyüğü dahi olsa ona hükmü uygulayabilmelidir. Bu konuda bize en güzel örneği her durumda olduğu gibi yine Allah Resulü (s.a.v.) sunmaktadır.

Peygamber olmakla birlikte aynı zamanda bir devlet başkanı olan Hz. Muhammed, Medine İslam Devletini kurduktan sonra hiçbir zaman adaletten saptırıcı hükümler vermemiş ve verilmesine de müsamaha göstermemiştir. Bir kavmin eşrafına mensup bir kadının hırsızlık yapması neticesinde elinin kesilmesini gerektiren hükmü uygulamak isteyen Allah Resulüne, kavmin önde gelen kimselerinin, hırsızlık yapan kadının, şeref sahibi ve toplum nezdinde siyasi ve sosyal açıdan önde gelen kimselerden olduğunu beyan ederek verilmesi gereken hükmün iptal edilmesini ya da başka bir şekilde icra edilmesini rica etmelerine karşı, Hz. Peygamber’in, hırsızlığı kendi kızı Fatıma yapsa dahi verilecek cezanın değişmeyeceğini kararlılıkla vurgulaması dikkate şayan bir durumdur. Zira Allah Resulü, verilecek cezanın verilmemesi halinde  Allah’ın hududunu çiğnemekle birlikte toplumun adalet olgusuna bakışını da ifsad edeceğini çok iyi biliyordu. Bugün verilen bir taviz yarın başka bir tavize kapı aralayabilir ve neticede adalet sadece güçlünün yararına işleyen bir zulüm mekanizmasına dönebilirdi. Bu durum ise zamanla “bilme” işlemini izale eder ve bilmeden, bildiğini sanarak adaleti uyguladığını düşünen devlet mekanizmasının doğumuna ebelik yapabilirdi. Ancak Hz. Peygamber özellikle toplumu ifsad edebilecek bir taviz işleminin önüne geçmiş ve kendi kızı dahi olsa adaletin tesisi için karar vereceğini belirtmiştir.

O’nun bu kararlı tutumu orada bulunan halkın zihnine bir nakış gibi işlemiş ve adaletin “ne olduğunu” çok iyi bir derecede “bilmişlerdir.” Bundan dolayıdır ki Hz. Ebubekir hilafeti döneminde O’nu örnek almış ve Hz. Ömer adil olma vasfını kimseye kaptırmamıştır. Hz. Ömer’in valileri büyük bir titizlilikle denetlemesi ve valinin sorumluluğu altında bulunan halktan bir kişinin, valinin zulüm yaptığına dair bir şikâyette bulunması neticesinde Hz. Ömer’in gerekli tetkiki yaptırdıktan sonra kişinin şikayetinin haklı olduğunu anlamasıyla valiyi görevden azletmesi günümüze örnek olması açısından oldukça önemlidir. Bu durum hem valilerin devamlı denetimini ve adaletten sapmamalarını sağlarken hem de halkın, devletin adaletine olan güvenini güçlü kılmaktadır. Adil Ömer’in vefatının akabinde sahabeden bir zat’ın “Ey Ömer senden sonrakilere büyük bir yük bıraktın” demesi, onun adalet olgusuna bakışının ne derece sahih ve sağlam olduğunu bütün çıplaklığıyla gözler önüne sermekle birlikte bu anlayışı halka nasıl kabul ettirdiğini de bedahet derecesinde ortaya koymaktadır.

Firavun’un tahtını yerleyeksan eyledi

Konumuzun adaletle alakalı olması ve bu adaletin devlete bakan yönünü ortaya koyma amacına matuf bir yazının kaleme alınması, özellikle de günümüzde gündeme getirilmesi inkâr edilemeyecek bir öneme sahip olmasından kaynaklanmaktadır. Bu sebepten Hz. Peygamber’in kurmuş olduğu İslam Devletinin bakiyesi şeklinde yorumlanacak Hulefa-i Raşidin, Emeviler, Endülüs Emeviler, Abbasiler, Selçuklular ve Osmanlılar başta olmak üzere aynı minvalde tarih sahnesine çıkmış devletlerin adalet olgusunu yorumlama ve “bilme” başarıları, onların tarih sahnesindeki rolünü biçme açısından önem arz etmektedir. Zira biz bütün bu devletlerin adil oldukları dönemde dünyanın en güçlü devletleri olduklarına şahit oluruz. Ancak aynı ölçüde adaletten sapmaları onların, halkları nezdinde itibar kaybına uğramalarına ve neticede yıkılmalarına neden olmuştur. Bugün de tarihin kuralı hiç değişmeksizin işlemektedir. Dolayısıyla hangi yönetim şekliyle yönetilirse yöneltilsin, adaletten sapan, güçlünün daima haklı kılınmasına yönelik bir hukuk sistemini uygulayan, mazlumun ezilmesine göz yumarken zalimin zulmünü görmezden gelen, zengini kayıran, fakiri aşağılayan, güç zehirlenmesine uğrayıp da gücünün farkına varamayan devletlerin ayakta kalması imkân dâhilinde değildir. Ki bu devletler Firavun misali diktatörlükle yönetilseler dahi durum değişmeyecektir. Zira Firavun’un saltanatını yıkan, onun sarayında yetişen halktan bir zat idi. Bu zat, halkın duygularına tercüman olarak bir başkaldırma eylemine ön ayak olmuş ve Firavun’un tahtını yerleyeksan eylemiştir.

Bütün bu anlatılanlar hakikatin zuhurunu ortaya koyucu mahiyettedir. “Adalet” öncelikle “bilme” ile başlar. Bilen kimse ancak doğru olanı uygulayabilir. Sonra güce rağmen adaletten ödün vermemek ve adil olma yolunda her türlü saptırıcı iğvalardan kendini muhafaza etmek önemlidir. Ve bunlara ilaveten devlet erkânının bizzat kendisinin “Adalet mülkün temelidir” düsturunu şiar edinmesi son derece mühimdir.

FATİH GİLİK

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Fatih Gilik - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


Yetkili Servise Personel Alınacak

Bosch, Siemens, Profilo Yetkili Servisinde çalışacak vasıflı vasıfsız bay eleman alınacaktır. Müracatların şahsen perşembe pazarı sonu fidancının yan...

0 338 212 32 72

Yurtpet Petrol'e Personel Alınacak

Yurtpet Petrol Pirireis Şubesi'nde görevlendirilmek üzere, erkek market ve akaryakıt personeli alınacak. Müracaatlar şahsen yapılacaktır.

İletişim: 0338 212 4333

Karaman Kazımkarabekir'de satılık tarla

Emlak Tipi: Satılık Arsa - İmar Durumu: Tarlam²: 3.072m²: Fiyatı: 10Ada No: 949 - Parsel No: 76Tapu Durumu: Müstakil Parsel / Takas olur

05327652401

Yenişehir Mahallesinde Satılık Dükkan

KARAMAN Yeni Şehir Mahallesinde koleksiyon konutları altında 750 m2 yatırımlık dükkan Gayrimenkulü ziyaret için lütfen randevu alınız.

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Karaman Valide Sultan Mahallesinde Satılık Dükkan

KARAMAN Valide Sultan Mahallesinde Satılık Dükkan ve Depo Valide Sultan Mahallesi Abdulkerim Kılıç Caddesinde Özdoğan Camisi karşısı sokak içinde satı...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

İsmetpaşa Caddesi'nde Kiralık İşyeri

Mülkiyeti Akın Yapı A.Ş.'ye ait olan İsmetpaşa Caddesi üzerinde kiralık işyeri. LCW mağazası yanında bulunan ve altında Türk Telekom mağazası bulunan...

0542 426 76 15

Valide Sultan Mah.de Satılık Dükkan

KARAMAN Valide Sultan Mahallesinde Satılık Dükkan ve Depo. Valide Sultan Mahallesi Abdulkerim Kılıç Caddesinde Özdoğan Camisi karşısı sokak içinde sa...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Akın İş Merkezinde Kiralık İşyeri

Mülkiyeti Akın Yapı A.Ş.'ye ait olan Akın İş Merkezinde Bulunan giriş katı 530 m2, asma kat:400 m2, 1. Bodrum: 530 m2, 2. Bodrum: 300 m2 olmak üzere t...

Yurtsever Petrol'e personel alınacak

Yurtsever Petrol'e personel alınacak Karaman Yurtsever Petrol Opet İstasyonunda istihdam edilmek üzere personel alınacak. Karaman Yurtsever Petrol'ü...

Alişahane Mahallesi 4.Kat 106 M2 2+1 Satılık Daire

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Daire.Karaman Alişahane mahallesi perşembe pazarı içinde bina 4 katlı her katta 2 daire mevcut. Dükkan ile birlikt...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket Covid-19 Aşısına Nasıl Bakıyorsunuz?