Reklamı Kapat

Karaman ve Güney Cephesi

Mondros Mütarekesi sonrasında İstanbul Hükümeti’nin işgallere seyirci kalması İtilaf Devletleri’nin yeni taleplerde bulunmalarını kolaylaştırmıştır. İngilizler Türk kuvvetlerinin Pozantı’nın kuzeyine kadar çekilmelerini istediler. İstanbul Hükümeti bunu da kabul edince, Çukurova Bölgesi’nde yaşayan Türk ahali haklı olarak tedirgin olmuştur. Adanalılar ilgili makamlara protestolarını bildirip bölgenin Türk yurdunun bir parçası olduğunu ve koparılamayacağını savundular. Fakat bu tepkiler, İngiliz, Fransız ve Ermenileri durdurmaya yetmemiştir.

Fransızlar’ın; Adana, Maraş, Urfa ve Antep bölgelerini işgal etmeleri üzerine, İzmir’in işgalinden sonra Batı Anadolu Bölgesi’ndeki milli hareketler gibi, bu bölgede de milli müfrezeler kurulmaya ve zaman zaman düşman kuvvetlerine baskınlar yapılmaya başlanmıştır. Sivas Kongresi’ne kadar Güney Cepheleri, sözün tam anlamıyla kendi başlarınaydı[43]. Sivas Kongresi sırasında Ali Fuat Paşa “Garbi Anadolu Kuvâ-yı Milliye Kumandanı” olarak atandı. Daha sonra Ali Fuat Paşa, Anadolu’dan başka Güney Cephesi’ne yakın bölgelerde de görev almıştır. Bu aradaki günler içerisinde Sivas’tan güneyle yapılan muharebeler, Heyet-i Temsiliye Başkanlığı, yani Mustafa Kemal Paşa ile yapılıyordu.

Milli Mücadele yıllarında Karaman-Adana arasındaki münasebetlerin askerî, siyasî ve ekonomik bakımdan çok önemli olduğu görülmektedir. Karaman-Adana arasındaki askeri ilişkiler, önce II. Ordu’nun Konya’ya nakledilmesiyle başladı. Fransızlar’ın bölgeyi işgal etmesi ile gelişti. Zira bölge halkı ile muntazam askeri birlikler güneyde düşmana karşı bir mukavemet cephesi kurdular.

Fransızlar’a karşı kurulan mukavemet cephesinin merkezi Pozantı idi. Güney Cephesi’nin açılması üzerine Karaman’ı, düşmana karşı açılan cephelerin içinde en yakın duruma getirdi. Pozantı’daki askeri birliklerin birçok ihtiyacı da ulaşım kolaylığı nedeniyle Karaman’a bağımlı bulunuyordu. Nitekim Delibaş İsyanı’nın Karaman ve civarına sıçraması üzerine bu isyan Pozantı’dan gelen askeri birlikler tarafından bastırılmıştır.

Fransızlar bu bölgede başlattıkları işgaller sırasında Ermeniler’den hem askerî hem de idarî bakımdan faydalanmışlardır. Ermeniler Paris Konferansı’nda isteklerini dile getirmişler ve Ermeni Delegasyonu Başkanı Bagos Nubar’ın taleplerinden birisi de; zorla Müslümanlaştırılmış veya Türkler’in aralarına sokulmuş çocuk, genç kız ve kadınların eski dinlerine dönmelerinin sağlanması, zorla el konulan Ermeni mallarının eski sahiplerine verilmesi idi.

Ermeniler bir taraftan bu isteklerde bulunurken diğer taraftan da müdâfaasız Türkler’e saldırmaktan geri kalmamışlardır. Ermeni akınlarının ardı arkası kesilmemiş; ev baskınları, soygunlar ve adam öldürmeler yaşanmıştır. Adana’da bulunan İtilaf kuvvetlerinin Ermenileri toplamak için; Maraş’tan Sivas’a kadar olan yerlerdeki Ermeni muhacirlerin Adana’ya gönderilmesi emri verilmiştir. Ayrıca Ermeni patrik vekilinden; Kayseri, Yozgat, Ankara, Konya, Ereğli, Karaman, Afyonkarahisar, Eskişehir, İzmir civarında olan mahallerde bulunan muhacirlerden Adana’ya her gün kaç kişi gönderilecek ise isimleri ve gönderildikleri tarihin İngiliz kumandanlığına bildirilmesi istenmiştir. Anadolu’nun pek çok yerinde olduğu gibi Karaman’dan da Güney cephesi bölgesine Ermeniler’den hareket edenler olmuştur. 41. Fırka mıntıkasına dahil olan Karaman’dan, ticaret ve yerleşme maksadıyla 1920 Şubat ayında 10 Ermeni’ni ayrılmış ve Adana’daki faaliyetlere dahil olmuştur. Karaman’dan giden Ermeni çeteleri Maraş ve Adana bölgesindeki Ermenilerle birleşerek, Müslüman halka eziyet ve işkence ettiler.

7 Haziran 1920’de Adana Cephesi’nin Mersin’den Adana’ya kadar uzanan kesimi Adana dahil olmak üzere 41. Tümen’in emrine verilmiştir. Bu cephede bulunan Emir Aslan Bey ve Sinan Beyler komutasındaki Kuva-yı Milliye, 41. Tümen’in komutanı emrine girecektir. Dolayısıyla son emirle Sinan Bey bölgesindeki Kuva-yı Milliye de 41. Tümen’in emrine verilmiş oldu. 41. Tümen’e bağlı olan ve Karaman’da bulunan 139. Alay’dan gönderilen ve Yüzbaşı Musa ile Makineli Tüfek Asteğmeni Abdülkerim komutasındaki otuz kişilik bir müfreze,  İkinci  Bozkır  Ayaklanması  sırasında  29 Ekim 1919’da Kızılkuyu’da geceyi geçirecekleri vakit, sabaha karşı köylüler tarafından etrafları sarılmış hatta asiler tarafından idam emri askerler için çıkartılmışsa da halkın ileri gelenlerinin işe el koyması ve onların yardımı sayesinde bu durumdan kurtulmuşlardır.

41. Tümen, 12. Kolordu kuruluşundan çıkarılıp askeri harekât bakımından Genelkurmay Başkanlığı’na bağlanmış oldu.
Fakat tümenin idare ve iaşesi eskisi gibi 12. Kolordu tarafından sağlanacaktı. Bu suretle 20. Kolordu kuruluşunda bulunan 11. Tümen, yerinin 41. Tümen’e bırakarak Batı Cephesi’ne nakledilmeye başlandı.

Batı Adana Kuvâ-yı Milliye Kumandanı Sinan Bey, kendi bölgesinin eskisi gibi 11. Tümen emrinde bırakılması için 11. Tümen’e telgrafla müracaatta bulunmuştur. Bu müracaat üzerine 12. Kolordu Kurmay Başkanı Binbaşı Şemsettin Bey 11 Haziran 1920’de Karaisalı’dan kolorduya, bu konuda yazdığı raporda: “ 41. Tümen karargâhının Pozantı’ya gelmesi, israfların önüne geçilmesi için lüzumludur” diyordu. Adana Cephesi Umum Komutanlığı adına Genelkurmay Başkanlığı’na yazılan bir yazıda olay şu suretle bildirilmiştir: “Şimdiye kadar yalnız kendi subay ve erlerimizin kahramanlıkları sayesinde birçok başarılar elde ettik. Bölgemizde ufak tefek yolsuzluklar olmuşsa da bunu yapanlar cezalandırılmıştır. Diğer bölgelere oranla bölgemizde uygulanan adalet sayesinde halkın desteği de sağlanılmıştır. Şimdiye kadar askeri harekât bakımından hiçbir tümenin emrinde değildik. Gelen emrinizde 41. Tümen komutanlığına bağlanmamız bildiriliyor. Bu bizim için üzüntülü olduğundan Adana ve Tarsus’un geri alınmasına kadar eskisi gibi bağımsız olarak hareket etmemiz veyahut öteden beri bize yardımı dokunan 20. Kolordu’ya bağlı 11. Tümen emrinde bırakılmamızı arz ederim.”

Bu müracaatlar üzerine 20 Haziran 1920’de Büyük Millet Meclisi Başkanı Mustafa Kemal, Batı Adana Kuvâ-yı Milliye Komutanı Sinan Bey’e 12. Kolordu eliyle, özetle şu telgrafı göndermiştir:

“Adana Cephesi’nin 41. Tümen komutanı emrine verilmesi üzerine gönderilen telgrafnamenizi büyük bir hayret ve teessüfle aldım. Ermenilerin zulüm yapmaya başlamaları ile husule gelen şu karışık zamanda kişisel duygulara kapılarak vatanın askeri savunma harekât ve tertiplerini zedelemek şimdiye kadar Adana bölgesini savunmak için elde edilen bunca üstün çalışma ve başarıları yok ederek, düşmanlarımızın yapmak istedikleri fenalıktan daha büyük bir fenalık doğuracaktır. Bunu takdir edeceğinizi biliyorum. Derhal itaatla bağlı bulunduğunuz 41. Tümen Komutanlığı’ndan alacağınız emirleri iyi karşılamanızı ve vazifeye devam eylemenizi isterim. Aksi takdirde hareketlerinizi vatana ihanet kabul ederek ona göre işlem yapacağımı kesin olarak bilmenizi ve şimdiye kadar geçen hizmetlerinizi ve üstün durumunuzu alt üst edecek böyle bir hareketten sakınmanızı hatırlatır ve tavsiye ederim. Bu gibi hareketler bir asker için kusurdur. Bu yersiz ve aşırı hareketlerden sizi kati surette men ederim.”

Mustafa Kemal Paşa’nın bu emri yerine getirilmiş ve Adana Cephesi Umum Komutanlığı 41. Fırka emrinde hareket etmiştir. 41. Tümen Pozantı bölgesinde görev alırken, tümene bağlı olup, Karaman’da yer alan 139. Alay’ın karargahı; Anamur dâhil olmak üzere Tecer Deresi’nde yer almıştı. Karaman’dan da 41. Tümen’e bir kudretli dağ topu gönderilmiştir.

41. Tümen’e bağlı 12. Ve 16. Piyade Alayları Batı Cephesi’nde görev almıştır. Maraş ve civarında işgal kuvvetlerine karşı mücadelenin yoğun olduğu dönemlerde bölgenin er ihtiyacını karşılamak amacıyla Karaman ile birlikte Ereğli’den 234 er Maraş Fırkası’na gönderilmiş ve bu erler cephede görev almışlardır. Bunun yanı sıra Karaman’da bulunan 139. Alay Mersin’in taarruzunda da kullanılmıştır.

Kaynak: Anı Bisküvi 738. Türk Dil Bayramı Armağanı olan eserden alınmıştır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Tuba Gültekin Elmas - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


BİFA BİSKÜVİYE PERSONEL ALINACAK

GENEL NİTELİKLER VE İŞ TANIMI BİFA BİSKÜVİ VE GIDA SANAYİ A.Ş. Türkiye’nin ilk 200 büyük sanayi kuruluşu içinde yer alan Bifa A.Ş., 1962 yılından bu...

Fisandun Dereköy'de Satılık Hobi Bahçesi

Fisandun Dereköy'de 820 m2 Köy merkezine yakın konumda Dereye yakın mesafede. Yolu bulunan, araçla bahçe başına kadar ulaşım imkanı olan Yakın mesafed...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

SATILIK HOBİ BAHÇESİ

Pınarbaşı Köyünde Karaman Merkeze 15 Km. Pınarbaşı Köyüne 2 Km. Anayola 15 Metre Mesafede Dere İle Sınır 12 Ay Boyunca Su Problemi Olmayan 766 M2 ve 1...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 3+1 Satılık Daire

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 165 m2 3+1 site içinde Satılık Daire. Site içerisinde 3+1 odalı 165 m2 brüt 145 m2 net kullanım alanına sahip. D...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Güney Emlak'tan Turkuaz City'de Satılık Daire

Üniversite ve hastaneye yakın konumda Urgan Mahallesi Turkuaz City Konutlarındaki 2+1 daire satılık. 11 katlı binanın 8. katı, 2+1 odalı, brüt 120 me...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Çarşı Merkezde 30 M2 Satılık Dükkan

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Dükkan. Karaman Külhan Mahallesi Alparslan Türkeş parkı karşısı çarşı merkezde cadde üzeri 30 m2 doğu cephe. Dükk...

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Tabduk Emre Mahallesinde Satılık Apart

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Apart Daire. Karaman Tabduk Emre Mahallesi.Oba düğün salonu civarı. Üniversiteye yürüme mesafesinde garaj üzeri 1....

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Karaman Beyazkent'te Satılık Arsa

Karaman Karademir Emlak'tan Satılık Arsa. Karaman Beyazkent mahallesinde 306 m2 standart proje 2 kat 100 m2 civarı daire ve garaj yapılır. Arsanın k...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

NOKTA HATASİZ HYUNDAİ GETZ

2007 model 1.5 dizel 4 silindir en fulll vgt HYUNDAİ GETZ.. Henüz 105 binde... Bir değişen birkaç lokal boyalı Hep serviste bakımları yapılmış.. Hep...

GALERİ̇ NOKTA

SATILIK FİAT PANDA

HATASIZ MİNİ JİP 2005 model 1.2 benzinli FİAT PANDA DEĞİŞEN YOK HASAR KAYDI YOK Birkaç parça lokal çizik boyasi var Tüm bakımları yeni yapıldı Trigier...

GALERİ̇ NOKTA

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket 18 Gün tam kapanma kararını yerinde buluyor musunuz?