Reklamı Kapat

Şehirleşme boşanmaları tetikliyor mu? Köyden indim şehire...

Karaman 1990’lı yıllarda sanayileşme atılımlarıyla birlikte hızlı bir toplumsal değişim içerisine girdi. Bisküvi fabrikalarının art arda açılmasıyla Karaman’ın sosyoekonomik yapısında büyük gelişmeler oldu. Bu gelişmeler sosyokültürel değişmeleri de beraberinde getirdi.

Karaman 1989 yılında il statüsüne kavuştu böylece önemli bir idari yapı değişikliği yaşandı. Şehrin sanayileşmesiyle köyden kente göçlerle toplumsal düzen ve kontrol aracı olarak gelenekler önemini yitirdi. Ancak yerini doldurabilecek sosyal alt yapı organizasyon kurulamadı. Kent kültürü konulamadı. Oluşan yeni sanayi toplumu ardı ardına açılan fabrikalar da toplanan binlerce kadın ve erkek, yeni evlenen çiftler, rehbersiz bırakıldı.

Gençlere destek verecek önlerinde rehber bir mekanizma olmayınca gençler kendi başlarına evlenmeye karar verdi. Çünkü kime danışsınlar? Neyi referans alacağını bilmeden evlendi. Köyden kente göç ile geleneksel köy yaşantısı kırıldı. Yerine ne koyuldu? Hiçbir şey. Kent kültürü koyulmalıydı…. Sanki boşlukta gibi her şey. Her yanımızda bir hareketlilik var. Buna karşın muazzam bir boşluk savrulma var. Boşanmalarda bu boşlukta gerçekleşiyor ve sıradan normal bir olaymış gibi tepki görüyor. İnsanlarda huzursuzluk var. Bu huzursuzluk ailelere yansıdı. Sosyokültürel yapının verimli çalışmasına zemin hazırlığı yok. Özellikle aile bütünlüğünün korunmasına yönelik bir çalışma yapılmamış...

Köyden kente göçle köylerdeki akrabalık ilişkileri geniş aileler dağılarak şehirde çekirdek aileler oluştu. Köylerde samimi olan akrabalık ilişkileri, şehirlerde resmi ilişkilere bıraktı. Ayrıca köylerde güçlü olan sosyal kontrol mekanizması şehirde zayıfladı. İş ve istihdam nedeniyle köyden şehre hızlı göç yaşanması yeterli donanım ve mesleki beceriden yoksun vasıfsız insan kitlelerinin fabrikalarda yoğunlaştırdı. Sosyal kontrol ve dayanışma ağları buralarda da zayıfladı. Ayrıca göç ile birlikte oluşan toplumsal değişimle bireysel ailesel ve toplumsal sorunlarla şehir karşı karşıya kaldı. Köyden kente göç serüveni içinde ailelerin yapılarında, işlevlerinde ve ilişkilerinde değişim ve dönüşümler oldu.

‘’Köyden kente göçün ve kentli olmanın yönetilemediği durumlarda yeni sorunlar ortaya çıkar, mevcut sorunlar da yönetilemez hale gelir.’’

Sanayi şehri Karaman çok sayıda göç almıştır. Çevre köy ve ilçelerden hariç doğu illerinden de göç almıştır.

Karaman, Türkiye’nin gıda üretiminin yoğun olduğu bir şehirdir. İş imkanlarına sahip oluşu sebebiyle de, ilçe ve köylerinden çevre illerden göç aldı. Akdeniz Bölgesi şehirlerine yakınlığı ulaşım kolaylığı iş imkanlarına sahip oluşu şehre göçü hızlandırdı. Etnik yapı çeşitli, nüfus artıyor, şehre göç durmuyor. Şehir bu sebeple köylü kentliyi bir arda barındıran bir hal aldı. Göçlerin neden olduğu nüfusun hareketliliği fabrikalarda da şehirde de kendini hissettirdi.

Türkiye’de işsizlik var Karaman da yok. Neden yok? Fabrikaları var fabrikalar işsizliği bitirdi. Fabrikalar evlere yakın şehre yakın ulaşım var. Fabrikalar merkeze bağlı köylerin pek çoğuna servis kaldırarak işçi getiriyor. Köyden kente servis var ve işçi taşıyor. Fabrikalara kolay ulaşım var servisle veya kendi arabanla 20-30 dk. sonra istersen köyünde istersen şehirdesin. Yani bir ayağınız köyde bir ayağınız şehirde.

Fabrikalara iş gücü gerekiyor. Fabrikalar bu iş gücünü çevre köylerden karşılıyor. Çünkü bisküvi fabrikaları vasıfsız niteliksiz kişiye iş imkanı sağlıyor. Bu durum aynı zamanda köylerde kapalı ortamda ve sınırlı ilişki ağı içerisinde yaşayan gençlerin ilişki ağlarını genişletiyor. Şehirdeki hayata adapte olmasını, oradaki yaşantıları gözlemlemesini ve haklarını öğrenebilmesini kolaylaştırıyor.

Köylerden fabrikalara çalışmaya gelenler fabrikaları kapalı ortamdan, aile baskısından kurtulmanın bir yolu olarak görüyor. Burada evleniyorlar. Evlilikten ne anladıklarını bilmiyorlar. Psikolojik olarak hazırlanamıyor, tahammül güçleri oluşmuyor. Aslında pek çoğu da okumamış, hayattan öyle çok beklentisi olmayan gençler, tek çıkış yolu olarak evlenmeyi görüyor. Bir de aile baskısı varsa hemen evlenme yoluna başvuruyor….. Evlilikten beklentileri ne? Birbirlerini tanımışlar mı? Tanımışlarsa da ne kadar tanımışlar? Birbirlerinde sadece görmek istediklerini mi görmüşler? O da belli değil. Öyle karambole önünü arkasını düşünmeden evliliklerini adeta ‘’evlenmiş olmak için evlenmek’’ gibi gerçekleştiriyorlar.

Köylerde kadın erkek duygusal ilişkiler geleneklerin ve dini kuralların etkisi altında, nişan evlilik olmaksızın görüşemiyorlar. Şehir ortamında da öyle toplumun dışlama, kınama veya ayıplama gibi yaptırımlarıyla fazla karşılaşmıyorlar. Karşılaşan gençler de baskı görmemek için yeterince birbirini tanımadan duygusal ilişkilerini kısa yoldan evlilikle sonuçlandırabiliyor. Çünkü gençler birbirlerini tanımak için ulu orta flört yapamıyor, önceden görüşemiyorlar. Çare evlilik oluyor. Karaman il lakin burası da küçük yer. Küçük yer evlenmese adı çıkacak. Bu da genç yaşta evlenmeye zemin hazırlıyor. Aynı zamanda da evliliğin ilk yıllarında da boşanmaya zemin hazırlıyor.

Sanayileşmeye ayak uyduramayan toplum insanlarının şehirleşmeye dönmesinde duyduğu sancı…. Toplumsal yaşamda pek de iç açıcı olmayan ve aile yaşamlarını olumsuz etkileyen, boşanmaları da tetikleyen değişimler de işte bu süreçte yaşanmaya başlanıyor.

Boşanmaların önüne geçmek için mecliste ‘’Ailenin güçlendirilmesi komisyonu kurulmuş’’ ‘’Boşanma süreci danışmalığı’’ açılmış. Aile Sosyal Çalışma Bakanlığı ‘’Boşanma Süreci Danışmanlığı hizmeti’’ başlatmış 2015 yılı başvuru sayılarına bakıldığında 19 ilde hiç başvuru yapılmamış. Bu illerden biri de Karaman. Boşanacak boşanma aşamasında olan boşandıktan sonra ki kişilerin bu hizmetten belki de haberleri yok. Çözüm önerileri kağıtlarda kalmış.

İl sosyoekonomik yönden büyüyor, büyüdükçe değişiyor…… Karaman ilinde gözle görülür bir boşanma kendisini hissettiriyor. Karaman ilinde 2019 yılında 607 aile, 2020 yılında 407 aile boşanmış. (TUİK) Tüm şehrin üstüne çöken ve bulaşıcı hastalık gibi yayılan boşanmalarda suçlu olarak da fabrikalar gösteriliyor kamuoyunda;

Karaman bisküvi fabrikalarında daha çok kadın işçi çalışıyor. Kadına gelir sahibi olmak önemli bir avantaj sağladığından çalışan kadın evindeki otoriteye ortak oluyor. İlk söz geçiren olmak, ya da, otoriteyi paylaşmak istiyor. Paylaşmaya eşitliliğe dayalı evlilik kültürünü içselleştiremeyen ailelerde çatışmalar başlıyor. Boşanmalara kadar gidiyor. Çalışan kadın yeniden doğup büyüdüğü ortama dönmek zorunda kalmıyor. Kadının bir işi olması boşanma kararı vermesini hızlandırıyor.

İlde gelir kaynaklarına bağlı olarak refah düzeyi göreceli olarak yükseliyor, para sirkülasyonu hızlanıyor ve lüks tüketim eğilimleri giderek yaygınlaşıyor. Toplumda özenti ve güç gösterisinde bulunmaya yönelik revaç gören davranış örüntüleri de pek çok kişide görülebiliyor.

Bu doğrultuda ilde giderek artan sanayi ve ticaret, iletişim ve ulaşım alanında hareketlilik, göçlerle biçimlenen yapısındaki çeşitlilik şehirleşmenin hızı kentleşmeye doğru kayıyor. Şehirde kenti karakterize eden modern yaşamın giderek artması boşanmalarda da etkisini gösteriyor.

Malum şehirde yaşanan hareketlilik ve değişim içerisinde ailenin bilindik rol ve fonksiyonlarını bu ortamda istendiği ölçüde yerine getirmesi zordur. İki ayrı yaşam modeli arasına sıkışan ailelerde ilişkiler sarsılıyor, çatışma sürekli hale geliyor ve aile üyeleri arasında birlikteliği sağlamak güçleşiyor.

Ailelerde iletişimin dayanışmanın azalması huzursuzlukların artması, çekirdek aileye doğru geçişin hızlanması, gençlerin artan özgürlük talepleri ve tüm toplum katmanlarında rahatlıkla görülebilecek olan benmerkezci tutumların yaygınlaşması da boşanmaları beraberinde getiriyor.

Karamanda eskiden yerleşik düzende ‘’şu adam şurada, kızı, oğlu burada oturuyordu’’ Der herkes de birbirini tanırdı. Sağlıklı iletişim vardı. Evler yan yanaydı. Evlerimiz güvenliydi girilip çıkılıyordu, gidilip geliniyordu. Şimdi en yakınına dahi güven kalmadı. Şehirleşmede dikey konutlara geçildi onun olumsuz etkisiyle en yakın arkadaşlar birbirinden kopmaya başladı. Sonra dikey evlerde birbirini tanımayan aileler birbirine komşu oldu, kız alıp verdiler. Bu ortam birbirini tanımadan evlenmeyi getirdi.

Karaman pek çok faktörlerin etkisiyle hızlı bir değişim geçiriyor. Bu değişim il görüntüsünden çıkıp modern bir kent olma arzusu taşıyor. Lakin muhafazakar görüntüsü ile kent olmaya özgü modern yaşam görüntüsüyle iç içe geçmiş hali arasında evlilikler heba yok oluyor.

Şehre girdiğinizde bir yabancı gözüyle Karaman’ da ilk gözünüze ne çarpar? ‘’Fabrika forması giyinmiş işçi kadınlar, işçi servisleri, camiler, tekel bayileri, kahveler cep telefon satıcıları kuaförler.’’ İşte bu cevap Karaman’ın toplumsal yapısını da özetliyor. Şimdi şehirleşmenin boşanmalar üzerindeki etkisini anlatırken bunları da göz önünde bulunduralım.

Camiler de dini yaşamı ve muhafazakâr görüntüyü sembolize eder. Karamanda cami sayısı fazla, buna rağmen belli günler ve cumalar dışında camiye giden var mı? Din eskisi kadar evlilik kurumunu da bir arada tutmuyor. Dinin koruyucu özelliği önemini giderek yitiriyor. Genç nesil özellikle yaptığı eylemin günah olduğunu bilmiyor. Dünyevileşme arttı, din daha geri plana itildi. İslamiyet sanki başka bir dinmiş gibi yaşanıyor.

Kuaförler güzellik salonları da kadınların toplumsal yaşamda görünürlüğünün bir ifadesi, modern yaşama uyum öyle de algılanabilir. Şehirde tekel bayileri artmış. İnsanlar boşlukta belki, belki de bazı şeylerden yoksun teselliyi içki de arıyor. Kahvehaneler ise işsizlik veya hazırı tüketme ile ilişkili olabilir. Şehir asgari ücretli işçi kenti görünümde olmasına karşın her birinin elinde son model cep telefonu, cep telefonu bayilerinin önlerinde kuyruk var. Bu da akıl alacak gibi değil. Lakin bu da “gösteri kültürünün” bir işareti olabilir. Ya da aç gözlülük…. Özenti….İsraf….

Kutsal olanı ötelenmiş; akılcı, bireyci ve hazcı yaşam öncelik olmuş, aklı selim zevki selim ile yer değiştirmiş. Modern yaşantının etki alanını genişletmesiyle birlikte toplumda mahremiyetin ve evliliğin anlamı da değişmiş…..

Karaman’da hem dini hem de geleneksel yaşam giderek zayıflarken, şehirde sosyolojik olarak değişiyor. Bu değişim ibresinin sağlıklı yöne kaydırılması ise yine toplumun yönlendirmesiyle olabilir. Topluma burada çok iş düşüyor. Boşanmaların azalması ailelerin güçlenmesi insanların öz değerlerine dönmesi için. Güzel örnekleri çoğaltmalıyız.

Karaman otuz yılı aşkın bir süredir il olmasına rağmen toplumsal yaşamda kimi özellikleriyle ilçe hüviyetini hali hazırda muhafaza eder görünümdedir. Kent kültürü toplum katmanlarında beklendiği ölçüde yaygınlaşmamıştır. Buna rağmen Karamanlılarda aidiyet duygusu güçlüdür. Tarihsel ve kültürel aidiyet daha fazla önemsenmekte nerde o eski günler diyerek yad edilmektedir. Unesco 2021 yılını Yunus Emre yılı ilan etmiştir. Tüm şehir yöneticiler yazarlar eğitmenler aidiyet duygusu içinde birlik olmuştur.

‘’Karaman Türk Dilinin Başkenti.’’ Karaman kendine özgü kimliğinin yanı sıra sanayi özellikleriyle adeta büyük kent görüntüsü çizmektedir. Karaman tüm yatırımcılar için de çekim merkezi konumundadır.

Sanayileşmeyi seçmiş olan ilimiz, diğer sanayileşmiş illerde yaşanan toplumsal olayları da aksamaları da içinde barındıracaktır. Bu da şehirleşme yapısındaki çeşitlilik şehirleşmenin boşanmadaki etkisi yargısını doğuracaktır. Doğrulatacaktır. Saygılarımla,

Nurten Kılıç

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Nurten Kılıç - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.

02

Nurten Kılıç - Çok doğru bir tespit. Ben bu konuyu ''Evlilikte Eş Seçimi'' köşe yazımda anlatmıştım. Aileler istemeden çocuklarına büyük kötülük ediyorlar. Bir an önce evlen baskısı yapıyorlar ve eşleri de aileleri seçiyor. Siz de bu sorunu burada daha güzel yorumladınız.. Teşekkür ederim.

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 21 Nisan 10:16
03

Yusuf - @Nurten Kılıç 02 nolu yoruma cevabı: Rica ederim

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 21 Nisan 22:58
01

Yusuf Öksüz - sanki köyde kalındığında düzgün evlenmeler oluyordu görüyoruz annelerimizi babalarımızı sırf anne ve babaları evlensinler dediler diye evlenip kendilerine haksızlık ettiler dinimiz derki herkesi evlendirmeyin evlilik kimlerine haramdır diye ama büyüklerimiz ne yapmış haramdır helaldır dememiş herkesi evlendirmiş onlarda bugünün bozuk gençlerini yetiştirmiş evet şehirleşme ve sanayileşme de insanları bozdu ancak bizim insanımız önceden de bozuktu belki bu kadar değildi ama yine de bozuktu burda yapılacak olan evliliğin erken değil zamanı gelindiğinde yapılması herkesle değil hakedenlerle evlendirilmeli ve neyin ne olduğunu anlatarak bilinçlendirerek evlendirilmeli öyle anne baba dedi diye değil herşeyin farkında olaraktan evlendirilmeli çocuk sahibi olunmalı dinimiz derki evlilik konusunda çocuklarınıza baskı yapmayın onlarında rızalarını alın eğer istemiyorlarsa zorlamayın diyor ama büyüklerimiz çok bilmişlerimiz dinimizin bu görüşlerine kulak tıkayıp yada bilmeyip cahilliklerinden çocuklarına bu zülmü yapıyorlar belki onların bu evlilik baskısı olmasa bugünün gençleri de evlilik konusunda acele etmeyip daha uygun kendisine yakın biri çıkınca evlenecek daha mutlu olacak bugün gençlerin içinde bulundukları sorunların en büyük suçluları anne babalarıdır hiç sordular mı kendilerini memnun eden şeyleri çocuklarının memnun edeceklerini dinimiz bile sorun onlarında görüşünü alın derken büyüklerin böyle aceleci ve ben bilirim düşüncesinden bulunmalarını ve cocuklarını ateşe attıklarının farkındalar mı?

Yanıtla . 3Beğen . 0Beğenme 20 Nisan 23:48

BİFA BİSKÜVİYE PERSONEL ALINACAK

GENEL NİTELİKLER VE İŞ TANIMI BİFA BİSKÜVİ VE GIDA SANAYİ A.Ş. Türkiye’nin ilk 200 büyük sanayi kuruluşu içinde yer alan Bifa A.Ş., 1962 yılından bu...

Fisandun Dereköy'de Satılık Hobi Bahçesi

Fisandun Dereköy'de 820 m2 Köy merkezine yakın konumda Dereye yakın mesafede. Yolu bulunan, araçla bahçe başına kadar ulaşım imkanı olan Yakın mesafed...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

SATILIK HOBİ BAHÇESİ

Pınarbaşı Köyünde Karaman Merkeze 15 Km. Pınarbaşı Köyüne 2 Km. Anayola 15 Metre Mesafede Dere İle Sınır 12 Ay Boyunca Su Problemi Olmayan 766 M2 ve 1...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 3+1 Satılık Daire

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 165 m2 3+1 site içinde Satılık Daire. Site içerisinde 3+1 odalı 165 m2 brüt 145 m2 net kullanım alanına sahip. D...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Güney Emlak'tan Turkuaz City'de Satılık Daire

Üniversite ve hastaneye yakın konumda Urgan Mahallesi Turkuaz City Konutlarındaki 2+1 daire satılık. 11 katlı binanın 8. katı, 2+1 odalı, brüt 120 me...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Çarşı Merkezde 30 M2 Satılık Dükkan

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Dükkan. Karaman Külhan Mahallesi Alparslan Türkeş parkı karşısı çarşı merkezde cadde üzeri 30 m2 doğu cephe. Dükk...

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Tabduk Emre Mahallesinde Satılık Apart

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Apart Daire. Karaman Tabduk Emre Mahallesi.Oba düğün salonu civarı. Üniversiteye yürüme mesafesinde garaj üzeri 1....

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Karaman Beyazkent'te Satılık Arsa

Karaman Karademir Emlak'tan Satılık Arsa. Karaman Beyazkent mahallesinde 306 m2 standart proje 2 kat 100 m2 civarı daire ve garaj yapılır. Arsanın k...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

NOKTA HATASİZ HYUNDAİ GETZ

2007 model 1.5 dizel 4 silindir en fulll vgt HYUNDAİ GETZ.. Henüz 105 binde... Bir değişen birkaç lokal boyalı Hep serviste bakımları yapılmış.. Hep...

GALERİ̇ NOKTA

SATILIK FİAT PANDA

HATASIZ MİNİ JİP 2005 model 1.2 benzinli FİAT PANDA DEĞİŞEN YOK HASAR KAYDI YOK Birkaç parça lokal çizik boyasi var Tüm bakımları yeni yapıldı Trigier...

GALERİ̇ NOKTA

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket 18 Gün tam kapanma kararını yerinde buluyor musunuz?