Reklamı Kapat

Karaman’ın Milli Mücadele’ye Katılması

Milli Mücadele yıllarının başında Konya’da vali olarak görevli olan Cemal Bey’in, koyu bir Hürriyet ve İtilaf Partisi taraftarı ve İngiliz Muhipleri Cemiyeti üyesi olması, hem Konya’nın hem de Karaman’ın Milli Mücadele’ye geç iştirak etmelerine sebep olmuştur.

Cemal Bey’in bu çalışmalarına vatansever aydınlar devletin ve milletin içinde bulunduğu durumdan endişe ediyordu.

Ömer Vehbi Efendi, Müftü Zade Cevdet, Eczacı Hüsameddin, Tahir Paşa Zade gibi aydınlar daha önce İttihat ve Terakki Partisi’nin yan kuruluşu olan İttihat-ı Zabitan Cemiyeti’nin çatısı altında toplanmışlardı. Aydınlar bu çatı altında Konya ve kazalarında Türk kültürünün gelişmesi için önemli rol oynadılar. Vali Cemal Bey’in Konya’dan ayrılmasından sonra Heyet-i Temsiliye Başkanı Mustafa Kemal 30 Eylül 1919 tarihinde şehir halkına bir telgraf göndererek Konya’da Kuvâ-yı Milliye Teşkilatı’nın kurulmasını istedi. Mustafa Kemal’in telgrafı şöyledir:

“ Makam-ı Vilâyete”

Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyet-i Temsiliyesi arasında Miralay Refet Beyefendi,  Konya Vilayeti dâhilinde Teşkilât-ı Milliye’nin utmamı ve teşkili her türlü emr-i asayiş irtibatının temini hususlarında selahiyet-i Kemaliye malik bulunduklarından kendileri ile tesis-i irtibat ve teşrik-i mesai buyurularak amal-ı müşarünileyhimizin husulüne ihtimam kılınmasının temini”

Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyet-i Temsiliyesi Namına
Mustafa Kemal

Mustafa Kemal Paşa’nın bu telgrafından başka Heyet-i Temsiliye namına 27 Eylül 1919’da İstiklal Gazetesi’nde şu beyannamesi yayınlanmıştır[35]:
“ Ferit Paşa kabinesinin nezih Anadolu’da yegâne mulevves dayanak noktası olan Konya Valisi Cemal Bey’in  Konya’da  vatan  ve milletimiz aleyhinde  düşmanlara istinaden  irtikâp  eylemiş olduğu ihanetkarâne harekâtı cidden erbâb-ı hamiyeti ve bilhassa Konya ahalisini pek ziyade dil-hûn eylemekte idi. Bu defa Cemal Bey’in harekâtındaki habeset orada bulunan ecnebilerin  dahi nazarı nefretini mucib olduğundan kendisi milletle karşı karşıya bırakılmıştır. Cemal Bey son bir hareketi mezbuhane olmak ve bi’n- netice kendisini terk eden ecnebileri müdahaleye mecbur kılabilmek hayali ile hapishanede bulunan bi’l-cümle kanlı mevkufini çıkarıp silahlandırmış ve kendisine cinayet vasıtası kılmak istemiştir.

Artık bu kadar zelilane ve deneatkarane harekete müteşebbis olan bir şahsın Konya vilayeti şahanesini daha fazla lekelemesine tahammül caiz olamayacağını takdir eden halk mukteza-yı hamiyet ve celadetini göstermeye tevessülde tereddüt etmemiştir. Bunun farkına varan Cemal Bey, bugün (26 Eylül) hempalariyle İstanbul’a firar etmiştir.”

Mustafa Kemal’in 26 Eylül 1919’daki telgrafından  bir  hafta sonra Refet (Bele) Bey’in başkanlığında 8 Ekim 1919’da Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kuruldu. Heyetin kurulması ile birlikte Konya Milli Mücadele’nin tarafında fiili olarak katılmıştır. Bunun üzerine Karaman da Kuvâ-yı Milliye’ye iltihak etmiştir. Bu katılımı Karaman’da bulunan 139. Alay Kumandanlığı Harbiye Nezareti’ne telgraf çekerek şu şekilde bildirmiştir:

“ Şimdiye kadar defaatle tebligat ve tembihat-ı şedide icra kılındığı halde Karaman’da bulunan 139. Alay Kumandanlığı’ndan varit olan iş’arda amal-ı ahali-i memlekete teb’an Karaman’daki harekât-ı milliyeye iştirak ettiği maruzdur.”

Karaman Kuvâ-yı Milliyesi başlangıçta Arif (Baysal)

Bey’in öncülüğünde hareket başlamışsa da Arif Bey’in Konya mebusu olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne seçilmesinden kazada teşkilatlanmayı tamamlamak üzere Mersin Kuva-yı Milliye Kumandanı Emin Arslan Bey ile Karaman Kuvâ-yı Milliye Kumandanı Fethi Bey görevlendirilmiştir.

Karaman’ın Kuvâ-yı Milliye’ye dahil olmasından sonra kazadan Güney Cephesine buğday sevkiyatının yapılmasını engellemek için Fransızlar tarafından, Karaman İstasyon Müdürlüğü’ndekomisersıfatıyla Fransızzabitlergörevlendirilmiştir. Yalnız bu durum Karaman Kuva-yı Milliyesi Heyet-i Reisi Kaymakam Vekili Nuh Bey tarafından uygun karşılanmamış ve Fransız zabitan ve erler tutuklanarak, onlardan Karaman’ı terk etmeleri istenmiştir. Bunun üzerine Fransızlar Adana’ya gitmek zorunda kalmışlardır[38]. Bu olaydan sonra Fransızları alıkoyduğu için Alay Kumandanı Nuh Bey açığa alınmıştır. Karaman’da bu olaya benzer Milli Mücadele lehine olaylar yaşansa da tam tersi durumlar da vuku bulmuştur. Nitekim Karaman ahalisinden Sabit Efendi ve şürekası Adana’da Fransızlar ile kontrat yaparak onlara Karaman’dan Adana’daki Türk kuvvetlerine gönderilecek 100 vagon buğdaydan bir kısmını kendilerine verileceği sözünü vermiştir. Ancak bu olayın öğrenilmesi üzerine Ulukışla İstasyonu’nda buğday vagonlarının hepsine el konularak Fransızlara buğday yardımının sağlanması engellenmiştir.

Ayrıca Milli Mücadele’nin zor günlerinde Karaman halkı bir taraftan cephelere yardım ulaştırmaya çalışırken diğer taraftan da dolandırıcılık faaliyetlerini engellemeye çalışmışlardır. Nitekim İngilizler tarafından görevlendirildiğini söyleyip kazaya gelen Sırp zabitinin dolandırıcılık yaptığının anlaşılması üzerine, tutuklanarak zabit Konya’ya gönderilmiştir.

Kaynak: Anı Bisküvi 738. Türk Dil Bayramı Armağanı olan eserden alınmıştır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Tuba Gültekin Elmas - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


Güney Emlak'tan Turkuaz City'de Satılık Daire

Üniversite ve hastaneye yakın konumda Urgan Mahallesi Turkuaz City Konutlarındaki 2+1 daire satılık. 11 katlı binanın 8. katı, 2+1 odalı, brüt 120 me...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Çarşı Merkezde 30 M2 Satılık Dükkan

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Dükkan. Karaman Külhan Mahallesi Alparslan Türkeş parkı karşısı çarşı merkezde cadde üzeri 30 m2 doğu cephe. Dükk...

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Tabduk Emre Mahallesinde Satılık Apart

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Apart Daire. Karaman Tabduk Emre Mahallesi.Oba düğün salonu civarı. Üniversiteye yürüme mesafesinde garaj üzeri 1....

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Karaman Beyazkent'te Satılık Arsa

Karaman Karademir Emlak'tan Satılık Arsa. Karaman Beyazkent mahallesinde 306 m2 standart proje 2 kat 100 m2 civarı daire ve garaj yapılır. Arsanın k...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

NOKTA HATASİZ HYUNDAİ GETZ

2007 model 1.5 dizel 4 silindir en fulll vgt HYUNDAİ GETZ.. Henüz 105 binde... Bir değişen birkaç lokal boyalı Hep serviste bakımları yapılmış.. Hep...

GALERİ̇ NOKTA

SATILIK FİAT PANDA

HATASIZ MİNİ JİP 2005 model 1.2 benzinli FİAT PANDA DEĞİŞEN YOK HASAR KAYDI YOK Birkaç parça lokal çizik boyasi var Tüm bakımları yeni yapıldı Trigier...

GALERİ̇ NOKTA

Su tesisat ve elektrik personelleri alınacak

Antalya'nın Manavgat ilçesinde çalıştırılmak üzere; su tesisat ve elektrik ustaları ile kalfaları işe alınacaktır. Ustalar için aylık 3000TL + lojman...

0543 848 4880 FİKRET EĞİLMEZ / QUANTUM AYDINLATMA

Yurtpet Petrole Personel alınacak

Karaman Yurtpet Petrol'de istihdam edilmek üzere personel alınacak. İstasyonumuzda çalıştırılmak üzere akaryakıt satış elemanları ve market elemanl...

YURTPET PETROL

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket Karaman kurumlarının Covid-19 mücadelesini başarılı buluyor musunuz?