Reklamı Kapat

Mondros Mütarekesi Sonrası Anadolu ve Karaman’ın Genel Durumu

Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’ndan mağlup olarak çıkması üzerine hem İtilaf Devletleri, hem de Yunanistan yıllardır planladıkları hedeflerine bir an önce ulaşabilmek için harekete geçmişlerdir. Bu güçlerin amacı, Boğazlar ve Anadolu’daki diğer stratejik noktaları ele geçirmek olduğu gibi nihayetteki hedef ise Türkler’in hâkimiyetine son vermekti.

Yaklaşık sekiz yıllık sürekli bir savaşla, bir zamanların yenilmez gücü olan Osmanlı Devleti, yenilmiş, başkenti işgal edilmiş, memleketi parçalanmış ve oldukça yoksullaşmıştı. Savaştan yenik olarak çıkmanın verdiği psikolojik durumla, maneviyatı kırılmış, Türk milleti suskun idi. Sabahattin Selek’in de belirttiği gibi, Milli Mücadele’yi kesin bir çizgi ile Birinci Dünya Harbi’nden ayırmaya imkân yoktur. Bir bakıma biri diğerinin devamı ve sonucudur. Mücadele’nin askerî ve siyasî gidişinde, Birinci Dünya Harbi’nin bütün ağırlığı görülür. Mondros Mütarekesi sonrasında Anadolu’da pek çok  yer  işgal  edildiği  gibi, işgal edilmemiş olan yerlerin geleceği de İtilaf Devletleri’nin arzusuna ya da Anadolu’daki azınlıkların insafına terk edilmiştir. Nitekim Mondros Mütarekesi’nin 7. maddesinde yer alan ve ülkenin egemenlik haklarını kısıtlayan, “ İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit edecek bir durumun ortaya çıkması halinde, herhangi sevkü’l ceyş noktasını işgal hakkına haiz olacaktır” tüm halkın hoşnutsuzluğuna neden oldu.

Yunanlılar’ın 15 Mayıs’ta İzmir’e asker çıkarmasından dört gün sonra, 19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Paşa, Dokuzuncu Ordu Müfettişliği görevi ile Samsun’a çıkmıştır. Mustafa Kemal Paşa, Samsun’a çıktığı günü, memleketin umumi vaziyet ve durumunu Nutuk’unda şöyle tasvir etmektedir:

“Osmanlı Devleti’nin dâhil olduğu grup I. Dünya Savaşı’nda yenilmiş, Osmanlı ordusu her tarafta zedelenmiş, şartları ağır bir ateşkes anlaşması imzalamış. Büyük Savaş’ın uzun yılları boyunca millet yorgun ve fakir bir durumda. Milleti ve memleketi I. Dünya Savaşı’na sürükleyenler, kendi hayatlarını kurtarma  kaygısına düşerek memleketten kaçmışlar. Saltanat ve hilafet makamında oturan Vahdettin soysuzlaşmış, şahsını ve tahtını koruyabileceğini hayal ettiği alçakça tedbirler araştırmakta, Damat Ferit Paşa’nın başkanlığındaki hükümet aciz, haysiyetsiz  ve  korkak.  Yalnız padişahın iradesine boyun eğmekte ve onunla birlikte kendilerini koruyabilecekleri herhangi bir duruma razı.

Ordunun elinden silahları ve cephanesi alınmış ve alınmakta…

İtilaf Devletleri, ateşkes antlaşmasının hükümlerine uymayı gerekli bulmuyorlar. Birer bahane ile İtilaf donanmaları ve askerleri İstanbul’da, Adana ili Fransızlar; Urfa, Maraş, Ayıntap (Gaziantep) İngilizler tarafından işgal edilmiş, Antalya ve Konya’da İtalyan askeri birlikleri, Merzifon ve Samsun’da İngiliz askerleri bulunuyor. Her tarafta yabancı subay ve memurlar ile özel ajanlar faaliyette. Nihayet, konuşmamıza başlangıç olarak aldığımız tarihten dört gün önce, 15 Mayıs 1919’da, İtilaf Devletleri’nin uygun bulması ile Yunan ordusu da İzmir’e çıkartılıyor.” Memleketin içinde bulunduğu bu elim durumdan kurtulmak için pek çok kurtuluş çareleri öne sürülmüş, ancak esas kurtuluş Milli Mücadele’nin liderinin belirttiği şu sözler sayesinde gerçekleşmiştir:

…Hâlbuki Türk’ün haysiyeti, gururu ve kabiliyeti çok yüksek ve büyüktür.

Böyle bir millet esir yaşamaktansa yok olsun daha iyidir… O halde, ya istiklal ya ölüm!

İşte, gerçek kurtuluş isteyenlerin parolası bu olacaktır. Bir an için, bu kararın uygulanmasında başarısızlığa uğrayacağını farz edelim. Ne olacaktı? Esirlik!

Peki efendim. Öteki kararlara boyun eğme durumunda sonuç bunun aynı değil miydi?” Atatürk ikisinin arasındaki farkı esirlik zincirini kendi eliyle boynuna geçiren miskin, haysiyetsiz bir millete oranla en azından dost ve düşman gözündeki yerimizi bambaşka olması için izlenmesi gereken yolun Osmanlı hükümetine, Osmanlı padişahına ve Müslümanların halifesine baş kaldırmak bütün milleti ve orduyu ayaklandırmak olduğunu söylemiştir. Mustafa Kemal Paşa’nın söylediklerinin gerçekleştiği bu süreçte Türk milletini istiklale götüren ruh Samet Ağaoğlu tarafından şu şekle ifade edilmiştir:

“Milli İstiklal davasına atılmış olan Türk milletini, bu dava devam ettiği sürede, bu bağımsızlığa inanan ve onu gerçekleştirmek için hesapsız fedakârlığı göze alan bir ruh haleti sarıyordu. Bu ruh haletine ‘ Kuvâ-yı Millîye Ruhu’ diyoruz.” İşte bu ruh ve istiklal inancı ile Milli Mücadele başlatılmış ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurulmuştur.

Kaynak: Anı Bisküvi 738. Türk Dil Bayramı Armağanı olan eserden alınmıştır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Tuba Gültekin Elmas - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 3+1 Satılık Daire

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 165 m2 3+1 site içinde Satılık Daire. Site içerisinde 3+1 odalı 165 m2 brüt 145 m2 net kullanım alanına sahip. D...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Güney Emlak'tan Turkuaz City'de Satılık Daire

Üniversite ve hastaneye yakın konumda Urgan Mahallesi Turkuaz City Konutlarındaki 2+1 daire satılık. 11 katlı binanın 8. katı, 2+1 odalı, brüt 120 me...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Çarşı Merkezde 30 M2 Satılık Dükkan

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Dükkan. Karaman Külhan Mahallesi Alparslan Türkeş parkı karşısı çarşı merkezde cadde üzeri 30 m2 doğu cephe. Dükk...

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Tabduk Emre Mahallesinde Satılık Apart

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Apart Daire. Karaman Tabduk Emre Mahallesi.Oba düğün salonu civarı. Üniversiteye yürüme mesafesinde garaj üzeri 1....

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Karaman Beyazkent'te Satılık Arsa

Karaman Karademir Emlak'tan Satılık Arsa. Karaman Beyazkent mahallesinde 306 m2 standart proje 2 kat 100 m2 civarı daire ve garaj yapılır. Arsanın k...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

NOKTA HATASİZ HYUNDAİ GETZ

2007 model 1.5 dizel 4 silindir en fulll vgt HYUNDAİ GETZ.. Henüz 105 binde... Bir değişen birkaç lokal boyalı Hep serviste bakımları yapılmış.. Hep...

GALERİ̇ NOKTA

SATILIK FİAT PANDA

HATASIZ MİNİ JİP 2005 model 1.2 benzinli FİAT PANDA DEĞİŞEN YOK HASAR KAYDI YOK Birkaç parça lokal çizik boyasi var Tüm bakımları yeni yapıldı Trigier...

GALERİ̇ NOKTA

Su tesisat ve elektrik personelleri alınacak

Antalya'nın Manavgat ilçesinde çalıştırılmak üzere; su tesisat ve elektrik ustaları ile kalfaları işe alınacaktır. Ustalar için aylık 3000TL + lojman...

0543 848 4880 FİKRET EĞİLMEZ / QUANTUM AYDINLATMA

Yurtpet Petrole Personel alınacak

Karaman Yurtpet Petrol'de istihdam edilmek üzere personel alınacak. İstasyonumuzda çalıştırılmak üzere akaryakıt satış elemanları ve market elemanl...

YURTPET PETROL

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket Karaman kurumlarının Covid-19 mücadelesini başarılı buluyor musunuz?