Reklamı Kapat

İZVİT’İN KARADUTLARI –IX

Dilimizde içinde karadutu barındıran çok güzel manilerimiz de mevcuttur. Mani nedir biliriz ama yine de TDK nasıl bir açıklama yapmıştır baktığımızda; “Türk halk yazınında (edebiyatında), genellikle söyleyeni, yazanı bilinmeyen, birinci, ikinci ve dördüncü dizeleri birbiriyle uyaklı, üçüncü dizesi serbest durumda bulunan, her biri yedişer heceli dört dizeden oluşan koşuk türü.” denilmektedir.

Mâni, halk edebiyatımızda başta aşk olmak üzere hemen her konuda yazılabilen bir nazım türüdür. Çoğunlukla 7 heceli dört dizelik bir bendden meydana gelir. Ama dizeleri 4-5-8-10-14 heceli kalıplarla söylenmiş maniler de vardır.

Birinci, ikinci dördüncü dizeler birbirleriyle kafiyeli, üçüncü dize serbesttir. Yani kafiye dizilişi aaxa’dır. aaaxa düzeninde maniler de var.

İlk iki dize hazırlık dizeleridir. Son iki dize ile anlam bağlantısı yoktur. Asıl anlatılmak istenen son iki dizede verilir.

Maniler çok çeşitlidir. En çok kullanılanlar düz ya da tam mani, kesik mani, cinaslı mani, yedekli mani, artık mani’dir.

Aşağıda sergileyeceğim maniler ise söyleyeni belli olan manilerdir.

Ermenek'ten Karadut Manileri

         xxx

“Karaduta dayandım,

Mor boyaya boyandım,

Bugün yar gelir diye,

Sabah erken uyandım.

xxx

Karadutun dalından,

Bolca yedim balından,

Bana söz atan dilber,

Anlamadım dilinden.

xxx

Karadutlar kararmış,

Yiyene çok yararmış,

Sevdiğini kaybeden,

Ağlar gezer ararmış.

xxx

Karadutlar dallanmış,

Yaprakları sallanmış,

Yar gelince yaz gelmiş,

Karadutlar ballanmış.

xxx

Karadut yaprak döktü,

Ayrılık boynum büktü.

Yar gurbete gidince,

İçime hüzün çöktü.”[1]

xxx

“Karadutu sallama,

Hasret çekip ağlama,

Belki gelirsin diye,

Şeker aldım bayrama.

         xxx

Karaduta çıktım ben,

Dallarından baktım ben,

Belki beni duyarsın,

Yalnızlıktan bıktım ben.

xxx

Karadutu topladım,

Kurusunu sakladım,

Belki gelirsin diye,

Kara yazma takmadım.

xxx

Karadutun boyası,

Bir sitile dolası,

Körpe gızı verene,

Değsin Allah sopası.

xxx

Girmiş on beş yaşına,

Çıkmış dudun başına,

Er deyip savrulursun,

Zehir katma aşına.”[2]

xxx

“Karadut parmak gibi

Yemesi kaymak gibi

Beni almayan kızlar

Kurusun değnek gibi.”[3]

xxx

“Karadut parmak gibi

Sevdiğim kaymak gibi,

Aramızı bozanlar,

Kurusun yaprak gibi”[4]

xxx

Ermenek Şivesiyle Söylenmiş Maniler:

          xxx

“Dut ağacı dutludur,

Gara goyun butludur,

Bir güzele vuruldum,

Aslı Güneyyurtludur.

xxx

Dut ağacı bucakda,

Közü yanar ocakda,

Sallaya sallaya üyütdüm,

Guzum seni gucakda.

xxx

Dalda dutlar oldu mu?

Yaprakları soldu mu?

Mekdubumu okurken,

Gözüğe yaş doldumu?

xxx

Dut ağacı dallanır,

Yel esdikçe sallanır,

Senin o ağzın dilin,

Konuşdukca ballanır.

xxx

Dut ağacı budakdan,

Öyle bakma uzakdan,

Gel yanıma öpeyim,

Senin köfde dudakdan.

xxx

Dut ağacı dutlu olur,

Meyvesi datlı olur,

Muradına erenler,

Neşeli mutlu olur.

xxx

Garaduda yaslandım,

Yağmur yağdı ıslandım,

Kölgede yata yata,

Demir gibi paslandım.

xxx

Dut ağacın düz dibi,

Kölgeliği buz gibi,

Yaşı bulsada elliyi,

Yirmisinde hız gibi.

xxx

Dut ağacı değilem,

Salladıkça eğilen,

El sözüne inanma,

Ben yalancı değilem.

xxx

Gara dut mayhoşdur,

Ak dudun tadı hoşdur,

Sevdiğine kavuşamayan,

İçmese e sarhoşdur.

xxx

Dut ağacı dut verir,

Toprağından ot verir,

Eğer emek çekmezsen,

Meyvesini gıt verir.

xxx

Savrulmuş kül gibi,

Buruşmuş gül gibi,

Sesin soluğun kesik,

Dut yemiş bülbül gibi.” [5]

xxx

“Varma sakın yanına,

On parmağın bal olur,

Tutar isen yavaş tut,

İki elin kan olur.”[6]

xxx

Ev önü dut ağacı,

O kız gönül ilacı,

Ben düğürcü yolladım

Varsa gönlüm duacı

         xxx

Çeşme başı karadut,

Evimiz ona hudut,

Sen sözünde durmadın,

Gayrı sen beni unut.

       xxx

Karadut billeyelim

Azıcık yelleyelim

Atanın söylediğin

Öğütcük belleyelim

xxx

Çıktım dutun başına

Kurban olam kaşına

Ağlarsa anam ağlar 

İş gelirse başıma"[7]

Derleyen

Durmuş Ali ÖZBEK

[1] Emekli Öğretmen Kerim Toslak

[2] Emekli Öğretmen Durmuş Ali Özbek

[3] Kadir Bayındır gönderisi, anonim

[4] Anonim

[5] Bekir Sazak, Ermenek Yöresel Şair

[6] Bilal Gövercin

[7] İbrahim Şahin

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Durmuş Ali Özbek - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 3+1 Satılık Daire

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 165 m2 3+1 site içinde Satılık Daire. Site içerisinde 3+1 odalı 165 m2 brüt 145 m2 net kullanım alanına sahip. D...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Güney Emlak'tan Turkuaz City'de Satılık Daire

Üniversite ve hastaneye yakın konumda Urgan Mahallesi Turkuaz City Konutlarındaki 2+1 daire satılık. 11 katlı binanın 8. katı, 2+1 odalı, brüt 120 me...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Çarşı Merkezde 30 M2 Satılık Dükkan

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Dükkan. Karaman Külhan Mahallesi Alparslan Türkeş parkı karşısı çarşı merkezde cadde üzeri 30 m2 doğu cephe. Dükk...

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Tabduk Emre Mahallesinde Satılık Apart

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Apart Daire. Karaman Tabduk Emre Mahallesi.Oba düğün salonu civarı. Üniversiteye yürüme mesafesinde garaj üzeri 1....

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Karaman Beyazkent'te Satılık Arsa

Karaman Karademir Emlak'tan Satılık Arsa. Karaman Beyazkent mahallesinde 306 m2 standart proje 2 kat 100 m2 civarı daire ve garaj yapılır. Arsanın k...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

NOKTA HATASİZ HYUNDAİ GETZ

2007 model 1.5 dizel 4 silindir en fulll vgt HYUNDAİ GETZ.. Henüz 105 binde... Bir değişen birkaç lokal boyalı Hep serviste bakımları yapılmış.. Hep...

GALERİ̇ NOKTA

SATILIK FİAT PANDA

HATASIZ MİNİ JİP 2005 model 1.2 benzinli FİAT PANDA DEĞİŞEN YOK HASAR KAYDI YOK Birkaç parça lokal çizik boyasi var Tüm bakımları yeni yapıldı Trigier...

GALERİ̇ NOKTA

Su tesisat ve elektrik personelleri alınacak

Antalya'nın Manavgat ilçesinde çalıştırılmak üzere; su tesisat ve elektrik ustaları ile kalfaları işe alınacaktır. Ustalar için aylık 3000TL + lojman...

0543 848 4880 FİKRET EĞİLMEZ / QUANTUM AYDINLATMA

Yurtpet Petrole Personel alınacak

Karaman Yurtpet Petrol'de istihdam edilmek üzere personel alınacak. İstasyonumuzda çalıştırılmak üzere akaryakıt satış elemanları ve market elemanl...

YURTPET PETROL

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket Karaman kurumlarının Covid-19 mücadelesini başarılı buluyor musunuz?