Reklamı Kapat

İzvit’in Karadutları - VIII

Karadut veya dut ile ilgili deyimler, atasözleri ve bilmecelerimiz dilimizde canlılığını korur.

Karadut veya Dut İle İlgili Deyimler:

Dut gibi: (argo) Çok sarhoş (kimse).

Dut gibi olmak: (argo) 1.Çok sarhoş olmak 2. Utanmak, bozum olmak, mahcup olmak.

Dut yemiş bülbüle dönmek: Önce çok konuşurken sesi çıkmaz olmak, konuşkanlığını yitirmek.”[1]

Karadut veya Dut İle İlgili Atasözleri:

Karadut yaprağı açtı, soyun; döktü giyin (Kara dut yaprak açtı yaz, döktü kıştır.): Karadut ağacı yapraklanınca soğuklar biter, karadut ağacı yaprağını döktüğü zaman soğuklar başlar; ona göre giyinmek lazımdır. Diğer dutlar daha erken yaprak açar ve dökerler.”[2]

Dut kurusu ile yâr sevilmez: Ancak büyük özverilerle elde edilebilecek güzel bir şey, özveride bulunulmadan ele geçirilemez.”[3]

“Büyük ve değerli şeylere kavuşmak, onları elde edebilmek için büyük özveri ve güçlü olmamız gerekir. Aksi takdirde büyük hedeflere fazla emek harcamadan ulaşamayız. Ucuz ve yararsız şeyler feda ederek değerli bir şey elde edemeyiz.[4]

Sabırla koruk helva olur, dut yaprağı atlas olur: Sabır, her gelen olumsuzluğu kabullenmek değil, aksine bir işin başarılması için gerekli mücadelenin verilmesi esnasında karşılaşılan güçlüklere göğüs germek, azim ve kararlılıkla mücadeleye devam etmek demektir. Nasıl ki, ham üzüm olan koruk bakılırsa zamanla üzüm olur, üzümden pekmez, pekmezden helva yapılır. Yine de atlas elde etmek isteyen kişi sabırla çalışacak; ipek böceği dut yaprağını yiyecek büyüyüp ipek salgılayacak, ipek kozaları ip haline sabırla getirilecek ve yine sabırla atlas dokunacak.”[5]

Koz gölgesi kız gölgesi, söğüt gölgesi yiğit gölgesi, dut gölgesi it gölgesi: Ağaçların gölgeleri bile doğal özelliklerini yansıtır. Koz, yani ceviz ağacının altında insan, herkesin peşinde koştuğu bir kızın yanındaymışçasına mutluluk duyar.

Söğüt gölgesi, boylu boslu bir yiğidin güvenini kazanır.

Dut gölgesi ise altına meyvelerini döktüğü için gölgesi çıkarcıların üşüştüğü bir yerdir. (TDK)”[6] şeklinde yorumlanır.

"Karaduttan düşen kara eşek, akduttan düşen ak eşek olurmuş."[7]

Dut Bilmeceleri:

“Karşıdan baktım kare kare,

Yanına vardım pare pare,

Elime aldım kan gibi,

Ağzıma attım bal gibi. (Dut-Karadut, ak, kırmızı dut)”[8]

“Dut ağacını oyarlar 

İçine mâni koyarlar

Ağlama ton ton ağlama 

Şimdi kulağını burarlar (Saz)”[9]

“Zelle zelle zel olur

Zelle şeker bal olur

Varma zelle yanına

On parmağın kan olur (Karadut)” 10]

Araştırma - Derleme

Durmuş Ali ÖZBEK

[1],[2] https://www.lafsozluk.com/2012/10/dut-ile-ilgili-atasozu-deyimler-ve.html

[3] Aksoy, Ömer Asım (1995). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü 2 Deyimler Sözlüğü. İstanbul: İnkılâp Kitabevi. ISBN 975-10-0128-5.

[4],[5]  https://www.atasozlerianlamlari.com/Harf/D-05/Atasozu/dut-kurusu-ile-y-r-sevilmez/

[6] Türk Dil Kurumu

[7]http://blog.milliyet.com.tr/dut-agacindan-dusen---/Blog/?BlogNo=52999 İbrahim Pekbay

[8] Fevzi Karademir, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, C.VI, Sayı 2, İzmir-Bornova 2007, s.123

[9]Ömer Özükızıl, Çanakkale Halk Kültürü, Ankara 2013, s.317

[10] İbrahim Gösterir, Ölüm Var Ayrılık Var, Çorum Manileri, Çorum 2011 s.62

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Durmuş Ali Özbek - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 3+1 Satılık Daire

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 165 m2 3+1 site içinde Satılık Daire. Site içerisinde 3+1 odalı 165 m2 brüt 145 m2 net kullanım alanına sahip. D...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Güney Emlak'tan Turkuaz City'de Satılık Daire

Üniversite ve hastaneye yakın konumda Urgan Mahallesi Turkuaz City Konutlarındaki 2+1 daire satılık. 11 katlı binanın 8. katı, 2+1 odalı, brüt 120 me...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Çarşı Merkezde 30 M2 Satılık Dükkan

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Dükkan. Karaman Külhan Mahallesi Alparslan Türkeş parkı karşısı çarşı merkezde cadde üzeri 30 m2 doğu cephe. Dükk...

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Tabduk Emre Mahallesinde Satılık Apart

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Apart Daire. Karaman Tabduk Emre Mahallesi.Oba düğün salonu civarı. Üniversiteye yürüme mesafesinde garaj üzeri 1....

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Karaman Beyazkent'te Satılık Arsa

Karaman Karademir Emlak'tan Satılık Arsa. Karaman Beyazkent mahallesinde 306 m2 standart proje 2 kat 100 m2 civarı daire ve garaj yapılır. Arsanın k...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

NOKTA HATASİZ HYUNDAİ GETZ

2007 model 1.5 dizel 4 silindir en fulll vgt HYUNDAİ GETZ.. Henüz 105 binde... Bir değişen birkaç lokal boyalı Hep serviste bakımları yapılmış.. Hep...

GALERİ̇ NOKTA

SATILIK FİAT PANDA

HATASIZ MİNİ JİP 2005 model 1.2 benzinli FİAT PANDA DEĞİŞEN YOK HASAR KAYDI YOK Birkaç parça lokal çizik boyasi var Tüm bakımları yeni yapıldı Trigier...

GALERİ̇ NOKTA

Su tesisat ve elektrik personelleri alınacak

Antalya'nın Manavgat ilçesinde çalıştırılmak üzere; su tesisat ve elektrik ustaları ile kalfaları işe alınacaktır. Ustalar için aylık 3000TL + lojman...

0543 848 4880 FİKRET EĞİLMEZ / QUANTUM AYDINLATMA

Yurtpet Petrole Personel alınacak

Karaman Yurtpet Petrol'de istihdam edilmek üzere personel alınacak. İstasyonumuzda çalıştırılmak üzere akaryakıt satış elemanları ve market elemanl...

YURTPET PETROL

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket Karaman kurumlarının Covid-19 mücadelesini başarılı buluyor musunuz?