Reklamı Kapat

Karamandan Kıbrıs’a Yapılan Özel Sürgün

Karaman’ın Ermenek ilçesine bağlı Gargara (Güneyyurt) köyünden 1574 yılında yapılan özel bir sürgün olayı!

1572 yılındaki Ermenek ve köyleri sürgünleri sırasında Gargaradan sürülen aileye kefil olan bir kişi iki yıl sonra hangi suçu işledi de Kıbrıs’a sürüldü?

Kıbrıs, 1 Ağustos 1571’de Osmanlılar tarafından fethedildi.

Ermenek ve Köylerinden Kıbrıs’a Yapılan Asıl Sürgün

1571 yılında Kıbrıs’ın fethi üzerine bir devlet politikası olarak 10 avarız hanede bir hane olmak üzere Selendi / Gazipaşa, Mut, Gülnar, Mamuriye / Anamur ile beraber Ermenek kazasından da halk arasında sevilmeyen kişiler Kıbrıs’a sürülmüştür.

Bu sürgünse Ermenek merkez ve köylerinden 54 hane Kıbrıs’a sürülmüştür.

Bu olay yaklaşık 500 yıl önceki Ermenek ve köylerinin bütün yönlerini ele vermekte: yer adlarından insan adlarına, mesleklerden suçlara, mahallelerden köylere, zimmilerden Müslümanlara, köy ve mahalle eşrafından imam ve muhtarlarına kadar okuyanda aşiyanlık sağlamaktadır.

O zaman 540 avarız hane olan Ermenek ve köylerinden ortalama bir köye bir kişi düşmek üzere 54 hane sürgüne gönderilmiştir. Sürgüne giden her ailenin mal varlığının titizlikle sayımı yapılıp en yüksek fiyattan satılarak paraya çevrilip eline verilmiştir. Ayrıca bu kişilerin mesleklerine de kayıt düşülmüştür.

1572 yılında yapılan bu sürgünde Nevahi kazasından söz edilmemesi dikkati çekmektedir. Buradan Halimiye/Bednam merkezli Nevahinin ayrı kaza sayılmasının Osmanlının geç dönemlerinde olduğu anlaşılmaktadır.

Sürgüne gönderilen her aile reisinin sürgün nedeni olan suçu da özellikle anılmaktadır. Devlet bu ailelerin Kıbrıs’a ulaştırılıncaya kadar takip ve kaybolmaları durumunda bulmaları için her sürgün aileye 7-8 kişiden oluşan bir gurup ileri gelen kişileri kefil ve vekil tayin etmiştir.

Ermenek’ten Kıbrıs’a gönderilecek sürgün hanelerinin tespitinde şehir merkezi veya köy, Müslim veya gayri Müslim ayrımı yapılmamıştır. Ermenek merkezde bu tarihte bir de Zimmiyan / gayr-i Müslim mahallesi vardır.

Gargara Köyünden Kıbrıs’a Sürgün Edilen Aile 18 Ekim 1572

Polad oğlu Ali: çiftçi öküzleri ve çift aleti mükemmel.

Suçu: başka bir köyden gelip diğer köylerin bağlarına zarar ve ziyan vermek

Veli, Nebi ve Musa adında bekar oğulları vardır.

Emlak değeri: 10.000 on bin liradır.

Gargara köyünden kefilleri: İmam Muhyiddin Efendi, Hatib Abdüllatif, Hızır oğlu Hacı Mahmut ve Mahmud oğlu Pir Mehmet, Şemseddin oğlu Ali Bali ve Gök Yusuf oğlu Hasan adlı kişiler belirlenen şartlar üzere kefil ve vekil olmuşlardır.

Şimdi Güneyyurt - Gargara Kitabında Geçen Şu Alıntıya Bakalım:

“Gargara Köyü Abdüllatif Halife Mektebhânesi

Abdüllatif Halife tarafından Gargara köyünde bina edilen mektebhâne için 1584 tarihinde nakit 5100 akçe vakfedildiği görülür. Bu nakdin muamelesinden hâsıl olan rıbh / kazanç muallime / öğretmene tahsis edilmiştir. Aynı köydeki Halil Bahadır Zaviyesi’nin vakfı olan, 2 kıta zemin ve 5 kıta bağ da, muallimin, vakıf sahibinin ruhu için günde bir vakit Amme Suresi okuması şartıyla aynı mektebhâneye vakfedilmiştir.

Şubat 1574 tarihli bir Mühimme hükmünde yer aldığına göre İçel Zâimlerinden Şaban, Gargara köyüne mahsulü toplamaya vardığında, Abdüllatif ismindeki şahıs üzerine yönelerek Zâimi iyice dövmüştür. Aynı şahsın velisinden habersiz genç kızları nikâhladığı da kadı tarafından merkezî idareye arz edildiğinden Kıbrıs’a sürülmesine hükmedilmiştir.”

Bu iki belgede görüldüğü gibi Abdüllatif Halife adlı bir hayırsever Gargarada bir okul inşa etmiş ve ayakta durması için bir de vakıf kurmuştur.

Okulun kuruluş tarihi bilinmemektedir ancak 1584 tarihli muhasebe kaydı görülmektedir.

Ancak yine Abdüllatif adlı bir zat devletin vergi toplama memurunu döverek mani olmuştur, bu kişinin başka suçları da vardır ve Kıbrıs’a sürgüne gönderilir.

Bu iki Abdüllatifin aynı kişi mi olduğu net değildir. Ayrıca birincisinin ikinci bir adı da Halife’dir.

Şu andaki Gargara - Güneyyurt merkez camiinin adı da Abdüllatif’dir ki büyük ihtimalle okulu yaptıran hayırseverle aynı zattır. Ayrıca bu zat 1572 yılında Gargaradan Kıbrıs’a sürülen aileye de kefil olmuştur ve köyün eşrafındandır.

Gelelim Kıbrıs’a Gargaradan yapılan ikinci sürgün aileye / 1574

“1574 yılında Ermenek kadısı Mehmet Efendi padişaha bir mektupla arzuhal gönderiyor, mektubunda şöyle arzuhâlde bulunuyor:

İç il zaimlerinden (20 bin akçe üzeri geliri olan tarımsal arazi topluluklarının vergilerini toplamakla görevli kişi) Şaban tasarrufu altında bulunan Gargara (Ermenek) köyüne mahsulü toplamaya geldiğinde Abdüllatif adındaki şerli kişi kendisine bağlı kişilerle beraber olup, yasal olarak işini yapan zaim Şaban’a haklarını vermedikleri gibi küfürler yağdırarak dövmüşlerdir. Ayrıca bu kişi velisinin haberi olmadan bazı kızları nikâhına almaktadır.

Bu arzuhal kendisine ulaşan zamanın padişahı 3. Murat cevabında:

Şaban’ın haklarını Abdüllatif’ten aldıktan sonra Abdüllatif’in ulufesini - üç aylığını kesin ve Kıbrıs’a sürün, emrini veriyor.”

Padişahın ulufesini - üç aylığını kesin, emrinden Abdüllati’in Gargarada bir görev yaptığı anlaşılmaktadır. Umudum odur ki inşallah bu Abdüllatif Gargaraya okul ve cami yaptıran ve vakıf sahibi olan Abdüllatif olmasın!

(Kaynak: BOA A. DVNSMHM-D.00025)

Konunun yer aldığı Mühimme Defterini alıverip kültürümüze kazandıran Güneyyurtlu Tıp öğrencisine teşekkür ediyorum.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mükremin Kızılca - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


BİFA BİSKÜVİYE PERSONEL ALINACAK

GENEL NİTELİKLER VE İŞ TANIMI BİFA BİSKÜVİ VE GIDA SANAYİ A.Ş. Türkiye’nin ilk 200 büyük sanayi kuruluşu içinde yer alan Bifa A.Ş., 1962 yılından bu...

Fisandun Dereköy'de Satılık Hobi Bahçesi

Fisandun Dereköy'de 820 m2 Köy merkezine yakın konumda Dereye yakın mesafede. Yolu bulunan, araçla bahçe başına kadar ulaşım imkanı olan Yakın mesafed...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

SATILIK HOBİ BAHÇESİ

Pınarbaşı Köyünde Karaman Merkeze 15 Km. Pınarbaşı Köyüne 2 Km. Anayola 15 Metre Mesafede Dere İle Sınır 12 Ay Boyunca Su Problemi Olmayan 766 M2 ve 1...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 3+1 Satılık Daire

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 165 m2 3+1 site içinde Satılık Daire. Site içerisinde 3+1 odalı 165 m2 brüt 145 m2 net kullanım alanına sahip. D...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Güney Emlak'tan Turkuaz City'de Satılık Daire

Üniversite ve hastaneye yakın konumda Urgan Mahallesi Turkuaz City Konutlarındaki 2+1 daire satılık. 11 katlı binanın 8. katı, 2+1 odalı, brüt 120 me...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Çarşı Merkezde 30 M2 Satılık Dükkan

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Dükkan. Karaman Külhan Mahallesi Alparslan Türkeş parkı karşısı çarşı merkezde cadde üzeri 30 m2 doğu cephe. Dükk...

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Tabduk Emre Mahallesinde Satılık Apart

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Apart Daire. Karaman Tabduk Emre Mahallesi.Oba düğün salonu civarı. Üniversiteye yürüme mesafesinde garaj üzeri 1....

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Karaman Beyazkent'te Satılık Arsa

Karaman Karademir Emlak'tan Satılık Arsa. Karaman Beyazkent mahallesinde 306 m2 standart proje 2 kat 100 m2 civarı daire ve garaj yapılır. Arsanın k...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

NOKTA HATASİZ HYUNDAİ GETZ

2007 model 1.5 dizel 4 silindir en fulll vgt HYUNDAİ GETZ.. Henüz 105 binde... Bir değişen birkaç lokal boyalı Hep serviste bakımları yapılmış.. Hep...

GALERİ̇ NOKTA

SATILIK FİAT PANDA

HATASIZ MİNİ JİP 2005 model 1.2 benzinli FİAT PANDA DEĞİŞEN YOK HASAR KAYDI YOK Birkaç parça lokal çizik boyasi var Tüm bakımları yeni yapıldı Trigier...

GALERİ̇ NOKTA

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket 18 Gün tam kapanma kararını yerinde buluyor musunuz?