Reklamı Kapat

KIRILAN KÜSEN SULAR

Ankara’dan Eskişehir’e giderken, Sivrihisar dönemecine gelmeden sağa bir yol döner. Hz. Yunus Emre ile Mıhalıçcık adlarının yazdığı levhanın işaretleri izlenince yol daralır, dağlara doğru kıvrılarak, kıvranarak sürer. Sağda ve solda Eskişehir Ovası’nın artık yükselen ve dağlaşan bölümleri kalmıştır. İğdecik ve Karakaya’dan sonra hafif bir yükseltiden Hz. Yunus Emre’nin makamının bulunduğu vâdi görülür. Bir mübârek ve güzel vâdidir. Porsuk Nehri’ni geçen yol dağlara sarmadan Mihalıçcık’a uğrar.

Ve sürer. Eski adı Yaruklu, şimdilerde değişikliğe uğrayıp Ilıcalar olan köye varmak için dağ yollarını aşmak gerekir. Köye varmak da aslında yetmez. Köyden birkaç fersah ötede, adı bugün de Ilıcalar olan bölgeye Eskişehirliler eskiden çok itibar gösterirlerdi. Çünkü burada adı “Dede Su” ya veya “Dede Suyu”na çıkmış, olağanüstü vasıfları olan bir su vardı ve bu “dede su” Eskişehir halkıyla birlikte, bilen ve talepte bulunan herkese şifâlar sunmaktaydı. Sadece şifâ değil, düş dünyaları, efsaneler sunmaktaydı. Zaman içinde dünyanın meşakkati çoğaldı, meşguliyetler arttı, insanlar daha kolay ulaşılabilecek başka ilgi alanları buldular ve Ilıcalar eski adıyla Yaruklu suları şöhretini kaybetti, suratını astı, küstü, beklemeye geçti.

&*     &*     &*

Tepelerde, bir vâdinin başladığı yerde, bu ulu suyun çevresinde odalar yapılmış. Çadır konumunda, fazla özenli olmayan, bir kapısı-penceresi, bir de ocağı olan, yarı taş yarı kil odalara, millet karyolasını yanında sürüyüp getirmesin diye, tahtadan çakma karyolalar konulmuş. Herkes örtüsünü, battaniyesini, kap-kacağını, kaşığını kendi getirmek zorundadır. Çevreden sağlayacağı odunlar ile ocağını yakanlar, tencerelerini kaynatabilirler. Tüplerle satılan sıvı gazlar ortaya çıkınca bu konu kolaylaştı. Kamp yerinin demirbaşları var: Yaşlı, sekiz on söğüt, gece-gündüz, insanlara su sunan şirin bir pınar, munis bir kara köpek ve milletin hizmetine koşmaya çalışan bir bekçi. Arazinin sekiz-on metre alçak olan yerine, harçsız taş duvardan hamam yapılmış. Holün kapısı yok. Oradan sağa ve sola iki hamam odasına geçiliyor. Sağ oda hanımlar hamamı, soldaki odada iki havuz bulunuyor ve şifalı dede suya burada girilebiliyor.

Havuzlar, normal boyda bir insanın göğüslerine kadar su ile dolu. Kudretten sıcak sular bunlar. Birinin suyu daha az sıcak, daha serin ve bu havuz nazlı değil. Fakat daha sıcak olan diğer havuz tekin değil. Girmeden bakılınca, duru, dipten kaynayan, dibinde yuvarlanmış, insanın ayağına batmayan çakıllar, kum taşları görülebiliyor. Suya girmeden önce, daha kıdemli olan ziyaretçiler, bir vazifeyi yerine getirme ciddiyetiyle, yeni geleni ikaz ediyorlar: “Bu havuz tekinsiz” diyorlar. “Cünüp isen girme, abdestini öteki havuzda al, sonra buraya gir. Gönlünden her türlü vesveseyi çıkar, ciddi ol. Okuyarak yaklaş suya. Şifayı yukarıdan dile, bundan sadece vasıta olmasını talep et. Ve niyetine iyi şeyler al. Dudakların kıpır kıpır ederken gir. Eğer böyle davranır böyle girersen havuzun suyu bulanmaz, duru kalır. Bu, senin buradan şifa bulacağını, niyetinin tahakkuk edeceğini ve senin iyi insan olduğunu gösterir. Su bulanırsa, bil ki sen de bulanık bir insansın. Tekrar tekrar denemelisin ve kendini arıtmalısın.”

Suyu bulandıranın zararı o esnada orada, yani havuzda bulunan diğer insanları da elbette etkiliyor ve “bu dikkatsiz ziyaretçi” uyarılıyor. Çıkıp tekrar girmesi isteniyor. Çoğu havuzu terk ediyor. O kişinin veya kişilerin ayrılmasıyla su, kısa sürede duruluyor ve dipten kaynayan kabarcıklar, kabarcıklardan gelen hafif kükürt kokusu tekrar hissedilmeye başlıyor.

Hamamda ışık, elektrik yoktu on beş yıl evvelinde. Evlerde de yoktu. Yani odalarda. Yakılan tüplü lâmbalar veya ocaktaki odun ateşi aydınlatırdı odaları, Hamam bölümü, akşam karanlığı ile birlikte karanlığa ve esrarengiz bir havaya bürünürdü. İçerde kimse olmadığından kaynayan suyun etrafa yaydığı sıcak su buharı ve beraberindeki mineral kokuları vâdinin üst kısımlarına doğru yayılır, odalardaki yanan odunun ve dumanın kokusuna karışır, rahatsız edici değil, aksine oraya şifâ aramaya gelenlere ümit ve sır dağıtırdı.

Ziyaretçiler, gece söğüdün altında şarıldayan pınarın yakınında bazen toplanır, gündüzki hamamın sohbetini, dedikodusunu yaparlardı. Arada-sırada ve akşam üstleri satıcılar, çerçiler, eşekli manavlar, ekmek dağıtıcılar gelirdi. Millet ihtiyacını onlardan görür, arabası olanlar Mihalıçcık’ı tercih ederlerdi. Oraya gelenlerin çoğu elbette yabancıydı. Sorkun’dan gelen ekmek saclarından herkes sanki almak zorundaydı. Herkes birbirine över, teşvik eder, kilden yapılmış iki santim kalınlıktaki yuvarlak ekmek pişirilen “toprak saç” mutlaka aldırılırdı. Onunla beraber, topraktan güveç tenceresi de eşyaya eklenirdi.
&*     &*     &*
Fısıltı veya söylenti halk içinde daima en etkili yayılma aracı olmuştur. Yaruklu’nun bu “küsen, kırılan, incinen, azarlayan dede suyu” o kadar ünlüydü ki gerçekte olandan daha fazla ve farklı tevatürler Anadolu’nun uzak köşelerinde bile ilgiyle dinlenir, merak edilirdi. Bu çeşit söylentileri “iptidai ve hurafe” düşünce kabul eden bazı okur-yazar takımından kişiler bile, eşten-dosttan habersiz buraya kaçamak bir ziyaret yapar, meraklarını tatmin ederlerdi. Onlar, odalarda kalmaz, ya getirdikleri çadırlarda sabahlar, sadece suya girerler,yemek ve tuvalet için ilçeye inerlerdi. 
&*     &*     &*
Yakın zamanlarda, 2006 yılında buraları ziyarete gidenler terkedilmiş küçük bir obayla karşılaştılar. Toprak sıvalı evlerin kapıları açıktı. Ocaklar sönmüş, pencereleri camsızdı. Söğütlerin yarıları kurumuş, pınarın suyu yarı-yarıya azalmıştı. Pınarın, içine döküldüğü beton gerizin her tarafı yosunla yeşermişti. Bir gözü mavi, öteki elâ olan kara köpek ve geveze bekçi orada değillerdi.

Hamamların çatıları yarı-yarıya çöküktü. Havuzun, havuzların nazlı, nazenin suları pırıl pırıldı ve artık periler yıkanıyordu. Onlar temiz ve iyi niyetli olduklarından havuzların suyu berraktı ve kaynıyordu. Annesini daha önce oraya bir ümitle şifalandırmaya getirenlerden biri, hayalinde ve oracıkta, kızkardeşinin annesini yıkamasını, onu dertlerinden, ağrılarından arındırmasını seyretti. Dakikalarca durdu, hüzünlendi, yandı. Sonra, bacısıyla birlikte, zor yürüyen anasının koluna girdi, onu bir kuş gibi uçurup, o garip odalardan birine, üstüne iki battaniye serilmiş tahta karyolaya yatırıp, ocağı 
canlandırdı.

&*     &*     &*

Bir zamanlar bölgenin mülkiyeti Sazak ailesine ait iken, bu ailenin arazileri ve hamamları yöre halkına bağışlaması ile köylülerin eline geçti. Bazan köy, bazan bir müstecir, bazan bir kooperatif burayı çalıştırmaya çalıştı.

Oraların daha önceki hallerini bilip de bugünkü acıklı duruma şahit olanlar, daha önce gönüllerinde biraz da şüphe ile gezdirdikleri “suyun hikmeti”ne şimdi inanır oldular. Demek ki, gerçekten iyi niyetle ve ihlasla yaklaşılmıyorsa bu sular insanı “çarpıyor” perişan ediyor. Hiçbir şey olmasa bile kendini kapatıp, nimetini saklıyor.

Kâmil Uğurlu

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Kâmil Uğurlu - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


BİFA BİSKÜVİYE PERSONEL ALINACAK

GENEL NİTELİKLER VE İŞ TANIMI BİFA BİSKÜVİ VE GIDA SANAYİ A.Ş. Türkiye’nin ilk 200 büyük sanayi kuruluşu içinde yer alan Bifa A.Ş., 1962 yılından bu...

Fisandun Dereköy'de Satılık Hobi Bahçesi

Fisandun Dereköy'de 820 m2 Köy merkezine yakın konumda Dereye yakın mesafede. Yolu bulunan, araçla bahçe başına kadar ulaşım imkanı olan Yakın mesafed...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

SATILIK HOBİ BAHÇESİ

Pınarbaşı Köyünde Karaman Merkeze 15 Km. Pınarbaşı Köyüne 2 Km. Anayola 15 Metre Mesafede Dere İle Sınır 12 Ay Boyunca Su Problemi Olmayan 766 M2 ve 1...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 3+1 Satılık Daire

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 165 m2 3+1 site içinde Satılık Daire. Site içerisinde 3+1 odalı 165 m2 brüt 145 m2 net kullanım alanına sahip. D...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Güney Emlak'tan Turkuaz City'de Satılık Daire

Üniversite ve hastaneye yakın konumda Urgan Mahallesi Turkuaz City Konutlarındaki 2+1 daire satılık. 11 katlı binanın 8. katı, 2+1 odalı, brüt 120 me...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Çarşı Merkezde 30 M2 Satılık Dükkan

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Dükkan. Karaman Külhan Mahallesi Alparslan Türkeş parkı karşısı çarşı merkezde cadde üzeri 30 m2 doğu cephe. Dükk...

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Tabduk Emre Mahallesinde Satılık Apart

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Apart Daire. Karaman Tabduk Emre Mahallesi.Oba düğün salonu civarı. Üniversiteye yürüme mesafesinde garaj üzeri 1....

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Karaman Beyazkent'te Satılık Arsa

Karaman Karademir Emlak'tan Satılık Arsa. Karaman Beyazkent mahallesinde 306 m2 standart proje 2 kat 100 m2 civarı daire ve garaj yapılır. Arsanın k...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

NOKTA HATASİZ HYUNDAİ GETZ

2007 model 1.5 dizel 4 silindir en fulll vgt HYUNDAİ GETZ.. Henüz 105 binde... Bir değişen birkaç lokal boyalı Hep serviste bakımları yapılmış.. Hep...

GALERİ̇ NOKTA

SATILIK FİAT PANDA

HATASIZ MİNİ JİP 2005 model 1.2 benzinli FİAT PANDA DEĞİŞEN YOK HASAR KAYDI YOK Birkaç parça lokal çizik boyasi var Tüm bakımları yeni yapıldı Trigier...

GALERİ̇ NOKTA

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket 18 Gün tam kapanma kararını yerinde buluyor musunuz?