Selanikli Düzme Mustafa

Kut-Almış Oğlunun Devlet Kutu ve 1421 Yılında Selanikli Düzme Mustafa Olayı!

Hz Ali ile Hz Muaviye arasındaki savaşı okuyanların buna tıpa tıp benzeyen bir yapıya sahip olan Ankara Savaşı hatırlarına gelir.

Son göçebe imparator Timur ile göçebelikten yeni çıkan Yıldırım Bayezid Han arasındaki savaş İslam tarihinin en karanlık bir fetret devrini daha başlatır.

Her ne kadar düşmanlar “yesin keçi çobanları birbirini dese de Müslümanlar için zor kapanan bir yara daha açılır.

Selçuklular Alp Arslan’la beraber Anadolu’yu yurt edindiler ve bir kaç koldan (1075-1308) arasında devam eden Selçuklu İmparatorluğunu kurdular.

İmparatorluğun iki dalı vardı: Kutalmış oğlu Süleyman Türkiye Cumhuriyeti devletinin atası olan Anadolu Selçuklu Sultanlığını İstanbul’un dibindeki İznik’te kurdu.  Bu devletin kuruluş yılı olan 1075 Türkiye Devletinin de kuruluş yılı kabul edilir.

Aynı sırada İsfahan merkezli yaklaşık yüz yıl (1040-1157) süren Büyük Selçuklu İmparatorluğu hüküm sürüyordu ve Sultan Sencer’le beraber yıkılınca Anadolu tam bir fetret dönemine girdi.

Abbasilerin 1258 yılında Moğollarca son verilen İmparatorluğundan sonra talih Türklere dönmüş ve birbiri ardına imparatorluklar kurarak bu talihi sürdürmüşlerdir.

Ne var ki ilk andan itibaren birisi Mısırda diğeri de Asya’da olmak üzere iki Türk İmparatorluğu vardı: Memluk ve Selçuklu. Memluklular Abbasilerdeki hilafeti himayelerine alarak Kahire’yi merkez edinmişlerdi.

Ancak Aslan Yabgu torunu Kut-almışın oğlu Süleyman’ın kurduğu Anadolu Selçuklu Devletinin yıldızı parlamaya devam etti. Önce İznik sonra Konya Merkezli Anadolu Selçuklu Devletinin yıkılmasıyla ilk kuruluş yeri olan Marmara’da bu sefer Süleyman Şah torunu Osman Bey Osmanlı imparatorluğunun kuruluşunu ilan etti.

Kut-Almış olan Süleyman’ın kutu bu sefer diğer Süleyman’ın torununa geçiyordu. Artık Devlet Kutu resmen Türklerdeydi ve İslam’ın bayraktarlığı da cihanşümul bir anlayışla devam ediyordu. Gerek Selçuklu ve gerek Osmanlılar ikisi de bir Oğuz boyundan gelmekle Devlet Kutuna en layık haldeydiler çünkü ikisi de Türk atamız Oğuz Peygamberin (a.s) (Zülkarneyn) soyundan geliyorlardı. Son peygamber evrenin efendisi, Hz Muhammed Mustafa (sav) soyu Moğollar tarafından Bağdat’ta büyük bir darbe yedikten sonra bunun sebeplerini araştırıp ders almaları için neredeyse bin yıl gerekiyordu. Ama ortalık devletsiz, Müslümanlar sancaksız ve cihatsız olamazdı.

Anadolu bu sırada Moğol sürülerinin Müslüman ahlakı karşısında İslam lehine asimile oluşunu seyrediyordu.

Artık Moğol belası bitmiş daha beteri olan iç fitne belası başlamıştı.

Araplar tamamen pasifleşmiş Devlet Türklere geçmişti ama iki başlı bir devletti: Bursa ve Kahire.

Kahire Memlukluları Abbassi Hilafetini de ellerinde tutarak biat edilmesi gereken biziz derken Osmanlılar ise “biz Kut-Almış torunuyuz, İslam’ın adalet sancağını dünyaya biz dikeceğiz diyorlardı. Osmanlılar ayrıca Edirne’yi başkent yaparak; biz Avrupa’ya açılıyor, İslam’ı dünyada bilmeyenlere tanıtıyoruz, Mısır ise tüm etrafı Müslümanlarla çevrili bir yerdir, kiminle cihat edecektir, hangi düşman kalesini fethedip İslam Sancağını dikecektir? diyorlardı.

Anadolu’daki diğer bütün hanlıklar ve beylikler bu iki devlet arasında 200 sene gidip geldiler. Bu iki yüz yılın tam ortasında son Göçebe Türk Savaşçısı ve Moğolların devamı niteliğindeki Müslüman İmparator Timurhan Asya sahralarından çıkageldi. Kendisine Memluklular biraz mesafeli olsa da Anadolu Beyliklerinin en büyüğü olan Karamanoğulları da, diğer beylikler de desteklediler.

İşte 1258 yılında İslam Dünyasının başkenti Bağdat’ı yerle bir eden ve yüzbinlerce ölü ve harabe kentler bırakan Moğolların son halkasıydı bu. Ama bütün Moğollar gibi İslam Ahlakı ve tevekkülü karşısında bunlar da Müslüman olmuşlardı.

Osmanlılar Balkanları tamamen ele geçirerek İmparatorluk yolunda bir Avrupa Devleti olurken Anadolu’daki beyliklerle kanlı savaştan daima kaçınıyor onlarla hısımlık yoluyla hasımlığı önlemeye çalışıyordu. Bu nedenle Anadolu Beylikleri kolayca Timur’u tercih ediyorlardı.

1380’de Azerbaycan’ı ele geçiren Timurhan Memlukluları da susturunca Anadolu Beylikleri yavaş yavaş onun mihverinde dönmeye başladılar. Onun hedefi Yıldırım Bayezid’in hükümranlığındaki Osmanlı Devletiydi. Osmanlıların kanatlarını etraftan bir bir kırmaya başlayınca Yıldırım Bayezid Han çok kızdı ve aralarında istenmeyen dil kavgaları oldu. İşte 1402 Ankara Savaşı böyle ateşlendi.

Belki de devlet kutuna nasipdar olan Osmanlılara ilahi bir ikaz olarak gelmiştir Timurhan. Çünkü Yıldırım Bayezid Han, damadı Emir Buhari hazretlerinin ikazına rağmen ıyş ü işretten kendisini çekemiyordu.

Savaş zaten başlamadan kaybedilmişti, dilden dile dolaşan “Cengizhan Torunu Timur Askerinin çok kalabalık ve dağı taşı tuttuğu” lafı hem savaşa katılan askerleri hem de komutanları bir bir karşı safa geçmeye itmişti.

Savaşı kolayca kazanmanın verdiği rahatlıkla Timurhan Yıldırım Bayezid’i çok iyi karşıladı ve padişah gibi ağırladı. Onun, ailesinin durumunu sorması üzerine hemen araştırıcılar göndererek hepsinden sağ haberlerini verdi. Çünkü hanedana asla dokunulmamasını başta nökerlere sıkı sıkı tembihlemişti.

Timur Yıldırımla beraber Anadolu turuna çıktı Akşehir’de Yıldırım üzüntüden vefat etti. Osmanlı ana kalelerini Yıldırım Bayezid’in dört oğlu arasında bölüştürdü ve haraca bağladı. Timur da üç yıl sonra 1405’te vefat etti.

Yıldırım Bayezid’in hayatta kalan altı oğlundan Süleyman, İsa, Musa ve Mehmet çelebilerin saltanat mücadelesine giriştikleri ve on yıl süren bu dönemin Çelebi Mehmet tarafından toparlanmasıyla sonuçlandığı malumdur.

En küçük oğlu Kasım’ın Süleyman Çelebi tarafından rehin bırakıldığı Bizans’ta kaldığı, Mustafa’nın ise kaybolduğu bilinir.

Selanikli Düzmece Mustafa Çelebi 1422

“Sultan-ı kişver-güşa anadolu tarafında olan şuriş ve gavga def’ine şitab edip ol canibin istihkâmında iken bir haber-i vahşet-eser varit oldu ki Selanik’ten Mustafa nam bir Harici huruç edip vaka-i Yıldırım Handa nâbedid olan Mustafa benim deyü dava-yı saltanat eyler ve yanına bînihaye eşkıya cem’ olup Vardar Yenicesine geldikde Evranos oğulları dahi mütavaat ve Siroz’a geldikde hisar ehli teslime mübaderet eylediler deyü bu haber-i keder-periz şah-ı sütude-zamire ilam olundukda vüzera ile meşveret olunub…” (Tacü’t-tevarih 380a) 

Kısaca: Babam Yıldırım Bayezid Timur mağlubiyetinden sonra ölünce kaybolan Mustafa benim diye Selanik’ten Bizans Düzmesi bir çete başı eşkıya sürüsüyle, devlet benim miras malımdır. Diye haber gönderir. .

İkinci Murat bu haberi duyunca Anadolu’daki ıslah hareketlerine ara verip derhal askerlerini topladı. Selanikli Düzme Mustafa’nın bu hareketini tezgâhlayan ve diğer bir kardeşi de ellerinde bulunan Bizans Sarayı, Osmanlı Ordusunun İstanbul Boğazından geçişine izin vermeyince ordu-yı hümayun Çanakkale boğazından geçmek zorumdan kaldı.

Devlet Erkânı bu olayı kolayca defetmenin yolunu buldular:  Tokat kalesinde mahpus olan Mihal oğlu Mehmet beyi padişaha getirip gönlünü alırsak bu işi çözeriz, dediler.

Zira o, Düzme yanında olan askeri komutanları iyi bilir ve sözü dinlenir, diye padişaha arz eylediler, padişah Mehmet’i hapisten getirip çeşitli iyilik ve lütuflarla gönlünü aldı.

Padişah ile meşveretten sonra Mihal oğlu Mehmet devlet erkânıyla Gelibolu sahiline varıp Rumili ileri gelenlerini bir bir isimleriyle çağırdı:

Bire Türk Turhan, bire Gümlü oğlu, bire Evranos oğulları diye çağırıp her birini ırmak kenarına davet etti, geldiklerinde şöyle seslendi; “Hukuk-ı nimeti izaat ve kemal-i ukuku işaat bu hanedan-ı devlete muvafık mıdır? Merdanelik kuşağını meyanına bend eden dilaverlere bu sıfat layık mıdır ki bir şahs-ı mechulü’n-neseb ve bed-asıl ve bî hasen davasını kabul edip ve böyle bir varis-i hakiki, saltanata liyakati gün gibi açık olan sultan-ı celilüşşan itaatinde rugerdan olasınız?

Kısaca; ey emirler ve vezirler! Yediğimiz ekmeye nankörlük ve isyancılara arka çıkma bu devlete yaraşır mı? Saltanatın sahibi güneş gibi önümüzdeyken Selanik’ten çıkıp gelen bir soysuza mı uyacaksınız? 

Bu sözler, dinleyen bey ve askeri birlikleri padişaha ısındırmaya yetti ve artık Selanikli Düzme Mustafa’nın kendisi için çantada keklik bildiği kişiler aleyhine dönmüştü.

Geleceği gediğin etrafına 500 süvari ve bir o kadar da okçu pusuya yattılar. Paşalar ise askerleriyle Gelibolu’yu geçerek denizin gerisinde beklemeye başladılar.

Düzme Mustafa’nın menzile girmesiyle ok ve at yağmuruyla eşkıyası tarumar oldu.

Düzme Mustafa firar edip ardınca adamlar gönderildi ve Kızılağaç Yenicesinde yetişip tuttular ve Edirne’de padişahın huzuruna getirdiler ve hisardan aşağı köpek gibi boğazından astılar.

İkinci Murat Han esas kardeşi Mustafa’nın kaçak olduğunu bilerek böyle bir düzen kuran Bizans’tan intikam için yola çıkarken Bursa önlerinde esas şehzade Mustafa’nın saltanat iddiasıyla ortaya çıkması buna mani oldu.

1423 yılındaki olayda paşalar, Bursa’yı alamazsın deyince İznik’e giden Mustafa’ya padişahın emriyle kale teslim edilmiş gibi yaptılar ve sonunda padişahın huzuruna çıkardılar. İdam cezasının ardında çok istediği Bursa’ya babasının türbesine defnettiler.

Tarihin ve kaderin cilvesine bakın ki dev Osmanlı İmparatorluğu bu olaydan 400 yıl sonra yıkılmaya yüz tutuyor ve bütün dünyadan toplanan haçlı sürüleri Moğol nökeri gibi Payitahta geçmek için aynı Çanakkale Gelibolu’ya yükleniyorlar.

Ve yine aynı yerde, yine Selanik’ten gelen, fakat bu sefer hıyanet için değil vatan müdafaası için gelen, aynı adlı bir Osmanlı subayı olan mavi gözlü, sarı saçlı bir Türk evladı Mustafa Kemal çıkarak emrindeki askerlerine, Çanakkale geçilmez! Ben size ölmeyi emrediyorum! Diyor ve düşman sürülerinin üzerine çullanıyorlar.

Daha sonra Osmanlı Devleti yıkılsa da Süleyman’ın babasının aldığı kut yeni Türkiye Cumhuriyeti Devletine intikal ediyor.

Allah devletimize ve milletimize zeval vermesin!

Mükremin Kızılca

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mükremin Kızılca - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


Kaynak Operatörü / Kaynakçı Aranıyor

Argon (TIG) kaynağında deneyimli Paslanmaz kaynağında bilgi ve yetkinliğe sahip Tercihen teknik resim okuyabilen Sorumluluk sahibi ve iş disiplin...

0338 202 70 70 TEKNOLAND MAKİNE SAN. LTD. ŞTİ

My Vip Kitabevine Personel Aranıyor

My Vip Kitabevi (Eski Sanat Kitabevi) çalışma arkadaşları arıyor. Müracaatların şahsen yapılması gerekmektedir.

Karaman Mahmudiye Mahallesi 3.Kat 3+1 Satılık Daire

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Daire. Karaman Mahmudiye mahallesi Medine Cami ve Yaparlar market civarı. Bina tek daire üzerine kurulu 4 katlının...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Yurtsever Group'un 6 Şubesine Personel Alınacak

Akaryakıt sektöründe 6 şubesi ile faaliyet gösteren Yurtsever Petrol Şirketler Grubunda çalıştırılmak üzere bay - bayan akaryakıt satışı ve markette g...

Sahibinden Satılık Nissan Micra

2004 model 1.2 Benzinli Nissan MİCRA. ... 151 bin km,de ... DEĞİŞENSİZ, KAYİTSİZ yanlarda birkaç parça lokal çizik boyalı en fulll PAKEDİ...Yağmur sen...

05065328132 HASAN İMRAN GALERİ NOKTA

Golda Gıda Personel İlanı

GOLDA GIDA SAN. VE TİC. A.Ş. Ülkemizdeki ve dünyadaki entegre projeler arasında, büyüklük açısından, en büyüğü olarak dikkat çeken Bera Holding Gıda...

Sümer Mahallesinde 2.kat 95 M2 2+1 Satılık Daire

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Daire. Karaman Sümer Mahallesi Belediye Fen İşleri deposu civarı.Bina çift daire üzerine kurulu her katta 2 daire...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Yurtpet Petrol'e Personel Alınacak

Yurtpet Petrol'e Personel Alınacak Yurtpet Petrolde çalıştırılmak üzere bay ve bayan Mareket Elemanı, Pompa Elemanı ve Pazarlama Elemanı Alınacaktır....

Karaman Cumartesi Pazarın'da 4.Kat 2+1 Satılık Daire

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Daire.Karaman Hamidiye Mahallesi Cumartesi pazarında. Bina çift daire üzerine kurulu her katta 2 daire bulunmakta....

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Yetkili Servise Personel Alınacak

Bosch, Siemens, Profilo Yetkili Servisinde çalışacak vasıflı vasıfsız bay eleman alınacaktır. Müracatların şahsen perşembe pazarı sonu fidancının yan...

0 338 212 32 72

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket Covid-19 Aşısına Nasıl Bakıyorsunuz?