Reklamı Kapat

İmaret Vakfiyesi Ayrıntısı

İsmail Hakkı Uzunçarşılı Balıkesir Saylavı makalesinde şu ifadelere yer veriyor: 

Karamanoğulları Devri Vesikalarından İbrahim Beyin Karaman İmareti Vakfiyesi.

“XIV ve XV inci asırlarda Anadolu’da hükümet süren küçük beyliklere ait vesikalar pek noksandır. Bu beyliklere dair elde edilecek en küçük ve ehemmiyetsiz sayılan malûmat bile bu asırları aydınlatmağa yarayacağından bu gibilerin dahi ihmal edilmeyerek neşri icap eder.” Diyerek İmaret Vakfiyesini önemini vurgulamaktadır.

Devamında:

“Belleten’in bu nüshasında, Karamanoğlu İbrahim Beye ait olup birbirine bağlı ve aynı vakfa ait, ikisi mufassal, diğeri küçük altı neşrediyoruz. [(Evkaf Müdürlüğü kuyuda kadime dairesindeki vakfiye suretleri arasında Karaman Oğullarından (Halil bin Mahmut) Beye ait (745 H-1344 M) (760 H- 1359 M) (776 H-1374 M) tarihleriyle üç ve İbrahim Beyin babası Mehmet Beye ait (810 H- 1407 M) ve (824 H- 1421 M) tarihlerile iki vakfiye sureti olup İbrahim Bey adına ise (848 Zilhicce – 1445 M) tarihli bir vakfiye vardır. (Anadolu Defteri 1212 – 1255 başlar kayıtlı defterler)]”

Bu vakfiyelerden ikisi (835 H. 1432 M) ve diğerleri sıra ile (843-1440) (849-1446) (870-1465) (851-1447) tarihlidirler ve hepsi de bir tomar içinde birbirine merbuttur.

“Bu imaret vakfiyelerini havi tomar. Topkapı Sarayı Kütüphanesi evrak kısmında 5318 numarada kayıtlı olup uzunluğu on yedi metre ve eni 35,5 santimetredir. Vakfiye Arapça olup bez üzerine yazılmıştır. Vakfiyede İbrahim Bey ile oğullarından İshak Bey ve şimdiye kadar ismi bilinmeyen Mehmet Beylerin ayrı ayrı ve Pir Ahmet Beyle kardeşi Kasım Beyin müşterek tuğraları görülür ki bunların vakfiye metni kadar ehemmiyeti vardır ve tarihen çok kıymetlidir. Vakfiyenin bir kıymeti de İbrahim Beyin kendi huzurunda yazılan asıl vakfiye olmasıdır. Vakfiye yazıları on beşinci asır ortalarında Karaman memleketlerindeki numunelerinden biridir.”

Burada dikkat çeken önemli bir cümlede; o dönemde Karaman Beyliğinde kullanılan yazı türü ve ifade ettiği cümleler(şiveler) sadece o coğrafyanın insanlarına ait olması. 

“Karaman memleketlerinin Osmanlılar tarafından işgalini müteakip imaret vakfiyesi tamamen muteber tutulmuş olup vakfiyenin baş tarafının sağ kenarında meşhur Müftü İbni Kemal Ahmet Şemsettin (vefatı 1533) ile Müftü Sadullah Sadi Efendilerin (vefatı 1539) kendi el yazılarile tasdikleri vardır. Vakfiye 340 satırdır.” 

“Vakfiye sahibi İbrahim Bey, vakfiyesinin kenarına (Bana nisbet edilen bu vakfiye sahihdir) demiş ve altına da (İbrahim bin Mehmet bin Karaman) ibareli tuğrasını çektirmiştir. Bundan sonra vakfiyenin kenarında (Mehmed bin İbrahim bin Mehmed bin Karaman) ve aynı müteakip (İshak bin Mehmed bin Karaman) ve daha sonra sola doğru (Pir Ahmet Kasım  ibney Karaman) tuğraları görülür. İbrahim Beyin Mehmet isminde bir oğlunun ve hükümetine dair şimdiye kadar hiçbir vesikada bir kayda tesadüf edilmemiştir. Pir Ahmet ile kardeşi Kasım’ın müşterek hükümetleri ise malûmdur.“

Vakfiye, on beşinci asırda Türklerin içtimaî müesseselere verdikleri ehemmiyeti göstermesi tetkik ve mütalaaya değer bir vesikadır. Vakfiye münderecatından anlaşılacağı üzere vakıf sahibi, bir imaret için zamanına göre yapılması lazım gelen bütün ihtiyaçları düşünmüş ve vakfiyesine koymuştur. Bundan başka İbrahim Bey bir zaman sonra Vakfettiği şeylerin vakıf ihtiyacına tamamen kâfi gelmediğini görerek zaman zaman ilavelerle vakfını genişletmiştir.

“İmaret diye maruf olan bu hayır ilim müessesi eski ismi Lârende olan [(Toros dağı eteğinde bulunan Lârendenin eski ismi (Talaranza) olup Lârende andan bozmadır. Lârende bir aralık Karaman Oğullarının merkezi olduğundan ehemmiyet kazanmıştır. Bu Beylik devrine ait orada hayli bina vardır. En eskilerinden birisi Emir Musa Medresesidir.)] Konyanın Karaman kasabasındadır. Bu imaret (mescit, medrese, matbah, Dârı Kurra) Medresesi Türk mimarisinin en nefis eserlerindendir. Kubbesi ve tâki kâmilen kesme taştan yapılmıştır. Fevkani bir dairesi de vardır. Bu müessese Karaman kasabasının kenarında inşa edilmiştir. [(Asarı Atika Milliyemiz nasıl mahvoluyor.) Bay Halil Etemin makalesi Şehbal Mecmuası sene 1327 sayı 36 İmaretin şehir kenarında ve kasabanın şarkında olduğu vakfiyede de yazılıdır.)] Şimdi olan bu binanın çiniden yapılmış olan pek kıymetli bir mihrabıyla ağaçtan oyma pencere kanatları İstanbul müzesinde mahfuzdur.”

Makalenin sonuna İsmail Hakkı Uzunçarşılı şöyle bir dip not bırakmıştır.

“Yazısı girift olan bu vakfiyeyi istinsah ettirmek için Muallim Kilisli Bay Rifat’ı Topkapı Sarayı Kütüphanesine kadar götürdüm ise de yazının girift ve tahrir tarzının muğlak olmasından ve uzun zaman uğraşılacağından ve daha birtakım külfetlerden bahs ile itiraz etmişti. Değerli arkadaşımız Topkapı Sarayı Müze ve Kütüphane Müdürü Fazıl üstadımız Bay İsmail Saibe getirdim. Bu yüksek Türk âlimi bir hafta zarfında bu muğlak metni okudu ve bütün müşkülleri halletti. Kıymetli üstada candan teşekkürler ederim.” 

Diyerek Karaman Oğulları devrine ait İbrahim Bey İmarethanesi hakkındaki düşüncelerini bitirmiştir. 
Türkiye Cumhuriyeti Devleti zamanında bu imarethane restore edilmiştir. Şu anda cami olarak ibadete açıktır. Çok yakın zamanda (2020 son aylarında) imarethanenin kubbeleri kurşunla kaplanarak ömrü uzatılmıştır.

30 Kasım 2020 tarihli Karamandancom internet gazetesindeki köşemde bu konuda bir makale yazmıştım. İlgililerin bilgisine:

Karaman İmaret Cami ve Minaresi

Şerafettin Güç
Kaynak: Atatürk Üniversitesi Kütüphanesi “Seyfettin Özage” bağışı  
Not: Resimler orijinal tıpkıbasımdan alınmış olup kütüphanemde bulunmaktadır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Şerafettin Güç - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


BİFA BİSKÜVİYE PERSONEL ALINACAK

GENEL NİTELİKLER VE İŞ TANIMI BİFA BİSKÜVİ VE GIDA SANAYİ A.Ş. Türkiye’nin ilk 200 büyük sanayi kuruluşu içinde yer alan Bifa A.Ş., 1962 yılından bu...

Fisandun Dereköy'de Satılık Hobi Bahçesi

Fisandun Dereköy'de 820 m2 Köy merkezine yakın konumda Dereye yakın mesafede. Yolu bulunan, araçla bahçe başına kadar ulaşım imkanı olan Yakın mesafed...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

SATILIK HOBİ BAHÇESİ

Pınarbaşı Köyünde Karaman Merkeze 15 Km. Pınarbaşı Köyüne 2 Km. Anayola 15 Metre Mesafede Dere İle Sınır 12 Ay Boyunca Su Problemi Olmayan 766 M2 ve 1...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 3+1 Satılık Daire

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 165 m2 3+1 site içinde Satılık Daire. Site içerisinde 3+1 odalı 165 m2 brüt 145 m2 net kullanım alanına sahip. D...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Güney Emlak'tan Turkuaz City'de Satılık Daire

Üniversite ve hastaneye yakın konumda Urgan Mahallesi Turkuaz City Konutlarındaki 2+1 daire satılık. 11 katlı binanın 8. katı, 2+1 odalı, brüt 120 me...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Çarşı Merkezde 30 M2 Satılık Dükkan

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Dükkan. Karaman Külhan Mahallesi Alparslan Türkeş parkı karşısı çarşı merkezde cadde üzeri 30 m2 doğu cephe. Dükk...

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Tabduk Emre Mahallesinde Satılık Apart

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Apart Daire. Karaman Tabduk Emre Mahallesi.Oba düğün salonu civarı. Üniversiteye yürüme mesafesinde garaj üzeri 1....

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Karaman Beyazkent'te Satılık Arsa

Karaman Karademir Emlak'tan Satılık Arsa. Karaman Beyazkent mahallesinde 306 m2 standart proje 2 kat 100 m2 civarı daire ve garaj yapılır. Arsanın k...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

NOKTA HATASİZ HYUNDAİ GETZ

2007 model 1.5 dizel 4 silindir en fulll vgt HYUNDAİ GETZ.. Henüz 105 binde... Bir değişen birkaç lokal boyalı Hep serviste bakımları yapılmış.. Hep...

GALERİ̇ NOKTA

SATILIK FİAT PANDA

HATASIZ MİNİ JİP 2005 model 1.2 benzinli FİAT PANDA DEĞİŞEN YOK HASAR KAYDI YOK Birkaç parça lokal çizik boyasi var Tüm bakımları yeni yapıldı Trigier...

GALERİ̇ NOKTA

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket 18 Gün tam kapanma kararını yerinde buluyor musunuz?