Reklamı Kapat

Nuh Paşa Camii

Nuh Paşa Camii, bazı belgelerde kısaca “Paşa Câmi‛i” olarak da geçmektedir. Bulunduğu mahallenin adı bazı kayıtlarda Kûçek Dede Mahallesi , bazılarında ise Nuh Paşa Mahallesi olarak geçmektedir . Günümüzde caminin bulunduğu mevki, Koçak Dede Mahallesi olarak isimlendirilmektedir . 

Banisi ve Yapım Tarihi

Nuh Paşa Camii’nin banisi, III. Murat ve III. Mehmet’in (1595-1603)  saltanat yıllarında Osmanlı bürokrasisinin birçok kademesinde önemli görevler yapmış , maliye kökenli bir devlet adamı olan Nuh Paşa’dır . Dönemin sadrazamı Yemişçi Hasan Paşa ile arasında mevcut olan soğukluk nedeniyle 1011/1603-1604’te azledilerek memleketi Lârende/Karaman’da “mütekā’iden” oturması istenmiş , Lârende’de emekliliği sırasında vefat etmiştir .

Nuh Paşa Camii’nin inşa tarihine dair bilgi cümle kapısının kemerleri arasına yer alan kitabede bulunmaktadır. Buradaki “sene 1005” kaydından Nuh Paşa’nın camiyi Konya valiliği sırasında 1005/1595 tarihinde yaptırdığı anlaşılmaktadır .

Mimari Yapısı-Müştemilatı ve Onarımları

Nuh Paşa Camii, tamamen kesme taşla inşa edilmiştir. Üst örtü ve minarede yine kesme taş kullanılmıştır. Yapının cepheleri farklı ve fazla sayıda pencereye sahiptir. Doğu, batı ve güney cephelerde yedişer; kuzey cephede ise iki pencere bulunur. Doğu ve batı taraflarına ise pencere açılmamıştır . Son cemaat yeri geniş tutulmuştur. Mihrap, giriş kapısının sağ ve solundaki gibi mihrapçıklar gibi mermerdendir. Minber ise kesme taştan yapılmıştır. Son cemaat yerinin kemerleri, kesme taştan yapılan iki ayak ile duvarlardaki konsollara oturtulmuş, tavan ise üç küçük kubbe ile örtülmüştür. Minaresi, doğu cephede, harim ile son cemaat yerinin birleştiği köşededir. Yüksek olarak yapılan minarenin gövdesi poligonal bir şekildedir.

Nuh Paşa Camii’nin avlusuna kuzeyde yer alan ve bir bölümü zemin kotunun altında kalmış olan büyük bir kapıdan girilmektedir . Evliya Çelebi, Lârende’yi ziyaretinde camiyi görmüş ve şöyle yazmıştır: “…Gâyet musannaʽ ve münakkaş kârgîr binâ kubbe-i ʼâlîsi üzre nîlgûn kurşun örtülüdür. Ve bir minâre-i mevzunu var kim bu şehirde misli yokdur. Havlusunda fıskıyesi ve şadırvanı selsebil gibi bol su akutub cemaat abdestlerini tazeleyüb Cenâb-ı Bâri’ye yaklaşırlar, aydınlık ve ferah bir camidir. Vâcibü’s-seyr bir câmiʽ-i rûşendir. Bu şehirde bundan gayri kurşunlu câmiʽ yokdur…”  

Evliya Çelebi’nin bu kaydından caminin üzerinin orijinalde de kurşun kaplı olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte Recep 1133/Nisan-Mayıs 1721 tarihli bir belgede; caminin harap vaziyeti sebebiyle birçok yerinin tamire muhtaç olduğu, kubbe üzerindeki kurşunların kötü niyetli vakıf görevlileri tarafından sökülüp satıldığı kaydedilmiştir . Öyle ise cami daha sonra tamiratlar geçirerek günümüze kadar ulaşmıştır. Evliya Çelebi’nin bahsettiği şadırvan ve 10 adet çeşme de harap durumda olduğu için 27 Safer 1234/26 Aralık 1818 tarihinde Seyit Mahmut adında bir hayırsever tarafından tamir ettirilmiştir . Şadırvan günümüze ulaşmazken çeşmeler çeşitli onarımlarla ayakta kalabilmiştir .

Vakfiyesi ve Vakıfları

Nuh Paşa Camii’nin vakıflarıyla ilgili üç adet vakfiye suretine ulaşılmıştır. Bunlar, kronolojik sıraya göre aşağıda incelenecektir.

Nuh Paşa Vakfiyesi

Mahmut oğlu Nuh Paşa adına kayıtlı Zilhicce 1005/Temmuz-Ağustos 1597 tarihli Arapça bir vakfiye sureti bulunmakta olup Nuh Paşa yaptırmış olduğu bu camiye şu mülkleri gelir olarak vakfetmiştir: Lârende’de cami yakınındaki kahvehane, kahvehanenin bitişiğinde bir fırın, Kakaç ve Beğ değirmenleri, Fakih Ahmet Değirmeni’nin bir kısmı ile Eski-Pazar’da iki dükkân.

Vakfın gelirleri öncelikle caminin ihtiyaçları ve görevlilerin maaşları için harcanacaktır. Artan paradan her gün 20 kuruş, Nuh Paşa’nın eşi Abdülmennan kızı Mehtap Hanım’a verilecektir. Hayatta olduğu müddetçe Nuh Paşa vakfın mütevellisi olacaktır .

Budak Bey oğlu Ahmet Çavuş Vakfiyesi

Nuh Paşa’dan sonra da bazı hayırseverler Nuh Paşa Camii’ne vakıflar tahsis etmiş, vakfiyeler düzenlemişlerdir. Bunlardan ilki Muharrem 1024/Şubat-Mart 1615 tarihli Budak Bey oğlu Ahmet Çavuş vakfiyesi olup Koçak Dede Mahallesi’nde ve kale burcu yakınında bulunan kendisine ait iki evin tamamını camiye vakfedilmiştir. Evin kira gelirleri cami ihtiyaçları ile buradaki görevlilere harcanacaktır .

Hacı Hüseyin oğlu Seyit Mahmut Vakfiyesi

Nuh Paşa’dan sonra düzenlenen ikinci vakfiye, 27 Safer 1234/26 Aralık 1818 tarihli olup Hacı Hüseyin oğlu Seyit Mahmut’un “nukud vakfı”na aittir. Yukarıda değinildiği üzere Seyit Mahmut, Nuh Paşa Camii’nin avlusunda bulunan harap şadırvanı tamir ettirmiş ve su yolunun bakımını, ayrıca şehrin değişik yerlerinde bulunan çeşmelerin tamirini yaptırmıştır. Bunların her türlü masrafı için 2.500 kuruş akçe vakfetmiştir .

Nuh Paşa Cami Vakfı’na ait bazı gayrimenkullerin durumu 1260/1844-1845 tarihli Temettüat Defterleri’nden de takip edilebilmektedir. Buna göre vakfın bir adet dükkânı kirada bulunuyordu . Diğer vakıf gayrimenkulleri ile ilgili herhangi bir kayda ise rastlanmamıştır.

Görevlileri

Nuh Paşa Camii, Karaman’da eğitim hizmetlerinin yaygın olarak yapıldığı merkezî camilerden biri idi. Bunun için mabede; imam, hatip, vaiz, cüzhan gibi görevlilerin yanında eğitim hizmetlerinde görev alan müderris atamaları da yapılmıştır . Müderrislerin bazılarında “dersiâm” unvanı da bulunmakta idi . Bu yönü ile Nuh Paşa Camii, hem medrese öğrencilerinin ders gördüğü bir örgün eğitim kurumu hem ahalinin yaygın eğitim aldığı bir okul işlevi görmekte idi.

Nuh Paşa Camii’nde görev yapan imamlar aynı zamanda mütevellilik görevini de üstlenmişlerdir. Bunlar, sorumlu oldukları vakıfları korumak için gerekli tedbirleri almışlardır .

Nuh Paşa Camii’ne bunlardan başka nazır, hatip, müezzin, cuma müezzini, yasinhan, nebehan, mülkhan, devirhan, cüzhan, naathan, duagû, bevvap, ferraş, kayyum gibi çok çeşitli görevli atamaları düzenli olarak yapılmıştır . Farklı görevlilerin bulunması caminin vakıf gelirlerinin cami cemaatinin çok olduğunu göstermektedir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar İbrahim Hakkı Akman - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


BİFA BİSKÜVİYE PERSONEL ALINACAK

GENEL NİTELİKLER VE İŞ TANIMI BİFA BİSKÜVİ VE GIDA SANAYİ A.Ş. Türkiye’nin ilk 200 büyük sanayi kuruluşu içinde yer alan Bifa A.Ş., 1962 yılından bu...

Fisandun Dereköy'de Satılık Hobi Bahçesi

Fisandun Dereköy'de 820 m2 Köy merkezine yakın konumda Dereye yakın mesafede. Yolu bulunan, araçla bahçe başına kadar ulaşım imkanı olan Yakın mesafed...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

SATILIK HOBİ BAHÇESİ

Pınarbaşı Köyünde Karaman Merkeze 15 Km. Pınarbaşı Köyüne 2 Km. Anayola 15 Metre Mesafede Dere İle Sınır 12 Ay Boyunca Su Problemi Olmayan 766 M2 ve 1...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 3+1 Satılık Daire

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 165 m2 3+1 site içinde Satılık Daire. Site içerisinde 3+1 odalı 165 m2 brüt 145 m2 net kullanım alanına sahip. D...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Güney Emlak'tan Turkuaz City'de Satılık Daire

Üniversite ve hastaneye yakın konumda Urgan Mahallesi Turkuaz City Konutlarındaki 2+1 daire satılık. 11 katlı binanın 8. katı, 2+1 odalı, brüt 120 me...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Çarşı Merkezde 30 M2 Satılık Dükkan

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Dükkan. Karaman Külhan Mahallesi Alparslan Türkeş parkı karşısı çarşı merkezde cadde üzeri 30 m2 doğu cephe. Dükk...

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Tabduk Emre Mahallesinde Satılık Apart

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Apart Daire. Karaman Tabduk Emre Mahallesi.Oba düğün salonu civarı. Üniversiteye yürüme mesafesinde garaj üzeri 1....

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Karaman Beyazkent'te Satılık Arsa

Karaman Karademir Emlak'tan Satılık Arsa. Karaman Beyazkent mahallesinde 306 m2 standart proje 2 kat 100 m2 civarı daire ve garaj yapılır. Arsanın k...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

NOKTA HATASİZ HYUNDAİ GETZ

2007 model 1.5 dizel 4 silindir en fulll vgt HYUNDAİ GETZ.. Henüz 105 binde... Bir değişen birkaç lokal boyalı Hep serviste bakımları yapılmış.. Hep...

GALERİ̇ NOKTA

SATILIK FİAT PANDA

HATASIZ MİNİ JİP 2005 model 1.2 benzinli FİAT PANDA DEĞİŞEN YOK HASAR KAYDI YOK Birkaç parça lokal çizik boyasi var Tüm bakımları yeni yapıldı Trigier...

GALERİ̇ NOKTA

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket 18 Gün tam kapanma kararını yerinde buluyor musunuz?