Reklamı Kapat

Medrese Kavramı Üzerine

Medrese nedir diye soracak olursak? Medrese; Müslüman ülkelerde orta ve yüksek öğretimin yapıldığı eğitim kurumlarının genel adı.

Medrese nedir diye soracak olursak? Medrese; Müslüman ülkelerde orta ve yüksek öğretimin yapıldığı eğitim kurumlarının genel adı.

Medrese kelimesi Arapça ders kökünden gelir. Medreselerde ders verenlere müderris onların yardımcılarına muid okuyanlara danışmend softa veya talebe adı verilir.

Ders okutulan yer anlamında olan medresenin kültürel bir kurum olarak ilk ne zaman, nerede, nasıl ortaya çıktığı bilinmiyor.

Selçuklular Anadolu’ya geldikten sonra çeşitli şehirlerde çok sayıda medreseler inşa etmişlerdir. Anadolu’da açılan ilk medrese Danişmentliler tarafından Tokat Niksar’da açılan Yağbasan Medresesi’dir.

Türkmenistan Uluğ Bey Medresesi

Anadolu’da ilk olarak XII. yüzyılda Artuklular, Danişmendliler, Eyyubiler, Anadolu Selçukluları medrese kurdular. Anadolu Selçukluları büyük medreseleri XIII. yy.’da Anadolu’ya hâkim olduktan sonra kurdular.

İznik Süleyman Paşa Medresesi

Osmanlı devletinde ilk medrese kim zamanında nerede kurulmuştur dersek. Osmanlılarda ilk medrese 1330 tarihinde Orhan Bey tarafından o tarihte küçük beyliğin merkezi olan İznik’te yapılmış.

Buraya ilk müderris olarak Türk âlim ve mütefekkirlerinden Şerefüddin Davud b. Mahmud b. Muhammed el-Kayserî ile Konya’da Siraceddin Urûmî nin talebesi olan Taceddin Kürdî tayin edilmiştir. Hatipliği de Kara Hoca adında birine verilmiştir.

Kırşehir Cacabey Medresesi

Hatuniye (Nefise Sultan) Medresesi Karaman

Karaman il merkezinde, Hastane Caddesi üzerinde bulunan Hatuniye Medresesi’ni Osmanlı Sultanı I. Murad’ın kızı, Karamanoğlu Alaaddin Bey’in karısı Nefise Sultan 1382 yılında yaptırmıştır. Giriş kapısının sol tarafında bulunan altıgen kitabesinden öğrenildiğine göre de Mimar Numan bin Hoca Ahmed’in eseridir.

Emir Musa Medresesi Karaman

Medresenin kitabesinde tarih yoktur. Emir Musa Bey'in 1356 yılında Mut'ta ölüp, cenazesinin Ermenek'e getirilerek Tol Medrese içindeki türbeye gömülmüştür. Öldüğünde kaç yaşında olduğu belli değildir; fakat Karaman'daki medreseyi 1340-1356 yılları arasında yaptırttığını düşünmek pek hatalı olmayacaktır sanırım.

Tol Medrese Ermenek 

Tol Medrese'nin iki satırlık Arapça kitabesinde binanın “Karamanlı hükümdarı Bedreddin Mahmud Bey'in (1300-1308) oğlu Emir Musa Bey tarafından 740 H. (1339) yılında inşa ettirilmiştir.” 

Şerafettin Güç

Kaynaklar
1.    2. Ernst Diez - Oktay Aslanapa - Mahmut Mesut Koman. K a r a m a u Devri Sanatı, İstanbul 1950, s. 24.
2.    3. Yılmaz Önge, « K a r a m a n o ğ l u Devri Çini ve Alçı T e z y i n a t ı n a Ait Yeni Buluntular» «Türk Dili Gazetesi», (özel s a y ı ) .Karaman,
3.    4 Haziran 1966. metni için bk. İbrahim Hakkı Konyalı, AWdeleri ve Kit&t>eleri ile Karaman Tarihi, İ s t a n b u l . 1967, s. 716.
4.    5. Kitabenin Arapça metni İçin bk. I. H. Konyalı, aynı eser, s. 717. Kitapta kitabenin tariVıi yanlışUkla "1120 H./1611 M." şekUnde yaalmıgUT.
5.    10. DEVELLİOĞLU, Ferit, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Doğuş Matbaa, Ankara, 1970.
6.    11. ESER, Mevlüt, Ermenek Kazası ve Köyleri Vakıf Eserleri, Çizgi Kitabevi Yayınları, Konya, 2012.
7.    12. GÖK, Bilal, “Ermenek Kazâsı (1500-1600)”, (İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Basılmamış Doktora Tezi), Malatya, 2006.
8.    13. KONYALI, İbrahim Hakkı, Âbideleri ve Kitâbeleri ile Karaman Tarihi Ermenek ve Mut Âbideleri, Baha Matbaa, İstanbul, 1967.
9.    14. KÜÇÜKDAĞ, Yusuf, “Konya’da Bir Mevlevî Manzumesi: Pîrî Mehmed Paşa Zâviyesi ve Vakfiyesi”, Türk Tasavvuf Araştırmaları, Çizgi Kitabevi Yayınları, Konya, 2005, s.117-146.
10.    15. Acıduman, Ahmet (2012), “Hekîm Beşîr Çelebi ve Mecmû„atü'l-Fevâyid”, (İbrahim Ceylan, Türklerde Cerrahinin Gelişimi adlı eserin içinde), Türk Cerrahi Derneği Yayınları, Ankara, s. 41-44.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Şerafettin Güç - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.



Anket Karamandan.com yeni tasarımını nasıl buldunuz?