Reklamı Kapat

Hukuk-Ekonomi İlişkisi ve Reform

Bütün dünyayı etkisi altına alan ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından “Pandemi=Küresel salgın” olarak ilan edilen, Covid-19 salgını etkilerini artırarak devam ediyor.

Bütün dünyayı etkisi altına alan ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından “Pandemi=Küresel salgın” olarak ilan edilen, Covid-19 salgını etkilerini artırarak devam ediyor. Hastalık ile mücadele kapsamında geliştirilmeye çalışılan aşı ve ilaç denemelerinin hangi sonuca ulaşacağını ise kestirmek mümkün değil.

Pandemi dünya ekonomisini kelimenin tam anlamıyla sarstı. Ülkelerin haklı olarak uyguladığı sıkı tedbirler ve sınırlarını kapatmaları, üretim ekonomisi ve hizmet sektöründe derin krizlere yol açtı. Bu durum özellikle üretim çarklarının yavaşlamasına ve pekçok insanın işsiz kalmasına sebeb oluyor.

İşte bu küresel kriz ortamında pekçok ülke yeniden reform şemsiyesi altına girmeye çalışıyor.

Ülkemiz ekonomisi de hepimizin yakından hissettiği gibi bu küresel krizden etkilenmiş vaziyette. Ekonomi Bakanı Berat Albayrak ın istifası ve yerine başta Yeni Bakan Lütfi Elvan olmak üzere, taze ekonomi kurmaylarının görevlendirilmesi, ülkemizde yeni bir reform dalgası beklentisine yol açtı. Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından yüksek bir dil ile seslendirilen “Ekonomi ve Hukuk Alanında Reform”çıkışı hepimizi heyecanlandırıyor.

Peki Ekonomi ile Hukukun İlişkisi nedir? Niçin güçlü bir ekonominin varlığı, sağlam ve güven veren bir Hukuk Sistemine bağlıdır?

Hukuk kabaca, kişisel ilişkileri yaptırımlar vasıtasıyla düzenleyen bir bilim olarak tarif edilmektedir. Ekonomi ise, üretim Den tüketim olgusuna kadar kişisel ilişkilerin bir bölümü olduğuna göre, hukuk bu ilişkileri de düzenlemek durumundadır. Hukukun doğru olmadığı yerde ekonomik ilişkiler kaosa sürüklenir.Çünkü özel mülkiyetin kurucusu ve koruyucusu hukuktur. Rekabetin korunması da hukuk düzeni ile sağlanır. Rekabeti koruyan ve eşit yarışma koşulları oluşturmayan bir hukuk düzeninde ekonomik gelişme sağlanamaz. Örneğin şeffaf ihale mevzuatınız yoksa,kamu ihalelerinde rekabet ve verimlilik sağlanamaz. Yolsuzluk kültürü artar. Bugün ekonominin başat kavramlarından olan marka ve patent gibi fikri mülkiyet haklarının yaşaması ancak iyi işleyen bir hukuk düzeni ile mümkündür.

Kısaca hukuk düzeniniz, yerli ve yabancı insanlara güven vermiyorsa, öngörülebilir değilse,adil yargılanma hakkı uygulama da yerini bulmamışsa,uyuşmazlıklar etkin, verimli ve süratli çözülemiyorsa ekonominiz de gelişmiş bir ekonomi seviyesine çıkamaz.

Özellikle 2. Dünya savaşından sonra liberal ekonomi dalgası ve bilimin ekonomik alandaki gelişme ivmesini artırması ile gelişmiş ülkelerde ciddi sermaye birikimleri oluştu .Bu durum paranın uluslararası dolaşımı artırdı. Bugün dünyada yatırım için güvenli liman arayan yüksek oranda para var. Ancak yabancı yatırımcı diyebileceğimiz bu girişimciler paralarını bir ülkeye götürürken, önce o ülkenin hukuk düzeni iyi işliyormu, yani parasının başına o ülkede,öngörülemeyen, haksız kazalar gelir mi?gelmez mi ona bakıyor. Yahut başına bir hukuksuz uygulama gelirse o ülkenin mahkemeleri yerli-yabancı ayırt etmeksizin hakkını korur mu? Ona göre yatırım yapacağı ülkeye karar veriyor.Bu nedenle üçüncü dünya ülkeleri dediğimiz devlet düzeninin olmadığı, anarşi ve kaosun kol gezdiği hukuk düzeninin çalışmadığı ülkelere, yatırım yapılmamaktadır.

Yatırımların Uluslararası düzeyde korunması için ICSID sözleşmesi gibi uluslararası sözleşmeler pekçok ülke tarafından imzalandığı gibi,çok sayıda ülke de ikili anlaşmalar yoluyla ülkesinde yatırım yapan yabancı ülke vatandaşlarına güvence verme yolunu seçmiştir.

Son yıllarda yatırımcılar, yatırım yaptıkları ülke hukukuna güvensizliklerinden dolayı kendilerini daha güvende hissettikleri Uluslararası Tahkim Yargılamasını yatırım sözleşmelerine bir şart olarak koymaktadırlar.

Yine son dönemde Hukuk Düzenlerine yeni bir uygulama olarak giren Arabuluculuk uygulamalarıda uyuşmazlık çözümlerinde yabancı yatırımcının elini güçlendirmektedir.

Sadece yabancı yatırımcı değil,kendi yerli yatırımcınız bile Hukuk Düzenininin iyi işlemediği, geciken adaletin adalet olmaktan çıktığı,yarınından endişe ettiği bir Hukuk Düzeninde cebindeki parayı ekonomiye kazandırmayacak,hatta yurtdışına çıkarmanın yolunu deneyecektir.

İşte bütün bu gerçekler karşısında asıl misyonu Reform olan ve 2002 yılından beri başta Hukuk dünyasında olmak üzere pekçok Reformu hayata geçiren Ak Partinin ve Sayın Cumhurbaşkanımızın, güçlü bir ekonomik kalkınma için yeniden Hukuk Reformu çağrısı yerinde ve isabetli bir çıkıştır.

Uygulamanın içinde olan bir Avukat ve Arabulucu olarak bunun kolay olmadığını biliyorum. Davalarda pandeminin de etkisiyle3-5 aylık duruşma günlerinin verildiği,yıllardır devam eden yargılamalar nedeniyle küllenmiş dava dosyalarının mahkeme kalemlerini süslediği, pekçok hakimin sicilinin 5 yılı bile bulmadığı, bazı mahkeme kararlarının infaz edilemediği, Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmadığı, tutukluluğun yargılamanın bir unsuru haline dönüştürüldüğü ve sık sık af yasaları ile ahengi bozulmuş bir adli sistemde reform hayata geçirmek kolay değildir. Hele hele zihinsel bir dönüşümün pırıltısı da görülmüyorsa, Allah işimizi kolay kılsın demekten başka çare görünmüyor.

Aslında reform için mevcut yasalarımız, mevzuatımız ve çıkardığımız Adalet Reformu Strateji Belgeleri bence yeterli. Önemli  olan samimiyet ve kararlılık ile Hukuk Devletinin güçlenmesi ve Hukukun Üstünlüğü için  durmadan, yorulmadan  mücadele etmek.

Reform iradesi önemli.Ancak daha önemli olan uygulama...

Avukat/Arabulucu Mevlüt Akgün

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Av. Mevlüt Akgün - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.



Anket Karamandan.com yeni tasarımını nasıl buldunuz?