Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1

Söylentiler, Kaygılar ve Gurbetçilerin Kültürüne, Dinine Sahip Çıkışı

-1-

A.  EROL GÖKSU

Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1

1960'lı yıllarda Türkiye, Avrupa'ya işçi göndermeye başladığında, tabii ki ekonomik kalkınma en başta amaç edilmişti. Hem adına ‘gurbetçi‘ denilen bu emekçiler çalışıp para kazanarak kendisini kalkındıracak, hem de gönderdiği ve getirdiği yabancı paralarla ülkesine döviz kazandıracaktı.
 
Türk işçilerinin Avrupa'ya göç etmeleri sırasında, bazı kesimlerde endişe ve kaygılar da ortaya çıkmış, bazı söylentiler üretilmişti. Bu endişelerin bir kısmı, göçmenlerin Türk kültüründen uzaklaşacakları, dinini unutacakları, Batılı bir yaşam tarzını benimseyecekleri ve Türkiye'ye döndüklerinde bu yeni yaşam tarzını yayacakları şeklinde ifade ediliyordu. Hatta bu göçün, yönetimler tarafından bilinçli olarak uygulanmaya konulduğu yönünde fikir beyanları vardı. Tabii ki bu genelleme yapılacak bir durum değildi. Ama bu tür kaygı ve endişeler de yer yer yansıyor, önyargılı fikirler ortaya atılıyordu.
 
Avrupa’nın ileri emek pazarına yalnız Türkiye’den değil, başta Avrupa’nın diğer ekonomisi düşük ülkelerinden ve başka başka kıta ülkelerden de gelenler vardı. Ancak Türkler üzerinde yoğunlaşacak olursak, Türk işçilerinin göçü, istihdamı ve toplumsal etkileri derinlemesine inilecek bir konudur. Türk işçilerinin Avrupa'ya göçü üzerine odaklanarak, göçün nedenleri, etkileri ve toplumsal boyutları derinlemesine ele alınabilir. Nitekim bu tür çalışmalar da olageliyor. Böylesi bir makalede ancak yüzeysel değinilebilir.
 
Günümüzde, küreselleşmenin ve uluslararası iş gücü hareketliliğinin etkisiyle, Türk işçilerinin Avrupa'ya emek göçü önemli bir konu haline gelmiştir. Bu göç dalgası, hem Türkiye'nin ekonomisini olumlu etkilerken hem de Avrupa'nın iş gücü piyasasında belirleyici bir rol oynamaktadır.
 
Türk işçilerinin Avrupa'ya göç etmesinin temel nedenleri arasında ekonomik faktörler, iş imkanları, yüksek eğitim ve sosyal koşullar ön plandaydı. Türkiye'de yaşanan ekonomik belirsizlikler, yetersiz istihdam olanakları ve düşük ücretler, birçok Türk vatandaşını Avrupa ülkelerinde daha iyi bir yaşam arayışına itmekteydi; hatta ta Avustralya’ya, Amerika’ya kadar uzananlar vardı. Ayrıca bu ileri ülkelerin iş gücü piyasasının esnekliği ve talep yoğunluğu da Türk işçileri için çekici kılan unsurlar arasındaydı.

Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1 
İlk kuşak gurbetçiler olarak, Karaman’dan Avrupa’nın göç kervanına katılmaları da, 1964 yılındaki ‘Çarşı Yangını’ndan sonra başlar.
 
Yukarda sıralanan bazı faktörlerin, ‘daha iyi bir yaşam arayışı‘ umudu, halen bile Türkiye’den ayrılmak isteyen ve daha çok genç insanların gündeminde olduğu haberlerine sıkça rastlanılıyor. Ancak Avrupa, o eski Avrupa değil artık, bunun bilincinde olunmalı ve olaki oralara gitme imkanı bulup da, ‘daha iyi bir yaşam‘ umudunun gerçekleşmemesi durumunda hayal kırıklığı yaşamamalılar.
 
İlk kuşak Türk emekçilerinin Avrupa'daki varlığı, hem Türkiye hem de Avrupa ülkeleri için önemli ekonomik etkilere sahiptir. Avrupa'daki işverenler, genellikle Türk işçilerini, ihtiyaç duydukları düşük vasıflı işlerde istihdam etmekteydiler. Bu durum, Avrupa'nın tarım, inşaat ve hizmet sektörlerindeki iş gücü ihtiyacını karşılamak için önemli bir kaynak sağlamaktaydı. İlk kuşak Türk işçilerinin yoğun olarak çalıştığı bu sektörler, Avrupa ekonomilerinin büyümesine katkıda bulunmaktaydı. Bu sektörlerde çalışmak o kadar hafızalara kazınmıştır ki, mesela konu gereği bir Alman tiyatrosunda ya da bir filminde ayak işlerini yapanlar olarak, çoğunlukla Türkler canlandırılır.
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1

 
Ama ikinci ve üçüncü kuşak Türkler olarak çalışma sistemleri çok değişti. Artık yönetici konumunda olan, işveren konumunda olan Türkler ve ilerleyen zamanla ora vatandaşlığına geçenler olarak, Türk asıllıların sayısı arttı.
 
Türkiye açısından bakıldığında ise, Avrupa'ya göç eden işçilerin yurt dışından gönderdikleri dövizlerin ekonomiye olan katkısı önemlidir ve yabana atılamaz. Bu döviz girişi, Türkiye'nin cari açığını  azaltmada ve yerel ekonomik büyümeyi desteklemede büyük rol oynamaktadır. Aynı şekilde mesela uçak şirketlerinin büyümesi, bana göre yurt dışındaki Türklerin sayesinde olmuştur. Milyonlarca Türk gurbetçisinin tercihi olan Türk havayolu şirketleri, böyle yoğun sürekli müşterisi olmasa, kimleri taşıyarak büyüyebilirdi?

Avrupa'da çalışan ve yaşayan Türk işçilerinin Türkiye'ye katkıları oldukça önemlidir. Bu katkılar şu şekillerde özetlenebilir:

  • Döviz Girişi: Avrupa'da çalışan Türk işçileri, Türkiye'ye döviz girişi sağlarlar. Bu, Türkiye'nin dış ticaret dengesine olumlu katkıda bulunur ve ülkenin ekonomik istikrarına destek olur.
  • Yatırımlar ve Girişimcilik: Avrupa'da çalışan Türk işçileri, kazandıkları birikimleri Türkiye'ye yatırım yaparlar veya işletme açarlar. Bu, Türkiye'de istihdamın artmasına ve ekonomik büyümenin desteklenmesine katkı sağlar.
  • Teknoloji ve Bilgi Transferi: Avrupa’da çalışan Türk işçileri, yurt dışında edindikleri tecrübeleri ve teknolojiyi Türkiye’ye aktarabilirler. Bu, Türkiye'nin endüstriyel ve teknolojik kapasitesinin artmasına ve rekabet gücünün artırılmasına yardımcı olur.
  • Toplumsal ve Siyasal Etki: Avrupa'da yaşayan Türk işçileri, Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerinde bir köprü görevi görebilirler. Aynı zamanda, Türkiye'nin çeşitli konulardaki sesi ve etkisi üzerinde bir potansiyel olabilir.
  • Kültürel Etkileşim: Avrupa’da yaşayan Türk işçileri, Türk kültürünün Avrupa’daki tanıtımına ve yayılmasına katkıda bulunurlar. Bu, Türkiye ile Avrupa arasındaki kültürel etkileşimi artırır ve toplumlar arasında daha sağlam bir köprü oluşturur.

Bu faktörlerin hepsi bir araya geldiğinde, Avrupa'da çalışan ve yaşayan Türk işçilerinin Türkiye'ye önemli bir katkı sağladığı söylenebilir. Bu katkılar ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasal alanlarda olabilir ve Türkiye'nin kalkınması ve uluslararası ilişkileri açısından önemlidir.

Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1

Ancak bu göçün getirdiği avantajlar kadar, dezavantajları da göz ardı edilemez. Kısaca birkaç başlık altında ilk akla gelenler olarak şunlar sayılabilir:

  • Entegrasyon Zorlukları: Türk işçilerinin Avrupa toplumlarına entegrasyonunda bazı zorluklar yaşanabilir. Dil sorunu, kültürel farklılıklar ve ayrımcılık gibi etmenler, entegrasyon sürecini olumsuz etkileyebilir. Bu, yurt dışında olduğu kadar, kendi ana yurdunda da ‘Almancı‘ diye hitap edilmelerle bir ayrımcılığı belirler. Avrupa’da yaşayan birçok Türk, bu şekildeki bir hitabı, hakaret olarak kabul etmektedir.
  • Yabancı Düşmanlığı ve Ayrımcılık: Bazı durumlarda, Türk işçilere karşı yabancı düşmanlığı ve ayrımcılıkla karşılaşılabilir. Bu durum, çalışılan yerlerde ve toplumun içinde bazı huzursuzluğa yol açabilir. Bu, yurt dışında olduğu kadar, kendi ana yurdunda da zaman zaman ortaya çıkmaktadır.
  • Göçmen İşçilerin Sosyal Yardımlara Bağımlılığı: Bazı durumlarda, Türk işçilerinin sosyal yardımlara bağımlı oldukları bir durumda, yerel halk arasında ekonomik ve sosyal gerilimlere neden olabilir.
  • Uygun Olmayan İş Koşulları: Bazı Türk işçileri, düşük ücretli ve güvencesiz işlerde çalışmak zorunda kalabilirler.
  • Göçün Demografik Etkileri: Türk işçilerinin Avrupa'ya göçü, bazı ülkelerde demografik, yani nüfus dengelerinin değişmesine neden olabilir. Bu durum, toplumlar arasında demografik ve kültürel gerginliklere yol açabilir.
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1

Hem avantajları hem de dezavantajları bulunmasına rağmen, bu göç dalgasının ekonomik ve toplumsal dinamiklere olan etkisi daha önemlidir. Bu nedenle, göç politikalarının dengeli bir şekilde yönetilmesi ve göçmenlerin entegrasyonunu destekleyen tedbirlerin alınması büyük önem taşır [Özellikle Avrupa’ya göçü konu alan romanlarımda yer yer bunlara değiniyorum. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ndeki görevi sırasında böyle bir romanımı bilimsel olarak tahlil eden Doç. Dr. Kemal Göz’de bu konulardaki yaklaşımımı değerlendirmiştir (Karaman ve Edebiyat - Karaman Belediyesi ve Karamanoğlu Üniversitesi Edebiyat Fatültesi’nin ortak yayını)].

Türk işçilerinin Avrupa'ya göçü, göç ettikleri ülkelerin toplumsal dokusunu yer yer kendi kültürel kimlikleriyle de etkilemektedir. Göçmenlerin entegrasyonu ve sosyal uyumu, hem göçmenler hem de alıcı toplumlar için önemli bir konudur. Kültürel farklılıklar, zaman zaman entegrasyon sürecini zorlaştırabilirken, aynı zamanda çeşitliliğin ve farklı bakış açılarının zenginliğini de sunar.

Türk işçilerinin Avrupa'ya emek göçü, hem Türkiye hem de Avrupa için önemli ekonomik, sosyal ve kültürel etkilere sahiptir. Bu göç dalgasının yönetimi ve entegrasyonu, hem göçmenlerin hem de alıcı toplumların refahı için önemlidir.

Türk işçilerinin Avrupa'daki varlığı, hem Türkiye ile Avrupa arasındaki kültürel etkileşimi artırırken hem de Türk kökenli toplulukların Avrupa'daki varlığını güçlendirir. Bu durum, hem kültürel alışverişi teşvik eder hem de toplumlar arası ilişkileri güçlendirir.

Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1
Türk Emekçilerinin Avrupa’ya Göçü - 1

Türkiye'nin AB'ye girme çabalarını 'yaklaşım' olarak belirten bir Alman gazetesi karikatürü

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar A. Erol Göksu - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.



Şehir Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket Karamanlılar yeni belediye başkanından hangi alanda çalışma bekliyor?