Karaman'da Karamanoğulları Eserleri

Eski adı Larende olan Karamanımızda Selçuklu, Karamanoğlu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi eserleri boy gösterir.

Bu dört dönemden en eskiden en yeniye doğru eserler artarak sürer. Buna göre en az eser Selçuklu dönemine, en çok eser de Cumhuriyet dönemine aittir. Bu şu demektir: medeniyet eskidikçe birçok eserin, zamana ve doğal şartlara dayanma gücünü kaybederek yere düştüklerinden zamanımıza kalan eserleri azalmaktadır.

Karaman'da Karamanoğulları Eserleri
  • 1- Halil Efendi külliyesi 14- 15. Yüz yıl, Hoca Mahmut Mah. Mescit, kümbet, çeşme (Osmanlı dönemi)
  • 2- İbrahim Bey külliyesi, 1432, imaret, kümbet ve çeşmeden oluşuyor.
  • 3- Karabaş Veli külliyesi, 1467, cami, zaviye ve türbe.
  • 4- Çelebi mescidi, Gazi Dükkân Mah. 14 – 15. Yüz yıl
  • 5- Dikbasan Fasih Camii, Gazi Dükkân, 1436, iki kitabe: minberin sağında iki pencere arasındaki çini üzerinde, 1437 işaret, diğeri birinci destek üzerinde taş kitabe.
  • 6- Hacıbeyler 1356, girişin doğusundaki birinci kitabede: Mısır Sultanı Nasırın temsilcisi Hacıbeyler tarafından yaptırılırmıştır.
  • 7- Hoca Mahmut mescidi, 1451, Hoca Mahmut Mahallesi, kitabeler: mescidin girişindeki çeşmede ve minberin altındadır.
  • 8- Koçak Dede mescidi, Koçak Dede Mahallesi, 15. Yüz yıl.
  • 9- Yunus Emre Camii, 1382, Kirişçi Mahallesi, son cemaat revağı doğusu güney pencere lentesinde mezar taşı.
  • 10- Hatuniye medresesi, Ali Şahane Mahallesi, 1381.
  • 11- Yeşildere Hacı İsmail Tekkesi, 1500
  • 12- Ahmet Paşa Zeyve sultan türbesi, 1421, Çeltek Mahallesi.
  • 13- Alaeddin Bey kümbeti, 14. Yüz yıl, Hisar Mahallesi.
  • 14- Eminüddin türbesi – Demir gömlek, Koçak Dede Mahallesi, 15. Yüz yıl.
  • 15- Kızlar türbesi, 15. Yüz yıl, büyük mezarlık içinde.
  • 16- Hatun hamamı, 1381, Hisar Mahallesi
  • 17- Lal hamamı, 1475, Şahruh Mahallesi.
  • 18- Seki Çeşme hamamı, 1432, aynı mahalle.
  • 19- Süleyman Bey hamamı, 1361, Merkez.
  • 20- Boyahane Muhittin Çeşmesi, Seki Çeşme Mahallesi, 1469, kitabesi var.
  • 21- Hoca Mahmut / Atlas Poşu çeşmesi, Sekiçeşme Mah. 1451, onarım kitabesi tarihsiz.
  • 22 – 29- bir ve iki numaralı eserlerden Halil Efendi, İbrahim Bey ve Karabaş Veli külliyesi: çeşmeleri, türbeleri, zaviyeleri ve imareti.
  • 30- Deli Çay köprüsü, Duttepe Mah. 15. Yüz yıl, kitabeli.
  • 31- Başharman Zengen camii 15 yüzyıl.
  • 32- Davgandos camii 15 yüzyıl.
  • 33- Dereköy Fisandon Camii 10 yüzyıl.
  • 34- Gökçe köyü camii 15 yüzyıl
  • 35- Taşkale köyü Orta cami 14 yüzyıl.
  • 36- Yeşildere kilise camii
  • 37- İhsaniye dilendi hanı 14 yüzyıl
  • 38-Bucakkışla han yeri hanı 14. yüzyıl.
  • 39- Kozak hanı Karaman Mut yolu 14. yüzyıl.
  • 40- Sertavul hanı 14. yüzyıl.
  • 41- Toprak han Bucakkışla yolunda 14. yüzyıl.
  • 42- Aşağı Akın köyü köprüsü 14 yüzyıl.
  • 43- Bayır Akçaalan Akköprü 14 yüzyıl.
  • 44- Bucakkışla Bıçakçı köprüsü 15. yüzyıl.
  • 45- Büyük Eren kavak köprüsü 15 yüzyıl.
  • 46- Dereköy Tahta köprü 14. yüzyıl, kitabeli.
  • 47- Göndere köyü köprüsü 1406.
  • 48- Yeşildere köyü Akköprü 14. yüzyıl.
  • 49- Divle deresi üzerinde Ayrancı köprüsü 14 yüzyıl.
  • 50- Ayrancı Ziya Efendi köprüsü 14 yüzyıl.
  • 51- Akçaşehir Camii 14 yüzyıl.
  • 52- Ayrancı Höyükburun köyünde Atlas hanı 14 yüzyıl.
  • 53- Divle köyü Değirmenlik köprüsü 15 yüzyıl.
  • 54- Divle köyü köprüsü 15 yüzyıl.
  • 55- Ermenek Akcami 13 yüzyıl.
  • 56- Ermenek Akça mescit camii 1300, kitabesi var.
  • 57- Ermenek Ulucami 1303, kitabesi var.
  • 58- Ermenek Fatma hatun camii 14 yüzyıl.
  • 59- Ermenek Meydan Emir Rüstem paşa camii 15 yüzyıl.
  • 60- Ermenek Sipas Camii 14 yüzyıl 1306 1350 arası
  • 61- Yukarı güllük Kemeros-i kebir Havasıl camii 1371, kitabeli.
  • 62- Ermenek Tol Medrese 1339, kitabeli.
  • 63- Ermenek Karamanoğlu hamamı 1303
  • 64- Görmel / Âlâ köprü 1303, kitabeli.
  • 65- Yukarı çağlar köyü eski cami 14 yüzyıl, kitabeli.
  • 66- Güneyyurt Karamanoğulları türbesi 14 yüzyıl.
  • 67- Balkusan köyü Karamanoğulları türbesi 14 yüzyıl, kitabeli.
  • 68- Büyük Nevruzoğlu camisi 14 yüzyıl Kazım Karabekir
  • 69- Bosala Özyurt köyü camisi 1316 kitabeli
  • 70- Yollarbaşı / ilistra hamamı 15 yüzyıl
  • 71-Sarıveliler Hacı Salih Camii 15 yüzyıl

Karaman'da zamanımıza ulaşamayan Karamanoğulları eserleri

Karaman'da Karamanoğulları Eserleri
  • 72- Feneri Camii medrese ve hamamı
  • 73- Tapucak mescidi
  • 74- Şeyhi Çelebi medresesi ve darülhuffazı
  • 75- Emir Musa medresesi 14. yüzyıl
  • 76- Caferi yatanı Selçuklu dönemi
  • 77- Emir Musa hamamı çifte hamam
  • 78- Emeksuvan hamamı
  • 79- Emirşah Çelebi hamamı
  • 80- Nasuh Bey küçük hamamı
  • 81- Seydi hamamı
  • Tahrir defterlerine göre Karaman'da bugün olmayan zaviyeler
  • 82- Mansur Dede
  • 83- Kettancı Baba
  • 84- Kelami
  • 85- Şeyh Alâeddin
  • 86- Hatuniye
  • 87- Hacı İsa
  • 88- Rükneddin
  • 89- Kiçi
  • 90- Ulu
  • 91- Şeyh Hacı İsmail
  • 92- Koçak Dede zaviyesi 1483
  • Kamu Yapılarından bugüne ulaşamayanlar
  • 93- Gazalpa köprüsü Alaca sulun mahallesi
  • 94- Köhne bedesten Yusuf hocanın okulu
  • 95-Alâeddin Ali Bey sarayı Şahruh mahallesi
  • 96- Eminüddin Gündoğdu sarayı, Koçak Dede Mahallesi, Darulhuffaz, han
  • 97- Kadı Muslihitin muallim hanesi 1476
  • Karaman'da bugüne ulaşamayan çeşmeler / Osmanlı ve Karamanoğlu dönemi
  • Ahi Osman Mahallesi çeşmesi
  • Debbağ hane Musa ağaç çeşmesi
  • Eski belediyenin önündeki şadırvan
  • Fenari çeşmesi
  • Hacıbeyler çeşmesi
  • Hacı İbrahim Efendi çeşmesi
  • Hacı Mehmet Ağa çeşmesi
  • Hacı Mehmet çeşmesi
  • Hapishane çeşmesi
  • Kayserilioğlu çeşmesi
  • Kışla çeşmesi
  • Mehmet çeşmesi
  • Porsuk Şambayat çeşmesi
  • Şahruh çeşmesi

Kaynak: Karaman 70 Kültür Varlıkları Envanteri / Prof. Dr. Haşim Karpuz / Türk Tarih Kurumu 2009)

Karaman'da Karamanoğulları Eserleri

Karamandaki Karamanoğulları eserlerinden, yukarıdaki değerli kaynaktan yararlanarak verdiğim bu listede yer almayan onlarca eser daha vardır. Bunu Sarıveliler ve Başyayla bölümündeki eksiklerde müşahede ediyoruz. 2023 yılında bütün köylerini gezdiğimiz bu iki ilçenin yirmiye yakın köyünde yer alan tescilli mescitler, tekkeler ve zaviyeler vardır. Mesela Başyayla Büyükkarapınar köyündeki 17.yüzyıl eseri Şahgeldi türbe ve zaviyesi bile yoktur, oysa bu husus yayımlarda yer almıştır.

Ermenek ilçesinde de Haşim Karpuz hocamızın eserinde yer almayan günümüze ulaşmış veya ulaşmamış birçok eser vardır. Mesela doğum yerim olan Güneyyurt’ta Abdüllatif Camii ve Ebubekir Camii başta olmak üzere 1500 / 1600 tahrir defterinde yer alan altı eser yer almamıştır.

Aşağıdaki bilgiler 2016 yılında tarafımdan hazırlanıp basılan “Güneyyurt Gargara” adlı eserdendir:

19. Yüzyılda Karaman’da Dört Vakıf Eseri

1- 1865 Gargara Abdüllatif Camii Vakfı Muhasebesi

Gargara (Güneyyurt / Ermenek / Karaman) beldesinde yer alan Abdüllatif Camii (bugünkü goca cami, merkez camii) vakfının yıllık muhasebesini Osmanlı Türkçesinden günümüz Türkçesine çevirdim.

Gargara Köyü Abdüllatif Camii Vakfı Muhasebesi 1865

Evkâf-ı hümayuna mülhak içil sancağına tabi Nevahi kazası Gargara köyündeki Abdüllatif Camii şerifi vakfının mütevellisi ve cami imamı Mehmet Efendi marifetiyle 1280 / 1865 senesi martı başından şubatı sonuna kadar bir yıllık dönemin icra edilen muhasebesidir.

Defter numarası 1, evrak numarası 13

Eyaleti Karaman

Sancağı İçil

Kazası Nevahi

Köyü Gargara

Hayratı: cami-i şerif

Vakıf adı: Abdüllatif Camii vakfı

Vakıf mütevelli heyeti başkanı: Mehmet Efendi

Muhasebe yılı 1280 / 1865

Gelirleri

1279 yılından kalan fazla 385 kuruş 30 para

Gargara köyünde bulunan bağların kira geliri 50 kuruş

Gargara köyünde bulunan tarlaların öşrü 1232 kuruş 20 para.

Toplam 1668 kuruş 10 para

Görevler, masraflar ve hazine payı: 1168 kuruş 10 para. Gelecek yıla aktarılan: 500 kuruş

Giderler

Vakıf denetçisi (Nâzır) Osman Efendi 100 kuruş

İmam Mehmet Efendi 150 kuruş

İmam Mehmet Efendi mütevellilik hakkı 150 kuruş

Caminin aydınlatma ve ısıtması için 66 kuruş 30 para

Caminin dam tamirine 89 kuruş

Toplam 555 kuruştur.

İshak ve Yakup efendilerin eyyâm-ı hâliye / boş günler varidatı üçte iki yıllık hissesi olup zabıt tutanağıyla ihale olunduğundan mültezim / zekâ ve öşür toplama görevlisi Garabetten tahsil edilen: 450 kuruş

Yazıcı maaşı 127 kuruş 20 para

Muhasebe harcı 35 kuruş

Toplam 1168 kuruş 10

31 Mayıs 1865 günü Gargara köyü Abdüllatif Camii vakfının muhasebesi şer’i şerife / yasa ve mevzuata uygun olarak yapılmış ve bu şekilde ibra edilerek yazılıp mühürlenmiştir.

Ermenek Kadısı Seyit Ali Rıza Ali Zade

Kaynak: BOA Evkaf defterleri EV_d_11011_00016 Belge Özeti : Evkaf-ı Hümayun Nezareti'ne bağlı İçel sancağındaki vakıfların bir yıllık muhasebe kayıtları. Belge Tarihi: H-24-10-1282

2- 1853 Gargara Halil Bahadır Mektep Vakfı Muhasebesi

Evkâf-ı hümayuna mülhak içil sancağına tabi Nevahi kazası Gargara(Güneyyurt / Ermenek) köyündeki Halil Bahadır Mekteb-i şerifi vakfının sıbyan muallimi mütevellisi Mehmet Efendi marifetiyle 1269 / 1853 senesi martı başından şubatı sonuna kadar bir yıllık dönemin icra edilen muhasebesidir.

Defter numarası 1, evrak numarası 14

Eyaleti Karaman

Sancağı İçil

Kazası Nevahi

Köyü Gargara

Hayratı: Sıbyan Mektebi

Vakıf adı: Halil Bahadır

Vakıf mütevelli heyeti başkanı: Sıbyan muallimi Mehmet Efendi

Muhasebe yılı 1269 / 1853

Gelirleri

Gargara köyünde bulunan tarlaların öşrü 400 kuruş

Görevler, masraflar ve hazine payı: 325 kuruş

Vakıf fazlası: 75 kuruş

Gelecek yıla aktarılan: 75kuruş. Bu fazla gelecek yılın muhasebesine eklenmek üzere Mehmet Efendi zimmetinde bırakılmıştır.

Giderler

Mehmet Efendi uhdesindeki üçte iki hisse sıbyan muallimliği için: 150 kuruş

Mektebin çatı onarımına harcanan: 150 kuruş

Muharrir maaşı: 20 kuruş

Muhasebe harcı: 5 kuruş = 325 kuruş

23 Şubat 1865 günü Gargara köyü Halil Bahadır sıbyan mektebi vakfının muhasebesi şer’i şerife / yasa ve mevzuata uygun olarak yapılmış ve bu şekilde ibra edilerek yazılıp mühürlenmiştir.

Mühür: İçil ve Alaiye Evkaf Müdürü: Ermenek Kadısı Seyit Ali Rıza Ali Zade

Kaynak: BOA Evkaf defterleri EV_d_11011_00016 Belge Özeti: Evkaf-ı Hümayun Nezareti'ne bağlı İçel sancağındaki vakıfların bir yıllık muhasebe kayıtları. Belge Tarihi: H-24-10-1282

3- Yukarı Çağlar Cami Vakfı Muhasebesi 1861

Aşağıda İzvid-i Ulvi (Yukarı Çağlar / Ermenek / Karaman) köyünde yer alan cami vakfının yıllık muhasebesini Osmanlı Türkçesinden günümüz Türkçesine çevirdim, ilgililere arz ederim.

İzvid-i Ulvi Köyü Camii şerif Vakfı Muhasebesi 1861

Evkâf-ı hümayuna mülhak İçil sancağına tabi Nevahi kazası İzvid-i Ulvi köyündeki Camii şerifi vakfının mütevellisi ve cami imamı İbrahim Efendi marifetiyle 1276 / 1861 senesi martı başından şubatı sonuna kadar bir yıllık dönemin icra edilen muhasebesidir.

Defter numarası 1, evrak numarası 70

Eyaleti Karaman

Sancağı İçil

Kazası Nevahi

Köyü İzvid-i Ulvi

Hayratı: cami-i şerif

Vakıf adı:

Vakıf mütevelli heyeti İmam İbrahim Efendi

Muhasebe yılı 1276 / 1861

Gelirleri

1275 yılından kalan fazla 15 kuruş

İzvid-i Ulvi köyünde bulunan tarlanın kira geliri ve öşrü 140 kuruş = 155 kuruş

Görevler, masraflar ve hazine payı: 140 kuruş. Gelecek yıla aktarılan: 15 kuruş

Giderler

İmam İbrahim Efendi imamlık vazifesi için: 50 kuruş

İmam Mehmet Efendi hatiplik vazifesi için: 50 kuruş

Caminin aydınlatma ve ısıtması için 35 kuruş

Muharrir gideri 4 kuruş

Muhasebe harcı: 1 kuruş

Toplam 140 kuruştur.

20 Şevval sene 1281 / 18 Mart 1865 günü İzvid-i Ulvi köyü Camii vakfının muhasebesi şer’i şerife / yasa ve mevzuata uygun olarak yapılmış ve bu şekilde ibra edilerek yazılıp mühürlenmiştir.

Ermenek Naip vekili Hacı Murat MehmetKayıt tarihi: 5 Muharrem 1282 / 31 Mayıs 1865

Mühür: İçil ve Alaiye Evkaf Müdürü

Kaynak: BOA Evkaf defterleri EV_d_11011_00016 Belge Özeti: Evkaf-ı Hümayun Nezareti'ne bağlı İçel sancağındaki vakıfların bir yıllık muhasebe kayıtları. Belge Tarihi: H-20-Şevval-1281

4- Aşağı Çağlar Mescit Vakfı Muhasebesi 1841

Aşağıda İzvid-i Süfla (Aşağı Çağlar / Ermenek / Karaman) köyünde yer alan mescit vakfının 1841’e ait yıllık muhasebesini Osmanlı Türkçesinden günümüz Türkçesine çevirdim, ilgililere arz ederim.

İzvid-i Süfla / Aşağı Çağlar Köyü Camii şerif Vakfı Muhasebesi 1841

Evkâf-ı hümayuna mülhak İçil sancağına tabi Nevahi kazası İzvid-i Süfla köyündeki Camii şerifi vakfının mütevellisi ve cami imamı Hasan Efendi marifetiyle 1256 / 1841 senesi martı başından şubatı sonuna kadar bir yıllık dönemin icra edilen muhasebesidir.

Defter numarası 1, evrak numarası 16

Eyaleti Karaman

Sancağı İçil

Kazası Nevahi

Köyü İzvid-i Süfla

Hayratı: cami-i şerif

Vakıf adı: Hacı Kasım

Vakıf mütevelli heyeti İmam Hasan Efendi

Muhasebe yılı 1256 / 1841

Gelirleri

İzvid-i Süfla köyünde bulunan üç adet tarlanın kira geliri ve öşrü 100 kuruş

Görevler, masraflar ve hazine payı giderleri: 65 kuruş. Gelecek yıla aktarılan: 35 kuruş

Giderler

İmam Hasan Efendi imamlık vazifesi için: 50 kuruş

Muharrir gideri 12 kuruş

Muhasebe harcı: 3 kuruş

Toplam 65 kuruştur.

27 Ramazan sene 1281 / 10 Mart 1865 günü İzvid-i Süfla köyü Camii vakfının 1256 / 1841senesi muhasebesi şer’i şerife / yasa ve mevzuata uygun olarak yapılmış ve bu şekilde ibra edilerek yazılıp mühürlenmiştir.

Ermenek Kadısı Seyit Ali Rıza Memili Zade Kayıt tarihi: 27 Ramazan sene 1281 / 10 Mart 1865

Kaynak: BOA Evkaf defterleri EV_d_11011_00016 Belge Özeti: Evkaf-ı Hümayun Nezareti'ne bağlı İçel sancağındaki vakıfların bir yıllık muhasebe kayıtları. Belge Tarihi: H-20-Şevval-1281

Alakilise Köyü Evlâd-I Cece Mescidi:

Mescid, Alakilise Köyü’nde “evlâd-ı Cece” tarafından inşa edilmiştir. Bani-si bilinmesine rağmen inşa tarihi bilinmemektedir. Mescidin adı, 1522, 1555 ve 1584 tarihli Tahrir Defterinde “Mescid-i karye-i Alacakilise” ismiyle kayıtlıdır. 1518 tarihli tahrirde ise “mescid-i Karye-i Alakilise binâ-i evlâd-ı Cece” şeklinde yer alır.

MÜKREMİN KIZILCA...

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mükremin Kızılca - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.

01

Serdar - 500 yıl karaman'a hükmetmiş osmanlının yok denecek kadar az eserinin olması garip değil mi? bir yanlışınız olmasın?

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 26 Ekim 10:01
02

Mükremin Kızılca - @Serdar 01 nolu yoruma cevabı: değerli kardeşim bu yazıda sadece adında da geçtiği gibi Karamandaki Karamanoğulları eserleri, yer alıyor, Osmanlılar dönemi eserlerini hazırlıyorum inşallah saygılarımla

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 26 Ekim 19:32


Şehir Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket Karaman'ı en çok hangi alanlarda yetersiz görüyorsunuz?
Tüm anketler