Taşeli'nin Göbeğine Yolculuk

Burası taş ilidir.

Taşta yürür, taşa basar, taşlar üzerinde seğirtiriz. Taşın adı kepirdir, tapırdır, saydır, kayadır, kildir, kayraktır, mermerdir burada.

Taş üstünde taş vardır, evleri, ağılları, kelifleri, çardakları taştandır. Tavan ve çatıları ise taşların kadim dostu ardıçtır. Boz kandakların içinde culalar, karatavuklar ciyaklar, kayaların yüzeyinde gök güdükler çığlık atar, kuyrukkakanlar kuyruk kakar burada.

Oyunlarımız, yalak taş, üçtaş, beş taş, dokuztaş, sapan taşı, lastik taşı gibi taş ve toprakla olur bizim. Merkezi Ermenek olan, Ermenek’ten geçen Göksu’nun milyonlarca yıldır oluşturduğu vadinin kayalık etrafına Taşeli denmektedir.

Rakımı yer yer 2000 – 2500 metreye ulaşan yaylaların araları Göksu’ya dikine dökülen derelerle, zaman zaman geçit vermez şekilde kanyonlarla ayrılmış olan Taşeli’nin batısını Akseki, doğusunu Silifke oluşturur. Taşeli: İç il karşılığı olan Dış İl terkibinden bozma değildir. Taş ve ili kelimelerinin birleştirilmiş şeklidir. Zira Ermenek’in kendisi de tarihte İçi İl merkezi olmuştur.

Malum olduğu üzere Taşeli bölgesinin antik çağdaki adı Taşlık Kilikya’dır. Bunun Latince yazılışı Kilikia Trakheia’dır. Taşın Osmanlı metinlerinde Farsçadan giren karşılığı “seng” ve ülke anlamına gelen sitan kelimesiyle terkibi Sengistandır ve taşlık yurt, taş ili demektir.

Ermenek ve çevresinde tarih sırasına göre:

• M.Ö. 3000-2500 yıllarında Prota Hititler

• M.Ö. 2500-1950 yıllarında Naşaşlı Hititler

Yaşamış olup, Ermenek’in o günkü ve ilk bilinen adı “MARAS” veya “MARASSA”dır. (Marasbulla-veya Maraspolis) adının buradan türetildiği anlaşılmaktadır.

İlk Ermenek yerleşimi (şehir çekirdeği) olan (Marassa’nın) şimdiki “maraspulla“ denilen mağaranın önündeki göçüklerin altından başlayarak “İkidelik” denilen “Firan Kalesi” önlerindeki yıkıntı ve göçük kayaların altında kaldığını gösteren işaretler vardır.

Proto hititlerden Sonra sırayla:

• Akalar: M.Ö. 1400 yılları.

• Akarsular: M.Ö. XI.yy.

• Babilliler: M.Ö. 625-605

• Persler: M.Ö. 546-333

• B. İskender (Helenistik Çağ) M.Ö.333-125

• Romalılar (Bergama Krallığı): M.Ö: 133. M.S.117

NOT: (Ermenek İsmi bu çağda Romalı General Germanicus’un şehri ele geçirip kendi ismine izafeten Germanicus’un şehri anlamında: GERMANİKOPOLİS adını vermesinden türemiş-değişe gelmiş bir isimdir).

Özellikle Büyük İskender’le başlayan bu devre ait çevrede onlarca antik kent ve yerleşim merkezi vardır,

Bunlar:

• EİRENEPOLİS: Bugünkü adıyla: (İrnebol: İkizçınar )

• LAUZADOS: Lafsa...

• ZENONOPOLİS: (Uğurlu köristanı-Uğurlu köyü)

• TİTİOPOLİS: (Yukarı İrnebol)

• DOMETİOPOLİS: (Dindebol: Katranlı)

• CLAUDİOPOLİS: (Mut)

• DALİSANDES: (Muhallar, Çamlıca Köyü ve kuzeyi)

• NEOPOLİS: (Yenişehir )-Aşağı İzvit-Aşağı Çağlar köyü

• LALASİS: Yukarı İzvit-Yukarı Çağlar köyü

• BALBASOS: Fariske (Göktepe) Köristanı

Borucaklı derelerin, sümbüllü yamaçların, çiğdemli, tepelerin, nergizli yer bağların çocuğu!

Karamıklı, kekikli, çekmeli, gevenli, kepirli, ardıçlı yaylaların oğlu! Kayalarda mor menevşeler, kırmızı topraklı koyaklarda özenekler seni bekler. Seni bekler tespiler ala değnek düzmen için, seni bekler göbetler gelip de yüzmen için.

Seni bekler sütlengiçler bir dalını koparıp da sütünü akıtarak banacağın suyun üstündeki alafları süzmen için.

Kayaların üzerindeki kınaları tükrüğüyle ıslatıp eline yakan, belinde azığı elinde kazığı çalı çalı seğirtip evdeki kardeşine çiğdem söken mor fistanlı kız neredesin?

Çağlayan Ermenek lastikleriyle böğelek tutan inekleri, ağlayan gözlerle Ak İn, Kar’in, Alac’in’de bulabildiğin günleri hatırlar mısın?

Bir elinde palaz kevkisi, bir elinde çekirge avcısı değneğinle avcılara keklik otu topladığını bilir misin?

Evet, bilirim ve hiç unutmadım bile. Bu nedenle her fırsatta dağlara veririm istikametimi. Bu sefer de öyle oldu. Benim gibi hatta benden de öte, bu coğrafyanın aşığı ve delisi bir arkadaşla çıktık bu sefer dağlara. Karamanoğulları Tarihi Araştırmacısı Eğitimci Yazar Sayın Şerafettin Güç’tü bu arkadaş. Seni Nepal steplerinden daha vahşi yerlere götüreceğim, demişti.

Sarıveliler ile Başyayla arasındaki, Büyükkarapınar yaylasıydı burası. Tam tırmanışa geçeceğimiz yerde bir levha ilişti gözümüze: Kisse Ören yeri, yazıyordu. Evet, orasıydı, Elma Yurdu köyünün eski adı olan İzneboli buradan geliyordu, Zenon’un kenti demekti bu.

Ancak İznebol varken Büyükkarapınar yoktu, Büyükkarapınar 1700’lü yıllarda kurulan bir köydü. Bu Zenon kenti şimdi Büyükkarapınar yaylasında yer alıyordu.

Levhanın gösterdiği yöne yöneldiğimizde karşıdaki kulübeden bir ses duyduk: Durun, giremezsiniz! Kimsiniz? Diyordu bize hitaben. Yanımıza gelen bir bekçiydi, devlet üç vardiya ile Kisse Ören yerini koruma altına almıştı.

Kisse’de büyük bir resmi kazı başlatılmış şu andaysa kış hesabıyla ara verilmişti.

Oh! Dedik, devletimiz ve milletimiz sağ olsun, Allah onlara zeval vermesin. Artık dünya mirasını koruyan, yağmacılardan ve bilinçsiz ve yasal olmayan müdahalelerden muhafaza eden bir devletimiz var! Al bayrağın dalgalandığı Kisse yani Zenon kentinin büyük kilisesinin kemerlerinin göründüğü tepeyi geriden izlemekle yetindik.

Buradan asıl hedefimiz olan Büyükkarapınar köyü Başpınar yaylasının zirvesine doğru rotamızı çevirdik. Zerre toprağın olmadığı kepirlerin ve sayların üzerinde bir saat yürüdük. Burada bir taş yolu bize kısmen de olsa yol gösteriyordu.

Durduğumuz ve bütün Taşeli’ni izlediğimiz zirve: Asar kalesi, Hisar kalesi, Tolbunar kalesi, Hisarönü, Bağdat yaylası, Katran beleni, Altıntaş tepesi, Yunt dağı gibi bütün doruklarla bir hizadaydı.

2000 yıl önceki insanlar bu zirvelere ateş yakarak dumanıyla haberleşiyorlarmış.

Bulunduğumuz zirve, Başyayla’nın Büyük Karapınar köyü ile Sarıveliler’in Küçük Karapınar köyünün sınır olduğu mevkiydi. Burası Asya’daki Nepal steplerinden daha vahşi ve yalnız bir yerdi. 2000 metre üzeri zirvelere şahit olan bu steplerde toprak yoktu, tek bitki sadece kaya aralarından fışkırıp çıkan ardıç ağaçlarıyla kayaların üzerinde ve aralarında biten kekik, geven ve yavşanlardı.

Kasım ayının ortalarında yazdan kalma bir gün ortasında düz kayalara oturup orta Torosların da tam ortasında endemik bitki rayihaları eşliğinde Ermenek’e kadar olan bütün vadi ve köyleri izleme imkânı bulduk.

Gelecek gezimizde, Karaman Ermenek sınırını oluşturan Yellibel’in güney yamaçlarında, Yörüklerin yanı başına çadırlarımızı kurup doğanın ve coğrafyanın keyfini çıkarmak sözleşmesiyle köye döndük.

Soğan ekmeğin yanına oksijen cidden katık oldu.  

(Katkılarından dolayı Sayın Şerafettin Güç hocama teşekkürlerimle 18.11.2022)

Mükremin Kızılca

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mükremin Kızılca - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.

06

K. Balcı (sizden Biri) - Hatırını kıramadığım bir arkadaşın haberi ile yazıyı dikkatli okudum. Bilginin bir kısmı Şerafettin hocamız kitabına alıştı. Yalnız kim kimin reklamını yapıyor pek anlamadım. Şerafettin beyin pek reklama ihtiyacı yok ama...

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 21 Kasım 08:54
07

Mükremin - @K. Balcı (sizden Biri) 06 nolu yoruma cevabı: geziyi de yazıyı da beraber yaptık değerli hemşerim, bilginize

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 24 Kasım 12:30
05

Akkale Kemal Anamur - Yazıda Şerafettin hocanın kokusu var. Karamanoğulları Tarihi kapısını nereden açarsanız açın adını duyarsınız. Emeği çok. Üniversitelerde ve diğer STK derneklerinde etkileyici konulara parmak basmıştır. Bir çok akademisyene de kaynak olmuştur. Sesi de kalemi de serttir. Bir sefer karşılaşma şansım oldu. Anamur iskelede dersimi verdi. Sevilen kişi...

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 20 Kasım 21:15
04

Müptela (e.öğrt) - 2016 - 2017 Bahar - Yaz aylarında Bolgar Dağlarında tanıdık hocamızı. Bilgi ve Karamanoğulları donanımlıdır.

Keşif gezilerini daima yalnız yapar. Niğde Ulukışla Mersin Erdemli bölgesinde gezmediği yer kalmadı zannedersem.

Nure Sofi atamıza çok emeği var. Anamur Gülnar bölgesine de hakim. Sağlığı daim ömrü uzun olsun. Bilgisinden faydalandık.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 20 Kasım 16:48
03

Deliormanlı - Değerli Şerafettin Güç hocamızın emeklerine sağlık, gerçek bir Türk dostu,bilgi ve tercubesi ve kişiliği ile Ataları gibi Şerefli Yiğit Gerçek bir Türk,hem öğretici hem Türklere önder, yol gösterici Türkleri karanlık emevi zihniyetinden aydınlığa iletici büyük Türk dostudur. Selam ve saygılarımla şükranlarımı sunuyorum.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 19 Kasım 19:06
02

Deliormanlı - Değerli bilgiler için teşekkürler, bizleri aydınlattınız, sayın Mükremin Kızılca hocam emeğinize kaleminize sağlık.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 19 Kasım 11:03
01

Şerafettin Güç - Nepal - Tibet Steplerini Aratmayacak Bir Coğrafya.

Az bilinen bir bölge. Ancak bölge halkının bir kısmı gezebilmiştir. Kesinlikle rehbersiz gidilemeyecek yer.

Az bilinen tarihi bir doku. Bölgenin ve bağlantılı olduğu yerlerin coğrafi yapısı Orta Asya Steplerini aratmayacak şekilde acımasız.

Heyecan verici, bir o kadar da adrenalinin yüksek olduğu bir bölge. Küçük bir dikkatsizlik geri dönüşü olmayan sonuç verir. İniş çıkışlar insanda nefes bırakmıyor.

Fotoğraf tutkunlarının gözden kaçırdığı doğal platform. Kesinlikle fotoğraf safarisi yapılacak yer.

Bugüne kadar gizli kalmış Karamanoğulları Beyliği Tarihi açısından da çok önemli bir bölge. Mükemmel üstü tabiat ve endemik bitki örtüsü müzesi. Şerafettin GÜÇ

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 19 Kasım 10:33

Karaman'da 20-45 yaş aralığında çalıştırılmak üzere askerliğini yapmış veya muaf erkek elektirikçi alınacak.

0 338 224 1360

Çalışma arkadaşları aranıyor.

Firmamız bünyesinde çalıştırılmak üzere kaynak ve torna ustaları alınacaktır.

TALARANZA TARIM MAKİNALARI - FATİH YILDIRIM

Sahibinden tek tapu, borçsuz hissesiz, hemen devir deniz manzaralı arsa

Antalya Manavgat Ahmetler Mahallesinde sahibinden tek tapu, borcuz hissesiz, hemen devir deniz manzaralı arsa sahibinden satılıktır. Ahmetler Kanyonu...

Özkon Yapı Personel Alacak

ÖZKON YAPI FİRMAMIZ BÜNYESİNDE ÇALIŞTIRILMAK ÜZERE DEPO SEVKİYAT PERSONELİ ARANMAKTADIR. -Uzun süreli çalışmayı hedef alan-Çalışma saatlerine ayak uy...

Karaman'da satılık 2016 model Seat Leon

2016 SEAT LEON 1.2 TSİ STYLE PAKET ARAÇ İLK SAHİBİNDEN SIFIR ALINDIĞINDAN BERİ BİZDE !!! İÇERİSİNDE SİGARA KESİNLİKLE KULLANILMAMIŞTIR !!! KİLOMETR...

EMA Plast Personel Alacak

KARAMANIN YÜKSELEN DEGERİ EMA PLASTİK ÜRÜNLERİ İNŞAAT PETROL GIDA SAN.TİC.LTD. ÇALIŞTIRILMAK ÜZERE; 25-40 YAŞLARI ARASINDA SATIŞ DENEYİMİ OLAN Kİ...

Desobsan Soba Sanayi Vasıflı personeller alacak

Desobsan Soba Sanayi Vasıflı personeller alacak.  Karaman'da soba sanayisi sektöründe hizmet veren Desobsan firması vasıflı elamanlar alacağını duyur...

Karaman'da acil satılık işyeri

Karaman merkezde satılık işyeri. Karaman Atatürk Bulvarı (30 Metrelik yol) 70 Metrekare zemin asma katlı işyeri satılıktır. Bodrumu 200 Metrekare şeh...

Karaman Siyaser Mahallesi 1.Kat 145 M2 3+1 Satılık Daire

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Daire. Karaman Siyaser Mahallesi Mut yolunun kenarı site şeklinde 4 Katlının 1.Kat(zemin kat) 145 m2 3+1 Doğu-güne...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Güney Grup Şirketleri Personel Alacak

Güney Grup Şirketleri'nde çalıştırılmak üzere;  Askerliğini yapmış Tecrübeli  Bay  Ön muhasebe personeli alınacak.  Başvuru iletişim: 0 542 4...


Şehir Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket Bugün seçim olsa oyunuz kime?