Karaman’da Kurulan Çerkez Köyleri ve Gökçe Köyü Çerkezleri

Bu Kitap Okunup Arşive Alınmalı (3): Karaman’da Kurulan Çerkez Köyleri.

Karaman’da Kurulan Çerkez Köyleri

Muhacirin Komisyonu tarafından 1892 başlarında Ömerözü yaylasından Karaman’a sevk edilen Çerkezler, kısa sürede Karaman’a ulaşmışlardır. Önce şehir içindeki medrese ve hanlarda geçici olarak iskân edilmişlerdir. Arkadan gelenlerle birlikte, 1892 güzünde Karaman merkezine ulaşan Çerkezlerin 180 hanede 870 nüfus oldukları ulaştıkları görülmektedir. Bunlardan 66 hanede 283 nüfus Ereğli’ye sevk edilerek Belceağaç mevkiinde yerleştirilmişlerdir. (BOA, ŞD, nr.1717/38;) Karaman’da kalanlar ise iki köyde iskân edilmişlerdir.

Gökçe Köyü Çerkezleri

Köy halkı, Kafkasya’dan gelen Çerkez Türklerinden oluşur. Nahcivan Şehri yakınlarındaki Avşar Türklerinin yerleştiği Gökçe Kasabasının hatırasına verilmiş bir isimdir. Kuraklık ve Moğol baskılarından bıkan bu yöre halkından bir grup Anadolu’ya gelerek bu bölgeye yerleşir ve eski kasabalarının adını burada yaşatırlar. Daha sonra bu köye Çerkezler de gelir.

Karaman merkez ilçeye bağlı köy. 37° 3′ 57,348”  kuzey ve 33° 17′ 21,3396” doğu koordinatlarında yer alan köy, Karaman’ın güneydoğusunda bulunmaktadır.

Köy, Karaman’a 18 km uzaklıkta olup, Dereköy (Fisandon), Zengen, Lâle, Tavşanlı ve Tarlaören köyleri ile komşudur. Köye 8 km mesafeden daha yakın 5 köy bulunmaktadır. Tarlaören 4,12 kilometre, Zengen 5,81 kilometre, Tavşanlı 5,91 kilometre, Seyithasan 6,2 kilometre ve Dereköy (Fisandon) 7 kilometre’dir.

Âbideleri ve kitâbeleri ile Karaman tarihini araştıran ve bunu kitabında yayınlayan İbrahim Hakkı KONYALI (d. R. 1311/ M. 1896- ö. 1984), eski zamanlarda Mersin yolunun Gökçe’den geçtiğini ve kervanların burada konakladıkları bilgisini vermektedir.

Gökçe’nin karanlık devirlere kadar çıkan eski bir tarihi olduğundan bahseden KONYALI, “Bol sulu ve ilk vasıtalarla oyulmaya elverişli sonradan sertleşen taşlı bu köy ve civarı çok eski insanlara yerleşme yeri olmuştur. Hıristiyanlığın ilk çağlarındaki insanlara mabetlik, manastırlık, ayazmalık yapan birçok insan işi mağaralar, obruklar, sarnıçlar vardır. Köyün güney tarafında on beşten fazla mağara, Ballık ve Kördere’de sarnıçlar vardır. Bunlar Hz. İsa’nın havarilerinden Sen Paul’dan sonraki Hıristiyanların mabetleridir. Bu yerlere yerliler ‘Saklı Kilise’ diyorlar.” demektedir.

Karaman’ın 18 kilometre güneyinde ve Mut karayolu üzerinde bulunan bu köy, XVI. yüzyılda mevcut olan köylerden birisidir. (Osman Gümüşçü, XVI. Yüzyıl Larende (Karaman) Kazasında Yerleşme ve Nüfus, Türk Tarih Kurumu, Ankara 2001, s.60.)

İlk sakinleri dağıldıktan sonra uzun yıllar Bolacalı Yörükleri tarafından yaylak olarak kullanılmıştır. İçel bölgesinde oldukça kalabalık bir cemaat olan Bolacalı Yörüklerinin buraya gelişleri XVIII. yüzyıl başlarında olduğu sanılmaktadır. Çünkü bazı şekavet(Haydutluk-Soygunluk) olaylarına karışan Bolacalılar, 1708 yılında Silifke ve Mut civarında iskân edilerek yerleşik hayata geçirilmişlerdir. (Yusuf Halaçoğlu, Anadolu’da Aşiretler, Cemaatler, Oymaklar (1453-1650), C.I-II, TTK Yayını, Ankara 2009, s.83,129.)

Bu tarihlerden sonra yarı göçebe olarak hayatlarını sürdürdüklerinden her sene yaz ayalarında Gökçe köye gelip gitmeye başlamışlardır. XIX. yüzyılda Bolacalı Yörüklerinin kesme taştan yaptırdıkları şirin cami, günümüzde hâlâ kullanılmaktadır.

Anlatılanlara göre bu köyde yerleştirilen Çerkezler, 1878 yılında Kafkasya’dan göç etmişlerdir. Önce İstanbul’da bir müddet kaldıktan sonra Konya’ya gönderilmişlerdir.

Bolacalı Yörüklerinin ifadesine göre, Karaman’a Çerkezlerin gelmesinden sonra, Gökçe köyde yaşamakta olan Bolacalılar, köyü terk ederek Mut’un yaylalarından Demirkapı’ya gitmişlerdir. Bu sırada Gökçe köyde yaylayan Yörüklerin sayısı çok az olduğundan, Çerkezlerle aralarında herhangi bir tartışma yaşanmamıştır. (Bu bilgiler, Demirkapı köyü sakinlerinden Erdal Aslan’dan alınmıştır 30 Ekim 2019).)

Gökçe köyüne yerleşen Çerkezlerin tamamı Abzah boyunun Berzeg kabilesindendir. Çerkezlerde kabilecilik çok önemli olduğundan, 1891 yılında Karaman’a gelen gruptan, bu köye yerleşenler olmamıştır. Bu köyden Remzi Birant, 1950-1960 yılları arasında Demokrat Parti milletvekilliği yapmıştır. Yine bu köyden Cahit Yılmaz, 1961-1965 yılları arasında Adalet Partisi milletvekilliği görevinde bulunmuştur. 1970’li yıllardan sonra köyde okuyup tahsil yapanlar çoğalınca, köyden şehre doğru nüfus hareketi başlanmıştır.

Anayasa’nın 56. maddesine göre; “Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağğını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir.”

Şerafettin GÜÇ

KONYA TİCARET ODASI KONYA KİTABI XVII Yüzyıl II. CİLT

GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE GÖÇLER KONYA KİTABI XVII KONYA - 2019

İMTİYAZ SAHİBİ: Konya Ticaret Odası Adına Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk ÖZTÜRK

GENEL YAYIN YÖNETMENİ: Özhan SAY

YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ: Mustafa AKGÖL

EDİTÖRLER: Prof. Dr. Alaattin AKÖZ - Prof. Dr. Doğan YÖRÜK - Prof. Dr. Haşim KARPUZ

YAYIN KURULU: Abdullah ACIBADEM - Arif AYYILDIZ - Mustafa KARAMERCAN - Salih ÖZKAN - Teoman YILMAZ

İLETİŞİM ADRESİ: Konya Ticaret Odası Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Vatan Caddesi No:1 42040 Selçuklu/KONYA

Telefon : +90 332 221 52 94 • +90 332 221 52 95
Faks : +90 332 353 05 46
Internet : www.kto.org.tr
E-posta : [email protected][email protected]
ISBN: 978-605-137-759-9

• Kitabın her hakkı Konya Ticaret Odası’na aittir. • Kitapta yayınlanan yazılar, kaynak gösterilerek alınabilir. • Makalelerdeki görüş, düşünceler, görseller ve bilimsel materyallerin, hukuki sorumlulukları yazarlarına aittir.

Not: Fotoğraflar şahsım tarafından alan çalışmasında çekilmiştir.

KONUYA İLGİ DUYANLAR İÇİN KAYNAKLAR:

1. AKTER, Ahmet (2006), “Tehcir Öncesi Vilayet-i Sitteden Amerika’ya Ermeni Göçü”, Doktora Tezi, T.C. Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, İzmir, 2006.

2. AKYÜZ, Jülide, 2008, “Göç Yollarında; Kafkaslardan Anadolu’ya Göç Hareketleri”, Ahmet Yesevi Üniversitesi, Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi - Bilig, Yaz / 2008, sayı 46: 37-56

3. ALTAN, Mübeyyin Batu (2007), “Yirminci Yüzyılda Kırım’dan Türkiye’ye Yapılan Kırım Tatar Göçleri (1930 ve 1940 Göçleri), IV. Kültür Araştırmaları Sempozyumu: İç / Dış/Göç ve Kültür, Eylül 2007, Işık Üniversitesi, Şile İstanbul.

4. ARIK, Sabire (2007), “Polonyalı Göçmenlerin Günümüze Ulaşan Yansıması: Polonezköy (Adampol)”, IV. Kültür Araştırmaları Sempozyumu, İç/ Dış/ Göç ve Kültür, 15 – 17 Eylül 2007, Işık Üniversitesi Şile, İstanbul.

5. ATAMAN, Remzi (2006), Türkiye’de Yaşayan Doğu Türkistan Kökenli Uygur Türklerinin Sosyo Kültürel Kimlikleri – Kayseri Örneği, Yüksek lisans tezi, TC Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetim Ana Bilim Dalı, Sosyoloji Bilim Dalı, Temmuz 2006.

6. BAKAY, Gönül (2007), “İçimizden Biri: Arnavutlar”, IV. Kültür Araştırmaları Sempozyumu, İç/ Dış/ Göç ve Kültür, 15 – 17 Eylül 2007, Işık Üniversitesi Şile, İstanbul.

7. BAYRAKTAR, Hatice (2007), “Osmanlı’nın Balkanlardan Çekilmesi: Savaşlar, İsyanlar ve Göçler”, T.C.Balıkesir Üniversitesi F.E.F. Karesi Tarih Kulübü Bülteni, 2007 / 1, s. 65 – 86.

8. BIÇAKÇI, Ahmet Salih (1996), Türkiye’ye Göç Eden Özbeklerin Kimliklerin Muhafazası, TC. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Genel Türk Tarihi Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 1996.

9. BİLGİ, Levent (2006), “Türk Romanında Savaş Sonrası Anadolu’ya Zorunlu Göçler” Doktora Tezi, T.C. Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı, İstanbul, 2006.

10. BOZKURT, Giray Saynur (2010), Tito Sonrası Dönemde Eski Yugoslavya Bölgesindeki Türkler ve Müslümanlar”, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi / Journal of Turkish World Studies, X/2 (Kıs 2010), s.51-95.

11. ÇAĞLAYAN, Savaş (2007), “Bulgaristan’dan Türkiye’ye Göçler: Bulgaristan Halk Cumhuriyetinin İlanından Günümüze”, Doktora Tezi, TC. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı, İzmir, 2007.

12. ÇAVUŞOĞLU, Halim, “Yugoslavya – Makedonya’dan Türkiye’ye 1952 – 67 ‘Kitlesel’ Göçü ve Bursa’daki Göçmen Kesimi”, Mülkiye, Cilt:XXX, Sayı: 251.

13. DOĞANAY, Filiz (1996), “Türkiye’ye Göçmen Olarak Gelenlerin Yerleşimi” DPT.YBM 1997, ftp://ftp.dpt.gov.tr/pub/ekutup96, Kasım 1996, Ankara.

14. ENNELİ, Çağlar (2010), “Türkiye’de Gayrimüslim Azınlıklar ve Milliyetçilik: Bir Kavramsallaştırma Denemesi”, Türkiye’de Kesişen – Çatışan Dinsel ve Etnik Kimlikler, Say Yayınları, Ankara, 2010, s. 145 – 173.

15. HAJIAGHA, Mehdi (2007), “Türkiye’deki İranlı Göçmenlerin Kimlik, Aidiyet ve Uyum Sorunları (1979 İran Devrimi Sonrası)”, Doktora Tezi, T.C. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Ana Bilim Dalı, Ankara, 2007.

16. HALAÇOĞLU, Yusuf, “Ermenilerin Suriye’ye Nakli : Sürgün mü, Soykırım mı? Belgeler” http://www.ttk.org.tr/templates/resimler/File/01.pdf

17. HIRSCHON, Renee, (2005), Ege’yi Geçerken-1923 Türk-Yunan Zorunlu Nüfus Mübadelesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.

18. HÜSEYİN, Ali (2007), “Batı Trakya Göçü”, IV. Kültür Araştırmaları Sempozyumu, İç/ Dış/ Göç ve Kültür, 15 – 17 Eylül 2007, Işık Üniversitesi Şile, İstanbul.

19. İPEK, Nedim (1995), “Anadolu’dan Amerika’ya Ermeni Göçü”, OTAM (Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi), Sayı: 6 Sayfa: 257-280 DOI:  10.1501/OTAM_0000000246, Yayın Tarihi: 1995,  http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1152/13550.pdf .

20. KARPAT, Kemal H. (2010), Osmanlıdan Günümüze Etnik Yapılanma ve Göçler, Timaş Yayınları, İstanbul, 2010.

21. KILIÇBEYLİ, Elif Hatun (2007), “İdil Ural Türk Aydınlarının Türkiye Cumhuriyeti’ne Göçü: Entelektüel Açılımları”, IV. Kültür Araştırmaları Sempozyumu, İç/ Dış/ Göç ve Kültür, 15 – 17 Eylül 2007, Işık Üniversitesi Şile, İstanbul.

22. KIRIMLI, Hakan, Kırım’dan Türkiye’ye Kırım Tatar Göçleri, http://www.kirimdernegi.org.tr/sayfa.asp?id=457

23. KİRACI, Mehmet (2006), “Cumhuriyet Döneminin İlk Göçü: Türk Yunan Nüfus Mübadelesi” Yüksek Lisans Tezi, TC. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Ana bilim Dalı, Mayıs 2006.

24. ÖKSÜZ, Hikmet, (2000), “Türk-Rum Nüfus Mübadelesinin Sebep ve Bazı İstisnaları”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 48, cilt:XVI, Kasım 2000.

25. ÖZDEMİR, Mustafa (2007), “I. Dünya Savaşı Sırasında Osmanlı Ülkesinde Yaşanan Göç Hareketleri”, Doktora Tezi, T.C. Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi Enstitüsü, İzmir, 2007.

26. PUTKARADZE, Şuşana (1998), “Çveneburebis Kartuli” adlı kitabının “Muhacire Kartvelebi” bölümünden Fevzi Çelebi’nin yaptığı çevirinin Ocak-Mart 1998 Sayı:27 tarihli Çveneburi Dergisinde yayımlanan makalesi. www.chveneburi.net

27. TEPEKAYA, Muzaffer (2006), “19. Yüzyılın İkinci Yarısında Kırım ve Kafkasya’dan Göç Hareketleri ve Saruhan (Manisa) Sancağı’na Göçler”, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi / Journal of Turkish World Studies, Cilt: VI, Sayı 2, Sayfa: 463-480, İzmir 2006.

28. TOKTAŞ, Şule (2010), “Göç Etmeniyle Etnik ve Dini Kimliklerde Yaşanan Etkileşimler: Türkiye’den İsrail’e Yahudilerin Göçü”, Türkiye’de Kesişen – Çatışan Dinsel ve Etnik Kimlikler, Say Yayınları, Ankara, 2010, s. 289 – 313.

29. YILMAZ, Mehmet (2001), “Balkan Savaş’ından Sonra Türkiye’den Yunanistan’a Rum Göçleri” Türkiye Araştırmaları Dergisi, ISSN 1300 – 5766, 10. Sayı, Güz 2001. http://www.turkiyat.selcuk.edu.tr/pdfdergi/s10/yilmaz.pdf.

30. YÜKSEL, Özgür İlke Şanlıer (2008), “Türkiye’den Amerika Birleşik Devletleri’ne Göç Eden Birinci Kuşak Göçmenlerin Yararlandığı Kitle İletişim Ortamlarının Ulus aşırı Kimlik Dönüşümüne Etkileri”, Doktora Tezi, Eskişehir Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eylül 2008.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI
# İLİŞKİLİ KONULAR

Yazar Şerafettin Güç - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.

03

Adige - Çerkez Köyleri Haberi Yapılıp Neden Diğer Köyden(Eminler) Bahsedilmiyor?

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 24 Ekim 13:22
05

Mübtela (kabartay'lı) - @Adige 03 nolu yoruma cevabı: https://www.karamandan.com/makale/12415294/serafettin-guc/bu-kitap-okunup-arsive-alinmali-2?fbclid=IwAR1v6Pa9if4vZXqQ4XRdp6e2MJxh_OQqtxuLcKtepk59PBZQJulMCy54Byw .... Hocam konunun başından sonuna araştırmış...

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 24 Ekim 17:50
04

Şerafettin Güç - @Adige 03 nolu yoruma cevabı: " https://www.karamandan.com/makale/12415294/serafettin-guc/bu-kitap-okunup-arsive-alinmali-2 " .. Zannedersem (3) bölümlük araştırma makalesini kaçırmışsınız.. (2) nci bölüm Eminler Köyü idi.... İlginize ayrıca teşekkür.

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 24 Ekim 17:43

Karaman Ziraat Odası delege seçimleri 02/12/2022 tarihinde 57 mahalle, 2 belde ve 93 köyde muhtarlıklarca kurulacak olan sandıklar vasıtasıyla sandık kurulları gözetiminde yapılacaktır.

Karaman'da 20-45 yaş aralığında çalıştırılmak üzere askerliğini yapmış veya muaf erkek elektirikçi alınacak.

0 338 224 1360

Çalışma arkadaşları aranıyor.

Firmamız bünyesinde çalıştırılmak üzere kaynak ve torna ustaları alınacaktır.

TALARANZA TARIM MAKİNALARI - FATİH YILDIRIM

Sahibinden tek tapu, borçsuz hissesiz, hemen devir deniz manzaralı arsa

Antalya Manavgat Ahmetler Mahallesinde sahibinden tek tapu, borcuz hissesiz, hemen devir deniz manzaralı arsa sahibinden satılıktır. Ahmetler Kanyonu...

Özkon Yapı Personel Alacak

ÖZKON YAPI FİRMAMIZ BÜNYESİNDE ÇALIŞTIRILMAK ÜZERE DEPO SEVKİYAT PERSONELİ ARANMAKTADIR. -Uzun süreli çalışmayı hedef alan-Çalışma saatlerine ayak uy...

Karaman'da satılık 2016 model Seat Leon

2016 SEAT LEON 1.2 TSİ STYLE PAKET ARAÇ İLK SAHİBİNDEN SIFIR ALINDIĞINDAN BERİ BİZDE !!! İÇERİSİNDE SİGARA KESİNLİKLE KULLANILMAMIŞTIR !!! KİLOMETR...

EMA Plast Personel Alacak

KARAMANIN YÜKSELEN DEGERİ EMA PLASTİK ÜRÜNLERİ İNŞAAT PETROL GIDA SAN.TİC.LTD. ÇALIŞTIRILMAK ÜZERE; 25-40 YAŞLARI ARASINDA SATIŞ DENEYİMİ OLAN Kİ...

Desobsan Soba Sanayi Vasıflı personeller alacak

Desobsan Soba Sanayi Vasıflı personeller alacak.  Karaman'da soba sanayisi sektöründe hizmet veren Desobsan firması vasıflı elamanlar alacağını duyur...

Karaman'da acil satılık işyeri

Karaman merkezde satılık işyeri. Karaman Atatürk Bulvarı (30 Metrelik yol) 70 Metrekare zemin asma katlı işyeri satılıktır. Bodrumu 200 Metrekare şeh...

KARAMAN'DA 2 ADET TOKİ KONUTU SATILIKTIR

KARAMAN 4.TOKİ'DE İKİ ADET KONUT SATILIKTIR  Borcu yok 2+1 zemin kat 100 metrekare 565 bin TL İRTİBAT: +90 532 367 29 19


Şehir Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi

Anket Bugün seçim olsa oyunuz kime?