Karamandan.com

Karamandan.com

01 Mayıs 2017 Pazartesi
AĞILÖNÜ KÖYÜ (Selerek)
Eski adı Selerek olan Ağılönü Köyü, Karaman il merkezine 17 km.
Kategori : Köyler
01 Nisan 2017 11:34
 
AĞILÖNÜ KÖYÜ (Selerek)

Eski adı Selerek olan Ağılönü Köyü, Karaman il merkezine 17 km. uzaklıkta ve doğusunda bulunmaktadır. Ağilönü Köyü 1037 rakımda bulunmaktadır. Düz bir alanda toplu bir yerleşime sahiptir.

Karaman Ereğli yolunun 15. Km’sinde sağda olup ana yola 2 km’dir. Köyün doğusunda Kayaönü ve Değircik, batısında Karaman merkez, Kuzeyinde Alaçatı ve Sudurağı, güneyinde ise Barutkavuran bulunmaktadır.

1500 yılı tahrirlerinde var olan köy oldukça eski yerleşime sahiptir. 1580 yılında burası çiftlik olup 25 nüfusu bulunmaktadır. 1894 yılında 59, 1904    ‘te 30, 1925’te 60 kişi yaşadığı saptanmıştır. 1925-1930 yıllarında hala çiftlik olarak gözükmektedir.  1950 yılından önce Barutkavuran adlı bir köy kurulmuş ve Selerek (Ağılönü) buraya bağlanmıştır. 1950 nüfus sayımında 189 kişi bulunmaktadır. 1960’ta 415, 1970’te 506’ya yükselmiştir. 2014 yılı istatistiklerine göre 148 erkek, 143kadın, toplam 291 kişi yaşamaktadır. 

Barutkavuran ve Ağılönü köylerinin arazileri Karamanoğulları ailesinin ve Larende ileri gelenlerinin kurdukları vakıflara bağlıdır. Vakıfnamelerde Karye’i Celaliye’i Selerek olarak geçer. Bu vakıflardan birisi Karamanoğulları ile akrabalıkları bulunan Emineddin Gündoğdu ailesine aittir. Bu vakıf geniş toprakları ve değirmenleri kapsamaktadır. Aynı vakıfnamede Gödet köyünde de araziler bulunmaktadır. Diğeri ise Karamanoğlu Beyi Alaaddin Ali Bey’in kardeşi Hızır Bey’in 1367 yılında Karaman Mevlevi Tekkesi için vakfettiği arazilerdir. Bu arazilerin doğu tarafı Foni Çiftliği’nden başlayarak Işılan Kırı arazileriyle çiftlik adıyla anılan arazi ve Bozkuş mezrasını oluşturur. 

Bu arazilerin bir kısmı vakıf yöneticilerince satılmışsa da geriye kalan değirmenler ve araziler vakıf yöneticileri elinde kalmış sonra çocuklarına geçmiş ve vakıf özelliğini kaybetmişlerdir. Kimi yerlerde de boş ve bakımsız kalmışlardır.

Silifke’nin Boynuinceli Yörüklerinden Barutkavuran Hacı Hüseyin Ağa, Ali Hoca ve başka kişiler yazlık mülk ve yaylak edinmek için Celaliye Vakfı’ndan 1906 yılında bir kısım toprak satın almışlardır. Bu alım 65 aile adına bin altın lira vererek olmuştur. Aileler aralarında anlaşarak toprakları kendi aralarında bölüşmüşlerdir. Arazilerinin güneydoğusunda bulunan geniş meralarda hayvanlarını otlatmışlardır. Göçebe yaşamına alışık olan bu Yörükler buranın havasına alışamamış ve hastalanmışlar, bir yıl içerisinde 58 kişi ölmüştür. Bu durum karşısında buraları terk ederek tekrar Silifke yöresine göç etmişlerdir. Ancak Selerek’te bir aile inat edip gitmemiş aradan birkaç yıl geçince buradan gidenler tekrar dönmüşlerdir.  Ancak bu kez Selerek’ten beş kilometre güneydeki kırlara oturmuşlardır. 

Asıl işleri hayvancılık olan bu ailelerin koyun ve keçileri çok olduğundan otlatma sorunu ortaya çıkmış ve Zengen köylüleri ile arazi anlaşmazlıkları başlamıştır. Yıllar boyu süren bu anlaşmazlık 1920 yılında İbrala Bucak müdürü tarafından Barutkavuran adlı bir köy kurulup sınırları tespit edilerek çözülmüştür. 

I.Dünya Savaşı sırasında Rusların Doğu Anadolu’ya girmeleri ile Devlet yanlısı olan aileleri mezalim etmeleri sonucu dokuz aile Kılbasan köyü içerisinde kalan Davda köyüne yerleşmişlerdir. Ancak Kılbasanlılar buraları kendilerine toprak edinme amacında oldukları için bu aileleri ikna ederek Selerek’e yerleştirmişlerdir. Ağrı’dan (Karaköse) gelen bu aileler evler yaparak Selerek’te çiftçilik yapmaya ve ortakçılığa başlamışlardır.  Bu arada Barutkavuran köyünde çoğalan Boynuinceli Yörüklerinden de gelip yerleşenler olmuş kalabalıklaşınca da müstakil köy olmuştur. 

1845 yılı Temettuat Defterine göre Selerek çiftlik olarak geçmekte ve 16 hane bulunmaktadır. Vakıf tımarı olarak geçmektedir. Bu defterde bulunan aileler ve sülale lakapları şunlardır: Feyzullahoğlu Hasan, Abdioğlu Hüseyin, Hancı Mustafaoğlu Mehmet, Değirmenci Alioğlu Durmuş, Kör Ömeroğlu Ahmet, Himmetoğlu Süleyman, Türkmen Alioğlu Veli, Abdülkerimoğlu Hafız Hasan, İçilli Osmanoğlu, Dalkıran Recepoğlu Halil, Durmuşoğlu Ali, Süleymanoğlu Abid, Hamzaoğlu Ahmet, Himmet Abdullahoğlu Mustafa, Hasan Kethüdaoğlu Mehmet ve Aladağlı Mustafaoğlu Ali Hoca. 

Köyün arazileri vakıf iken çiftlik evleri şeklinde yerleşmeler olmuştur. Ağrı’dan gelenler ve Yörüklerin kurduğu bir köyümüzdür. 1960 yılına kadar Barutkavuran köyüne bağlı iken bu tarihten sonra müstakil muhtarlık ve köy olmuştur. Köyde Küçükbaş hayvancılığın yapıldığı ve fazlaca “Ağıl” olmasından dolayı köye “Ağılönü” ismi verilmiştir.

Araştırma: Osman Ülkümen
Fotoğraflar: Mehmet Çetin
Yayın hakkı: Karamandan.com

Okunma : 9213
Foto galeri
Gündem haberleri
Traktörle pulluk arasına sıkışan şahıs yaralandı
28 Nisan 2017 Okunma: 18918 Asayiş
Karaman'ımızı tanıtıyor
29 Nisan 2017 Okunma: 14992 Yaşam
Karaman İli Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2016
27 Nisan 2017 Okunma: 13805 Sağlık
Son dört günün en çok okunan haberlerini gösterir
Ayın en çok okunan haberleri için tıklayın