AYM’den 'fazla çalışma kararı'

Anayasa Mahkemesi (AYM), fazla çalışma ücreti ile ilgili önemli bir karara imza attı. “Fazla çalışma ücreti asıl ücrete dahildir” şeklindeki sözleşmeye imza atan işçinin fazla çalışma ücreti talebini haklı buldu.

Anayasa Mahkemesi (AYM), işçi işveren arasındaki alacak davalarının başında gelen fazla çalışma ücreti konusunda tüm çalışanları yakından ilgilendiren önemli bir karar verdi.

Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberine göre bir bankada gişe görevlisi olarak çalışan bankacı, işe girerken “Çalışan, işverence gerekli görüldüğü takdirde yasal sınırlar içinde fazla çalışma yapmayı kabul ve taahhüt eder. Bu fazla çalışmalara ilişkin ücret çalışanın asıl ücretinin içerisindedir” şeklinde hüküm içeren sözleşmeyi imzaladı. Sekiz yıl çalıştırıldığı bankada 2015 yılında işten çıkartılan bankacı, bu süreçteki fazla çalışma ücretlerinin ödenmesi talebiyle iş mahkemesine dava açtı.

Banka mahkemeye sunduğu savunmada, şahsın 09.00 – 18.00 saatleri arasında çalıştığını, saat 18.00’den sonra çalışmasının söz konusu olmadığını iddia etti. İş mahkemesinin dinlediği iki tanık işyerinde akşamları saat 20.00 – 20.30’a kadar çalışıldığını belirtti. Mahkemenin görevlendirdiği bilirkişi ise bankacının haftada 5 saatten, yılda 260 saat fazla çalışma yaptığını, buna göre yüzde 30 hakkaniyet indirimi uygulanarak 5 bin 868 TL fazla çalışma ücreti alacağı bulunduğunu belirledi.

İş Mahkemesi, her ne kadar işçi işe girerken fazla çalışma yapmaya ve fazla çalışma ücretinin asıl ücrete dahil olduğu şeklinde onay vermiş ise de Çalışma Bakanlığı’nın konuyla Fazla Çalışma Yönetmeliği uyarınca işçiden bu onayın her yıl alınması gerektiği, bu nedenle ilk yıl hariç diğer yıllarda işçinin onayının alınmadığını gerekçe göstererek fazla çalışma ücretinin ödenmesini kararlaştırdı.

YÖNETMELİK 2017 YILINDA DEĞİŞTİRİLDİ

İş Mahkemesi’nin kararına gerekçe gösterdiği yönetmelik maddesi 25 Ağustos 2017 tarihinde değiştirilerek, işçiden her yıl onay alınması zorunluluğu kaldırıldı, bir defa onay alınması yeterli sayıldı. İşveren, iş mahkemesinin kararına ilişkin 2018 yılında istinaf başvurusunda bulunurken, mevzuatta her yıl onay alınacağına ilişkin hüküm bulunmadığını belirtti. Bölge adliye mahkemesi işverenin itirazını haklı buldu ve işçinin sözleşmedeki onayını geri almadığı sürece yıllık 270 saati aşmayan fazla çalışma ücretinin asıl ücrete dahil edilmiş sayılacağına hükmetti.

AYM’YE BİREYSEL BAŞVURU YAPTI

Bankacı, bölge adliye mahkemesinde kararın kesinleşmesi nedeniyle hukuk yolları tükendiği için Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunarak, fazla çalışma ücreti ödenmediği için mülkiyet hakkının ihlal edildiğini belirtti. Elli bin lira tazminat talep etti.

AYM'DEN KAPSAMLI DEĞERLENDİRME

AYM, başvurucunun talebiyle sınırlı kalmadan konuyla ilgili kapsamlı bir değerlendirmede bulundu. Başvurucunun yılda 260 saat fazla çalışma yaptığının mahkeme kararıyla tespit edildiğine dikkat çekilen AYM kararında, özetle şu görüşlere yer verildi:

Onay verilmesi fazla çalışma ücretinden feragat anlamına gelmez: “4857 Sayılı İş Kanunu’nda ve yönetmeliğin her iki versiyonunda yer alan onay şartının fazla çalıştırılmaya yönelik olduğu görülmektedir. Diğer bir ifadeyle söz konusu onay, işverenin işçiyi kanuni çalışma saatleri dışında da çalışmaya zorlayıp zorlayamayacağına ilişkin olup, fazla çalışma ücreti talep hakkından vazgeçmesi ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Fazla çalışmaya onay verilmesinin fazla çalışma ücretinden de feragat edilmiş sayılacağı anlamına gelebilecek bir düzenleme, anılan kurallarda yer almamaktadır.

Anayasa, fazla çalışma ücretinden feragati kural olarak yasaklamıyor: Bölge adliye mahkemesi kararında açıklık bulunmasa da başvurucunun hizmet sözleşmesindeki onayının fazla çalışma için asıl ücreti dışında ayrıca ücret talep edilmemesini de içerdiği kabulünden hareket edildiği görülmektedir. Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkı, malikin fazla çalışma ücretinden feragat etmesini kural olarak yasaklamamaktadır. Dolayısıyla işçinin fazla çalışmasının karşılığının asıl ücretine dahil olduğunu iş sözleşmesinde kabul etmiş olmasına dayanılarak lehine fazla çalışma ücretine hükmedilmemesi kural olarak Anayasa’nın 35. maddesini ihlal etmez.

Fazla çalışmanın kanuna uygun olmadığı hallerde işçinin fazla çalışma ücretinden feragat ettiği anlamı çıkartılamaz: Ne var ki, işçinin fazladan çalıştırılmasının kanuna uygun olmadığı hallerde önceden verilmiş rızanın varlığından hareketle fazla çalışma ücretinden feragat edildiği çıkarımı yapılamaz. Zira feragatin geçerli olabilmesi için feragat iradesinin açık olmasının ve sonuçlarının kişi yönünden makul olarak öngörülebilir bulunmasının yanında asgari usul güvencelerinin de sağlanmış olması, ayrıca haktan feragat edilmesini meşru olmaktan çıkaran üstün bir kamu yararının bulunmaması gerekir.

Çalışmanın yapıldığı tarihteki yönetmelik uygulanır: Kanun koyucu ve kanunun verdiği yetkiye dayanarak idari organlar, işveren karşısında nispeten zayıf konumda bulunan işçinin menfaatlerinin korunması amacıyla birtakım emredici hükümler sevk etmiştir. Bu bağlamda İş Kanunu’nda işçinin rızası bulunmadan fazla çalıştırılması kesin olarak yasaklanmıştır. Ayrıca çıkarılan ikincil düzenlemelerle fazla çalışma onayının her yılın başında ve yazılı olarak alınması zorunluluğu getirilmiştir. Onayın her yılın başında alınma zorunluluğu öngören mevzuat hükmü 25/8/2017 tarihine kadar yürürlükte kalmıştır. Bu tarihten önceki mevzuat dikkate alındığında işçinin yılın başında onayı alınmadan fazla çalıştırılmasının emredici kurallara aykırılık teşkil edeceği anlaşılmıştır.

Üstün kamusal yararla çelişmektedir: Somut olayda başvurucu, onayın her yılın başında alınmasının zorunlu olduğu dönemde fazla çalıştırılmıştır. Dolayısıyla anılan dönemde yürürlükte bulunan mevzuata göre başvurucunun ilk yıl dışındaki fazla çalışmaları emredici hükümlere aykırılık teşkil etmiştir. Başvurucunun ücret talep etmeksizin fazla çalışmaya rıza gösterdiği kabul edilse bile bu rızanın emredici hükümlere aykırı olarak gerçekleştirilen fazla çalışmayı da kapsadığı söylenemez. Emredici hükümlere aykırı olarak fazladan çalıştırılan kişinin fazla çalışma ücretinden feragat etmesi işçi menfaatlerinin korunmasındaki üstün kamusal yararla çelişmektedir.”

AYM bu gerekçeler ile banka çalışanını haklı bularak mülkiyet hakkı ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına karar verdi. Yeniden yargılama sonucunda ihlalin sonuçlarının ortadan kalkacağı gerekçesi ile tazminat talebini ise reddetti.

İŞTE O YÖNETMELİK MADDESİ

Yönetmeliğin ilk hali: “Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma yaptırmak için işçinin yazılı onayının alınması gerekir. Zorunlu nedenlerle veya olağanüstü durumlarda yapılan fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma için bu onay aranmaz.

Fazla çalışma ihtiyacı olan işverence bu onay her yılbaşında işçilerden yazılı olarak alınır ve işçi özlük dosyasında saklanır.”

Yönetmeliğin değişiklikten sonraki hali: “Fazla çalışma ihtiyacı olan işverence bu onay iş sözleşmesinin yapılması esnasında ya da bu ihtiyaç ortaya çıktığında alınır ve işçi özlük dosyasında saklanır. Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapmak istemeyen işçi verdiği onayı otuz gün önceden işverene yazılı olarak bildirimde bulunmak kaydıyla geri alabilir.”

# ne?, saat, Kabul

06 Nis 2022 - 09:47 - Gündem --- Okunma

Son bir ayda karamandan.com sitesinde 1.495.565 gösterim gerçekleşti.



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


Ali Alanya Aydınlatma Fabrikası Personel Alacak

Ali Alanya Aydınlatma Fabrikası'nda çalıştırılmak üzere 20-28 yaş arası erkek DENEYİMLİ DEPOCULAR ile ÜRETİM PERSONELİ alınacaktır. Müracaatların şahs...

Şeyh Şamil Mahallesi 4.Kat 210 M2 3+1 Satılık Asansörlü Daire

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Daire Karaman Şeyh Şamil Mahallesi 100.Yıl Bulvarı üzerinde Otogara yakın.Bina tek daire üzerine kurulu 4 katlının...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Petrol Ofisi Personel Alacak

Karaman Piri Reis Mahallesi Ereğli Kavşağında bulunan Petrol Ofisi bay bayan personeller alacak. Yurtsever Şirketler Grubuna ait Petrol Ofisinde akar...

Selçuklu Hastanesi Fizyoterapist Alacak

Karaman Özel Selçuklu Hastanesi bay-bayan Fizyoterapist personel alımı yapacaktır. Başvuruların bizzat Selçuklu Hastanesi Hastane Müdürü Yahya Cöhce'y...

Karaman Merkezde Satılık Dükkanlar

Karaman Merkezde Satılık Dükkanlar Karaman Aktekke Meydanında satılık iki dükkan. Karaman merkez Aktekke Cami karşısı, 1. İstasyon ve İsmet Paşa cad...

İş Güvenliği Uzmanı Alınacak

Selçuklu Teknik OSGB'ye personel alınacak. Merkezi Konya'da bulunan OSGB firmamızın Karaman'daki projesi için iş güvenliği uzmanı ihtiyacı vardır. İ...

Karaman Park AVM'de Satılık Dükkan

Çimen Emlak'tan Karaman Park AVM'de Satılık Dükkan 110 m2 Detaylı bilgi için: Tel: 0 542 740 59 90

0 542 740 59 90

Karaman Alişahane Mahallesi 4.Kat 3+2 Satılık Dubleks

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Daire.Karaman Alişahane Mahallesi yeni yapılan Millet bahçesine bakar.Bina dükkan ile birlikte 4 katlı her katta...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Torna ve kaynak personeli aranıyor

Karaman Organize Sanayi Bölgesi firmalarından Toprakçılar Makina San. ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde çalışmak üzere torna ve kaynakçı personel aranıyor....

0338 224 12 63

Grafik Tasarımcı aranıyor

Meslek lisesi grafik tasarım, grafik tasarım ön lisans veya lisans bölümlerinden mezun, - Tercihen 2 yıl tecrübeli, - Portfolio Sunabilecek, - Adobe...

DİJİBİZ YAZILIM TEKNOLOJİLERİ A.Ş

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi


Anket Doğalgaz faturanız ne kadar geliyor?