Reklamı Kapat

Tarlada 1 lira olan ürün tezgahta neden 5 lira?

Meyve ve sebzede tüketici fiyatları ile çiftçinin eline geçen fiyat arasındaki farkı ne belirliyor.

Tarlada 1 lira olan ürün tezgahta neden 5 lira?
Video için play'e tıklayın

Meyve ve sebzede tüketici fiyatları ile çiftçinin eline geçen fiyat arasındaki farkı ne belirliyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) dönem dönem tartışmalara yol açan bu konuyu ''Sebze ve Meyvede Tarladan Tüketiciye Fiyat Farkını Belirleyen Faktörler'' adlı çalışma ile ele aldı.

Okan Eren, Süleyman Hilmi Kal, Mustafa Utku Özmen tarafından hazırlanan çalışmaya göre ithalatın üretime oranı fiyat marjını hem meyve hem de sebzelerde etkiliyor. İhracat ise sadece meyve fiyat marjında etkili. Döviz kurundaki değişiklikler meyvelerde daha güçlü olmak üzere fiyat makasını açan önemli etkenlerden biri olarak öne çıkıyor.

Tarlada 1 lira olan ürün tezgahlarda neden 5 TL? Özellikle gıda enflasyonunun yüksek olduğu dönemlerde, sık sık bu soruyu duyuyoruz. Meyve ve sebzelerin üretici fiyatları ile nihai tüketici fiyatları arasındaki makas açıldıkça tartışmalar alevleniyor. Üreticiden markete gelene kadar tarım ürünlerinde yaşanan fiyat değişimi, gıda enflasyonunun önemli gerekçelerinden biri olarak gösteriliyor.

Çiftçiden markete oluşan fiyat farkında üretim girdi maliyetlerinin yüksek olmasından iklim değişikliği ve mevsim koşullarına, ürün üreticinin elinden çıkıp tüketiciye ulaşana kadar ki uzun zincirin halkaları elbette etkili. İhracat, ithalat, döviz kurundaki değişimler de.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası da (TCMB) bu konuyu bir çalışma ile ele aldı. Okan Eren, Süleyman Hilmi Kal, Mustafa Utku Özmen tarafından hazırlanan çalışmanın adı ''Sebze ve Meyvede Tarladan Tüketiciye Fiyat Farkını Belirleyen Faktörler.''

15 MEYVE VE 13 SEBZE ÜRÜNÜ BAZ ALINDI

Çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) gıda sepetinde yer alan 15 meyve ve 13 sebze ürünü baz alındı. Bu ürünler elma, kayısı, muz, kiraz, üzüm, çilek, limon, mandalina, portakal, şeftali, armut, zeytin, fındık içi, fıstık, ceviz içi, domates, soğan, salatalık, yeşil biber, havuz, patlıcan, pırasa, patates, mercimek , nohut, kuru fasulye, pirinç ve sarımsak. Bu ürünlerde çiftçinin eline geçen fiyat (Tarla fiyatı) ile tüketici fiyatları arasındaki oransal farka etki eden faktörler, 2004-2016 yılları için panel veri analiz teknikleri kullanılarak incelendi.

İTHALAT FİYAT MARJINI ETKİLİYOR

Sonuçlar, ithalatın üretime oranının fiyat marjını hem meyve hem de sebzelerde etkilerken, ihracatın üretime oranının ise sadece meyve fiyat marjında etkili olduğuna işaret ediyor.

İthalatın üretime oranındaki 1 puanlık bir artış, sebzede fiyat marjını yaklaşık 0.4 puan yukarı çekerken, meyvede ortalama 0.9 puanlık düşüşe neden olabiliyor.

Türk Lirası'nın değer kaybetmesi (Döviz kuru değişkeninin yükselmesi),meyvelerde daha güçlü olmak üzere fiyat marjı üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Meyveler için döviz kuru tarımsal üretimde bir maliyet unsuru olmasına karşın, aynı zamanda perakende satıcıların fiyatlama davranışını da etkiliyor. Döviz kurundaki 1 yüzde puanlık bir artış, sebze fiyat marjını 0.008 puan, meyvelerde ise 0.01 puan yükseltiyor.

ASGARİ ÜCRET DEĞİŞİMİN ETKİSİ YOK

Reel büyüme ve asgari ücret değişimlerinin sebze ve meyve fiyat marjı üzerinde önemli etkisi bulunmuyor.

İthalatın üretime oranındaki 1 puanlık bir artış, sebzede fiyat marjını yaklaşık 0.4 puan yukarı çekiyor.

KURDAKİ 1 PUANLIK ARTIŞ SEBZEDE FİYAT MARJINI 0.008 YÜKSELTİYOR

Döviz kurundaki 1 yüzde puanlık bir artış, sebze fiyat marjında 0.008 puanlık yükselişe neden oluyor. Mazot fiyatı ve Brent petrol fiyatlarının sebze fiyat marjıyla olan ilişkisi ise negatif. Bu iki değişkenin yükselmesi, özellikle üretici maliyetlerini artırarak üretici fiyatlarını yukarı çekiyor ve fiyat marjını düşürücü baskı oluşturuyor.

İTHALAT MEYVE FİYATINI DÜŞÜRÜYOR

İthalatın üretime oranı ile meyve fiyat marjı arasındaki ilişkide o meyvenin yerlisinin olup olmadığı da belirleyici. İthalatın artmasıyla yurt içi arz yükselirken, tüketici ve üretici fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabiliyor. Bulgular, ithalatın üretime oranındaki 1 puanlık meyve artışın fiyat marjında ortalama 0.9 puanlık düşüşe neden olabileceğine işaret ediyor.

Döviz kurundaki 1 yüzde puanlık artış ise meyvelerde fiyat marjını ortalama 0.01 puan yükseltiyor.

İHRACAT MEYVE FİYATINI ARTIRIYOR

İhracatın üretime oranı meyvelerde fiyat marjını artıran bir etken. İhracat daha çok yurtdışı fiyatların yurtiçine göre daha yüksek olmasından dolayı gerçekleştiriliyor. İhracatın üretime oranının artması, yurt içi arzı azaltırken üretici ve tüketici fiyatlarını artırıyor. Üretim maliyetlerine ilişkin göstergelerden olan mazot ve Brent petrol fiyatlarındaki artışlar ise, çiftçi fiyatları üzerinde daha etkili olduğundan fiyat marjını azaltıcı etki yapıyor.

30 Kas 2020 - 10:27 - Ekonomi --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.


BİFA BİSKÜVİYE PERSONEL ALINACAK

GENEL NİTELİKLER VE İŞ TANIMI BİFA BİSKÜVİ VE GIDA SANAYİ A.Ş. Türkiye’nin ilk 200 büyük sanayi kuruluşu içinde yer alan Bifa A.Ş., 1962 yılından bu...

Fisandun Dereköy'de Satılık Hobi Bahçesi

Fisandun Dereköy'de 820 m2 Köy merkezine yakın konumda Dereye yakın mesafede. Yolu bulunan, araçla bahçe başına kadar ulaşım imkanı olan Yakın mesafed...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

SATILIK HOBİ BAHÇESİ

Pınarbaşı Köyünde Karaman Merkeze 15 Km. Pınarbaşı Köyüne 2 Km. Anayola 15 Metre Mesafede Dere İle Sınır 12 Ay Boyunca Su Problemi Olmayan 766 M2 ve 1...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 3+1 Satılık Daire

Karamanoğlu Mehmet Bey Mahallesinde 165 m2 3+1 site içinde Satılık Daire. Site içerisinde 3+1 odalı 165 m2 brüt 145 m2 net kullanım alanına sahip. D...

0(338) 213 40 72 EMLAK REYONU GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI

Güney Emlak'tan Turkuaz City'de Satılık Daire

Üniversite ve hastaneye yakın konumda Urgan Mahallesi Turkuaz City Konutlarındaki 2+1 daire satılık. 11 katlı binanın 8. katı, 2+1 odalı, brüt 120 me...

0(338) 213 13 33 GÜNEY EMLAK İNŞAAT

Çarşı Merkezde 30 M2 Satılık Dükkan

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Dükkan. Karaman Külhan Mahallesi Alparslan Türkeş parkı karşısı çarşı merkezde cadde üzeri 30 m2 doğu cephe. Dükk...

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Tabduk Emre Mahallesinde Satılık Apart

Karaman Karademir Emlaktan Satılık Apart Daire. Karaman Tabduk Emre Mahallesi.Oba düğün salonu civarı. Üniversiteye yürüme mesafesinde garaj üzeri 1....

NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

Karaman Beyazkent'te Satılık Arsa

Karaman Karademir Emlak'tan Satılık Arsa. Karaman Beyazkent mahallesinde 306 m2 standart proje 2 kat 100 m2 civarı daire ve garaj yapılır. Arsanın k...

0(338) 212 71 73 NAZMİ KARADEMİR/KARADEMİR EMLAK

NOKTA HATASİZ HYUNDAİ GETZ

2007 model 1.5 dizel 4 silindir en fulll vgt HYUNDAİ GETZ.. Henüz 105 binde... Bir değişen birkaç lokal boyalı Hep serviste bakımları yapılmış.. Hep...

GALERİ̇ NOKTA

SATILIK FİAT PANDA

HATASIZ MİNİ JİP 2005 model 1.2 benzinli FİAT PANDA DEĞİŞEN YOK HASAR KAYDI YOK Birkaç parça lokal çizik boyasi var Tüm bakımları yeni yapıldı Trigier...

GALERİ̇ NOKTA

Karaman Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi


Anket 18 Gün tam kapanma kararını yerinde buluyor musunuz?