Yazarımız Ahmet TEK’in Türkçe hassasiyeti Attila Aşut'a konu oldu

Birgün Gazetesi Yazarlarından Attila Aşut bugünkü makalesinde Karamandan.com yazarı Ahmet Tek'in eleştirilerine yer verdi."Yazıyoruz ama nasıl yazı...

Büyütmek için resme tıklayın

Birgün Gazetesi Yazarlarından Attila Aşut bugünkü makalesinde Karamandan.com yazarı Ahmet Tek'in eleştirilerine yer verdi.

"Yazıyoruz ama nasıl yazıyoruz?" başlıklı makalede Orhan Pamuk’un yeni kitabıyla ilgili bir yazıdaki dil yanlışlarını eleştiren Ahmet Tek'in görüşlerine yer veren Aşut "Orhan Pamuk üstüne yazan arkadaşın Türkçesi de Orhan Pamuk’unki kadar sorunlu." ifadelerini aktardı.

ATTİLA AŞUT'UN YAZISINDAN

Ahmet Tek adlı okurumuz, Orhan Pamuk’un yeni kitabıyla ilgili bir yazıdaki dil yanlışlarını paylaşmış bizimle. Ama öncelikle yazı başlıklarının hangi kurala göre yazılması gerektiğini soruyor:
“Sayın Aşut,
Independent Türkçe’de 7 Ekim 2022’de, Mustafa Orman imzalı ve ‘Zamanın aşırı yorumu: Orhan Pamuk’un Uzak Dağlar ve Hatıralar kitabı’ başlıklı uzun bir yazı okudum. Yazının bir bölümünden bazı örnek tümce ve paragrafları sizinle paylaşacağım. Önce başlık konusuna değinmek istiyorum. Bu konuda gazetelerde ve haber sitelerinde bir bütünlük yok. TDK sitesinde, ‘Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler’ başlığı altında şöyle deniyor: ‘Kitap, bildiri, makale ve benzerlerinde ana başlıktaki kelimelerin tamamı, alt başlıktaki kelimelerin ise yalnızca ilk harfleri büyük olarak yazılır.’ Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? Yazım birliğini nasıl sağlarız?”
Yazı başlıkları konusunda TDK ile Dil Derneği’nin kuralları arasında farklılık yok. Derneğin Yazım Kılavuzu’nda yer alan açıklama şöyle: “Yazı başlıklarının her sözcüğü büyük harfle başlar; başlıkta geçen ‘ve, de, ile, ki, ya, ya da’ bağlaçlarıyla ‘mi’ soru eki küçük harfle yazılır.”
Görüldüğü gibi, kural çok açık ve kesin. Ancak son dönemde özellikle gazete yazılarında bu kural hayli esnetilmiş durumda. BirGün de içinde olmak üzere, çoğu gazetede ve haber sitesinde yazı başlıklarının yalnızca ilk sözcüğü büyük harfle yazılıyor. Sanırım estetik kaygılarla bu yola başvuruluyor. Tüm sözcüklerin büyük harfle başlamasının görsel açıdan tekdüzelik yaratacağı düşünülüyor. Öyle anlaşılıyor ki sayfa tasarımcıları, görselliği yazım kurallarından üstün tutuyor. Bununla birlikte, yerleşik kurallardan ödün vermeyen yazarlar da var. Onlar, kendi yazılarının bu uygulamanın dışında tutulmasını istiyor. Böyle olunca da kimi yayın organlarında bazen ikili yazım biçimleriyle karşılaşabiliyoruz.
Yazım birliğinin nasıl sağlanacağı sorusuna gelince… Herkes belirlenmiş yazım kurallarına uyarsa, yazım birliği de kendiliğinden sağlanmış olur!
Okurumuz, mektubunun sonraki bölümünde, yukarıda andığı yazıdan tümceler aktararak eleştirilerini şöyle sıralıyor:
* “Zamanla kaynaşmış, hemhal olmuş gitgellerle donanmış bütünsel yaşamda sanatçı bilgelik ufkunda kendini arar.” [Gitgel değil, gelgit olacak.]
* “Ne mükemmel olandır ne de kusurla rücu bulandır sanatçı; her iki noktanın ivmesiyle zamanını zamanın dışında tutandır.” [Sözlüklerde ‘rücu bulmak’ yok. Rücu (Geri dönme, sözünü geri alma, cayma, tersinme) veya rücu etmek (geri dönmek) var.]
-“Çünkü günler geçtiğinde, zaman onu herhangi bir takvim sayfasının yaprağında dondurduğunda, yani öldüğünde, zamanın akmaya devam edeceğinin farkındadır.”
[Bu tümce bir paragraf ve öznesiz. Üstelik ‘takvim yaprağının sayfası’ diye bir ifade kullanılmış. Yaprak, üzerine yazı yazılan veya basılan bir kâğıdın iki yüzünden her biridir. Takvim yapraklarında demek daha doğru değil mi? Takvim yaprağının sayfası ile ilk kez karşılaştım.]
-“Gerçek ile gerçek olmayanın arasında yaşamı vadederek bu rolü üstlenir. Herkes kendi aşkında mağlup, mağlupluğunda aşıkken asıl zafer her ikisini taşıyabilmekte ve yaşamakta kabil olmaktır.”
TDK Türkçe Sözlük’te ‘kabil’, ‘olabilir’ diye tarif edilmiş. ‘Olabilir olmaktır’ diye anlamsız bir ifadeyle karşı karşıyayız. Türkçe Sözlük’te ‘olanaksız’ anlamında ‘kabil değil’ deyimine yer verilmiş. ‘Kabil’, olmayı içinde taşıyan bir sözcüktür. Ardına ‘olmaktır’ eklenmesi tuhaf olmuş.”
Orhan Pamuk üstüne yazan arkadaşın Türkçesi de Orhan Pamuk’unki kadar sorunlu.
Neyse ki bu ülkede dil bilinci ve beğenisi birçok yazardan daha ileri olan okurlar var. Onlar, her yazıyı işte böyle didik didik ediyorlar. Gazetelerde ve yayınevlerinde doğru dürüst düzeltmen olmasa da bu görevi nitelikli okurlar üstlenmiş görünüyor…

Ele verir talkını kendi yutar salkımı

Yazının yayınlanmasından sonra Ahmet Tek'in yolladığı mektup;

Sayın Aşut,

Size gönderdiğim iletinin bir bölümünü bugünkü yazınızda kullanmışsınız. Teşekkür ederim. Köşe yazılarında Türkçenin adeta katledilişine ilişkin eleştirilerime değinmemişsiniz. Biliyorum, bu konuda kalbi yaralı olanların başındasınız.

Gerçekten ortada aldırış edilmeyen, kanıksanan bir acı tablo var. Dile özeni ve saygıyı yitirdik. Habertürk yazarlarından Serdar Turgut’un bugünkü köşe yazısını okumuşsanız, (Hürriyet’te uzun yıllar birlikte çalıştık. Yazılarını mutlaka okurum. Yazılarının içeriği entelektüel düzeydedir) dertlendiğim konunun taze örneğini görürsünüz. Berbat tümceler kurulmuş. Yetersiz mütercim gibi. Muhabir değil, 30 yıldır köşe yazıyor. Sansür Yasası’na haklı olarak tepki gösteren bir kitle oldu. Aynı tepkiyi Türkçeye özen konusunda gösteremez miyiz? Bu özensizlikle nereye kadar?

Sayın Aşut, dikkat çekmek ve farkındalık oluşturmak adına yapmamışsanız, eleştirdiğim ve sizin de önemseyip okurlarınızla paylaştığınız başlık konusundaki yazınızı tekzip etmişsiniz diyeceğim. Veya şimdilerde yaygın kullanılan biçimiyle “ironi” yapmışsınız. Başlıktaki sözcükler büyük harf yerine küçük harfle yazılmış. “Hocanın dediğini yap, yaptığını yapma” uyarısı gibi.

“Ele verir talkını kendi yutar salkımı” atasözünü anımsattınız. 

Bu dil bizim. Umudu yitirmek yok. Kolaylıklar dilerim.

Ahmet Tek
Gazeteci

17 Eki 2022 - 14:06 - Kültür & Sanat --- Okunma

Son bir ayda karamandan.com sitesinde 1.355.413 gösterim gerçekleşti.



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Karamandan.com Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Karamandan.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Karamandan.com editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Karamandan.com değil haberi geçen ajanstır.

04

Hamdi - Zorlamayın bu kadar sanki İngilizler, Fransızlar vb. dilbilgisi kurallarına uyuyorlar. Gazete yazıları ortalama vatandaşın anlayacağı seviyede olur biraz ilerisi akademik dil olur ki mevcut akademisyenler ( çoğu bilimden habersiz çanta taşıyan tipler) !!! bile anlayamaz. Yıllar önce bir profesörle böyle bir konuda konuşuyorduk "en iyi dil anlaşılan dil" demişti çok doğru laf...

Birçok Türkçe öğretmenine sordum büyük ünlü uyumu ne işe yarar diye kem kümden başka cevap alamadım.

Dilbilgisi kurallarından ziyade kelime hazinesinin zenginliği ve kelimeleri doğru yerde kullanmak daha önemli bence.

Yanıtla . 0Beğen . 1Beğenme 17 Ekim 22:52
03

Mehmet Usta - Sayın Aşut'un Sayın Ahmet Tek'in sayfa ve yaprak konusundaki eleştirisi yanlış olmuş ve kendisi yanlışa düşmüş, sayfa ile yaprağı karıştırıyor. Çünkü TDK'ye göre

Yaprak: Kitap, defter vb. şeylerde ön ve arka yüzü oluşturan kâğıtlardan her biri, varak

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 17 Ekim 16:41

Karaman Ziraat Odası delege seçimleri 02/12/2022 tarihinde 57 mahalle, 2 belde ve 93 köyde muhtarlıklarca kurulacak olan sandıklar vasıtasıyla sandık kurulları gözetiminde yapılacaktır.

Karaman'da 20-45 yaş aralığında çalıştırılmak üzere askerliğini yapmış veya muaf erkek elektirikçi alınacak.

0 338 224 1360

Çalışma arkadaşları aranıyor.

Firmamız bünyesinde çalıştırılmak üzere kaynak ve torna ustaları alınacaktır.

TALARANZA TARIM MAKİNALARI - FATİH YILDIRIM

Sahibinden tek tapu, borçsuz hissesiz, hemen devir deniz manzaralı arsa

Antalya Manavgat Ahmetler Mahallesinde sahibinden tek tapu, borcuz hissesiz, hemen devir deniz manzaralı arsa sahibinden satılıktır. Ahmetler Kanyonu...

Özkon Yapı Personel Alacak

ÖZKON YAPI FİRMAMIZ BÜNYESİNDE ÇALIŞTIRILMAK ÜZERE DEPO SEVKİYAT PERSONELİ ARANMAKTADIR. -Uzun süreli çalışmayı hedef alan-Çalışma saatlerine ayak uy...

Karaman'da satılık 2016 model Seat Leon

2016 SEAT LEON 1.2 TSİ STYLE PAKET ARAÇ İLK SAHİBİNDEN SIFIR ALINDIĞINDAN BERİ BİZDE !!! İÇERİSİNDE SİGARA KESİNLİKLE KULLANILMAMIŞTIR !!! KİLOMETR...

EMA Plast Personel Alacak

KARAMANIN YÜKSELEN DEGERİ EMA PLASTİK ÜRÜNLERİ İNŞAAT PETROL GIDA SAN.TİC.LTD. ÇALIŞTIRILMAK ÜZERE; 25-40 YAŞLARI ARASINDA SATIŞ DENEYİMİ OLAN Kİ...

Desobsan Soba Sanayi Vasıflı personeller alacak

Desobsan Soba Sanayi Vasıflı personeller alacak.  Karaman'da soba sanayisi sektöründe hizmet veren Desobsan firması vasıflı elamanlar alacağını duyur...

Karaman'da acil satılık işyeri

Karaman merkezde satılık işyeri. Karaman Atatürk Bulvarı (30 Metrelik yol) 70 Metrekare zemin asma katlı işyeri satılıktır. Bodrumu 200 Metrekare şeh...

KARAMAN'DA 2 ADET TOKİ KONUTU SATILIKTIR

KARAMAN 4.TOKİ'DE İKİ ADET KONUT SATILIKTIR  Borcu yok 2+1 zemin kat 100 metrekare 565 bin TL İRTİBAT: +90 532 367 29 19

Şehir Markaları

Karamandan.com, Karaman ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 765 24 01
Reklam bilgi


Anket Bugün seçim olsa oyunuz kime?