Karamandan.com

Karamandan.com

18 Ağustos 2019 Pazar
Murt Meyvesinin Faydaları, murt nedir?
Murt (Mersin); kışın yaprağını dökmeyen, ağaç veya ağaçcık formunda 5 metreye kadar boy yapabilen, daha çok Akdeniz iklimine sahip bölgelerde doğal olarak maki formunda yetişen tıbbi ve aromatik bir bitkidir.
Kategori : Sağlık
14 Aralık 2015 14:27
 
Murt Meyvesinin Faydaları, murt nedir?

Murt (Mersin); kışın yaprağını dökmeyen, ağaç veya ağaçcık formunda 5 metreye kadar boy yapabilen, daha çok Akdeniz iklimine sahip bölgelerde doğal olarak maki formunda yetişen tıbbi ve aromatik bir bitkidir. Nötr ve kireçli topraklarda yetişebilmesi ve kuraklığa dayanıklı olması nedeniyle ülkemizin doğu Karadeniz dışındaki diğer kıyı bölgelerinde gerek ticari ve gerekse ev bahçelerine dikilmek suretiyle yetiştirilmeye elverişlidir. Kapama haldeki mersin bahçelerine çok az rastlanır. Yetiştiriciliği, daha çok yabani bitkilerin aşılanması yoluyla yapılır. Aşı materyali, iri ve beyaz renkli meyveye sahip olan Hambeles denilen ve ticari olarak yetiştiriciliği yapılan çeşitten alınır. Yabanilere “çakal” da denilmektedir. Meyveleri küçüktür. Ancak bunların arasında, nispeten iri meyvelere sahip olan siyah meyveli tiplere de rastlanmaktadır. Son yıllarda yüksek antioksidan kapasiteleri nedeniyle siyah ve kırmızı renkli meyvelere ilgi artmıştır. Mersin siyah renkteki meyveleri sayesinde yüksek oranda antioksidan maddeler içermesi nedeniyle sağlık açısından son derece yararlıdır. Ayrıca mersinin önemli bir bitkisel hastalığı yoktur. Bu ise meyvelerde ilaç kalıntısının olmaması anlamına gelmektedir. Diğer taraftan Akdeniz ikliminin doğal bir bitkisi olması nedeniyle doğada kendiliğinden de yetişebilmekte veya çok az gübreye ihtiyaç duymaktadır. Bu ise yine meyvelerde tarımsal gübre kalıntısı bulunmaması demektir. Dolayısıyla mersin bitkisi, ilaç veya gübre kalıntısı içermeyen, bahçe tesisi ve bakımı son derece kolay olan, Akdeniz doğasına uygun, bu nedenle organik yetiştiriciliğe de son derece elverişli bir meyvedir.

Siyah mersinin taze meyvelerine, Antalya yöresinde semt pazarlarında Aralık-Şubat döneminde sıklıkla rastlanmak mümkündür. Ancak taze meyvenin pazarlarda kısa süreli bulunması meyvenin üretim ve pazarlanmasını sınırlayan önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Meyvesinin yıl boyu pazarlanabilmesi için, gıda endüstrisinde raf ömrü uzun olan ürünlere dönüştürülmesi gerekmektedir. Bu açıdan reçel veya marmelat yapımı önemli bir değerlendirme şekli olabilecektir. Diğer taraftan, meyvelerinin kurutulması ve öğütülmesi sonucu elde edilecek meyve çayı da önemli bir değerlendirme şekli olabilir. Ayrıca İtalya’da olduğu gibi siyah mersin meyvelerinden yapılacak mersin likörü de önemli bir potansiyel değerlendirme şeklidir. Bu konularda, ileride ayrıntılı çalışmaların yapılmasında yarar vardır. Organik yetiştiriciliğe elverişli ve kalıntı problemi olmayan siyah mersin meyveleri; reçel, marmelat, likör veya meyve çayı gibi raf ömrü uzun ürünlere dönüştürülmesi durumunda Antalya bölgesinin önemli bir yöresel ürünü olmaya adaydır. Mersin bitkisinin iri beyaz meyveli olanları daha çok taze olarak tüketilmektedir.

Doğada yabanilerin aşılanması yoluyla veya nadiren de olsa küçük kapama bahçelerde yetiştirilmektedir. Son yıllarda, siyah renkli meyvelere olan talebin artması nedeniyle, siyah mersinler doğadan toplanmakta, taze veya kurutularak değerlendirilmektedir. Tarımı yapılmamaktadır. Fakat doğadan toplanan bu meyvelerin küçük ve bol çekirdekli olması tüketimini olumsuz yönde etkilemektedir. Beyaz meyveli olanlar, hasat edildikten sonra aynı gün pazarlanmalıdır. Aksi taktirde meyveler berelenmiş gibi rengi değişmeye ve kararmaya başlar. Bu ise ürünün albenisini bozar. Beyaz meyvelerin raf ömrü kısadır. Oysa siyah meyvelilerin raf ömrü daha uzundur ve meyvelerde renk değişimi pek sözkonusu olmaz. Meyvelerin albenisi bozulmaz. Ancak siyah renkli olanların meyveleri Hambeles diye bilinen aşılı beyaz meyvelerden daha küçüktür.
Siyah meyveli olanlar kurutulmuş halde genelde aktarlarda da satılmaktadır. 

MURT NEDİR?

Mersin bitkisi, özellikle Akdeniz ikliminin hakim olduğu Ege, Marmara ve Akdeniz bölgesinin sahil kesimlerinde doğal olarak yetişen bir meyvedir. Latincesi Myrtus communis L. olup beyaz renkli olanı murt, hambeles gibi isimler altında satılmaktadır. Ülkemizin Akdeniz sahil kesiminde mersin doğal olarak yetişmekte ve genellikle iri meyveli olan beyaz renkli ve Hambelis adıyla bilinen çeşidi yaygın olarak yetiştirilmektedir. Ancak bu çeşidin raf ömrü çok kısa olup pazarlarda kısa sürede tüketilmek zorundadır. Bu nedenle üreticiler tarafından meyvelerinin çabuk bozulmasından kaynaklanan pazar talebi olmadığı gerekçesiyle yaygın bir şekilde yetiştirilmemekte ve mersin kapama bahçeleri kurulmamaktadır. Mersinler ancak doğadaki yabanilerin kültür beyaz mersin ile aşılanması şeklinde ve genellikle arazi kenarlarında sınır ağacı olarak yetiştirilmektedir. Ancak üreticiler, bu olumsuz özellikler yerine daha üstün özelliklere sahip olabilecek mersin çeşitleri bulunması durumunda mersin yetiştirebileceklerini ifade etmektedirler. Bu nedenle üreticiler raf ömrünün daha uzun olması gibi nedenlerden dolayı beyaz mersin yerine siyah mersini tercih edebileceklerini ancak bunun meyvelerinin çok küçük olduğunu dolayısıyla doğadakilere göre daha iri meyveli siyah mersin bulunması durumunda yetiştiriciliğinin yapabileceğini belirtmektedirler.

ETİMOLOJİSİ

Mersin kelimesi çoğu Avrupa ve hatta bunun dışındaki dillerde büyük benzerlik gösterir. İngilizce’de myrtle, Almanca’da myrte, Fransızca’da myrte, İspanyolca ve İtalyanca’da mirto , Yunanca’da mirtia, Rusca’da ve Estonca’da mürt, Ermenice’de mrdeni, Farsca’da mourd kelimeleriyle ifade edilir. Yukarıdaki bütün kelimeler ilk olarak eski Yunanca’daki myrtos veya myrsine kelimesi ile Latince’deki myrtus kelimesi ile bağlantılıdır. Bunlar da eski Yunanca’daki myron kelimesinde türemiştir. Bu da ibranice’deki mor kelimesiyle bağlantılıdır. (Özkan ve Güray,2009). Türkçe’de mersin, murt, sazak, hambeles gibi isimlerle anılır. Mersin kelimesi Yunanca, murt kelimesi Farsça, hambeles kelimesi ise Arapça kökenlidir.


MURTUN FAYDALARI
Murt bitkisinin hastalıklara Karşı Etkisi; Mersinden elde edilen oligomeric acylphloroglucinollerin kolesterol oksidasyonundan koruyucu etkiye sahip olduğu bulunmuştur.(Rosa ve ark., 2008).Yurdumuzda yapılan çalışmalarda mersin yağının Salmonella(Gündüz ve ark., 2009), Escherichia coli (Sağdıç ve ark., 2002), patojenlerine inhibe edici etkilere sahip olduğu görülmüştür. Özcan , (2009), mersinde bulunan myricetin maddesi sayesinde diyabetik tavşanların böbrek fonksiyonlarında bir iyileşme saptamıştır. Benzer olarak mersin yapraklarındaki uçucu yağların normal tavşanlarda bir etkiye sahip olmamasına karşın diyabetik tavşanlarda hipoglisemik etkiye sahip olmaktadır(Sepici ve ark., 2004). Mersin yapraklarından ekstrakte edilen en önemli aktif maddeler myricetin ve myrtucommulone’dir. Bu maddeler antioksidan özellikleri nedeniyle oksidatif stresi önlemesinin yanısıra, gram pozitif bakterilere karşı aktiftir.

Ayrıca iltihap önleyici etkiye sahip olduğu ve kanser hücreleri üzerinde öldürücü etkisi olduğu konusunda bulgular saptanmıştır. Son yıllarda, mersinin insan sağlığı üzerine olumlu etki yaptığını ispatlayan yukarıdakine benzeryayınlar sayesinde mersine olan talep artmıştır. Farelerde ethanolik ve sulu ekstraktları kronik iltihaplarda, iltihap giderici etki göstermiştir (Hosseinzadeh et al 2011).Farelere 105 ve 175 mg/kg dozunda verilen sulu mersin ekstraktları, etanol ve indomethacin tarafından oluşturulan ülserlerde iyileşmeye yol açmıştır(Sumbul ve ark., 2013). Mersin yağı şeker hastası tavşanlarda, glikoz absorbsiyonunu azalttığı bunun a-glikosidase enzim inhibitörü olarak görev yapmasından kaynaklanabileceğini ifade etmiştir. Bu etki süresince antioksidant enzimler olan superokside dismutase ve catalase seviyelerinde bir değişiklik olmamıştır (Sepici-Dincel ve ark., 2007). Mersin yağının insanlarda sivrisinek kovucu etkisinin incelendiği çalışmada, %50 lik mersin yağının kalıcılık süresinin(2.15 saat) sentetik kovucu olan DEET(6.23 saat) ile kıyaslandığında daha kısa kaldığı aynı şekilde ortalama etkili dozun mersin yağında 0.1105, DEET’de 0.0023 mg/cm2 olduğu belirlenmiştir. Bu durumda botanik kovucunun sentetik kovucuya göre etkisinin daha düşük kaldığı görülmüştür (Tavassoli ve ark., 2011). Mersin yapraklarında ekstrakte edilen; myrtucommulone D, myrtucommulone E, myrtucommulone C ve usnone A nin antibakteriyel aktiviteye sahip oldukları belirtilmiştir. (Shaheen ve ark., 2006).İncelenen iki bakteri ve bir fungusa karşı defne ve mersin yağının kekik ve fesleğen yağı kadar etkili olmadığı saptanmıştır (Bouzouita ve ark., 2003). 

Okunma : 105859
maboto
guney sigorta
EKSPERTİZ
Gündem haberleri
Karaman’da namaz sırasında cami tavanı çöktü
16 Ağustos 2019 Okunma: 12265 Gündem
Karaman'da bıçaklı kavga 
15 Ağustos 2019 Okunma: 11722 Asayiş
Bayramlaşayım derken öldürdü
14 Ağustos 2019 Okunma: 10689 Asayiş
Son dört günün en çok okunan haberlerini gösterir
Ayın en çok okunan haberleri için tıklayın