Seyahatnamede Silifke Kalesi | Karamandan.com - | Karaman Haber

Seyahatnamede Silifke Kalesi | Karamandan.com - | Karaman Haber

21 Temmuz 2019 Pazar
Seyahatnamede Silifke Kalesi

Silifke 1670 yılında İçel’in merkezidir ve sancaktır. Aşağıda saydığı ve Sinanlı dışında hepsini gezdim dediği, Ermenek de dâhil 11 kaza buraya bağlıdır.

Sözü bütün yazdıklarını sadeleştirerek Evliya’ya bırakıyoruz: 

“Silifke kalesi antik çağda Tekyanus yapısıdır. O zamanlar Kıbrıs adası Venediklilere bağlı olduğundan Silifke’ye de Venedikliler hâkim idi.

1475 yılında Sultan Bayezid Veli tarafından Osmanlı topraklarına katılmıştır. Badesti baş kumandanı Gedik Ahmet Paşanın büyük bir savaşla aldığı tarih kitaplarında ayrıntılı olarak yazılmıştır.

Bazen Kıbrıs eyaletine bağlanmakla beraber şimdi Adana eyaletine bağlı Silifke sancağı paşasının ikametgâhıdır. Padişah tarafından paşaya 4 milyon 700 bin akçe hassa verilen Silifke’den paşası savaş sırasında 600 silahlı asker çıkarır.

Alaybeyi ve garnizon komutanı vardır. 16 zeamet sahibi, 620 de tımar sahibi vardır. (zeamet 20 bin akçe üzeri, tımar 20 bin akçeye kadar vergi geliri olan birimlerdir) Bütün bu zeametler ve tımarlar savaş sırasında alaybeyi sancağı altında 5000 akçe başına bir cephaneli savaşçısı sefere çıkmak zorundadır. Bu hesaba göre sefer sırasında Silifke sancağı 1700 silahlı askeri hazır eder.

Silifke 300 payesi ile şerif kazadır. 70 adet asi köyü vardır. Bu köylerden 3000 kuruş kadıya teslim edilen geliri vardır. Paşaya ise 20 bin kuruş varidat gelir. Merhum bizim Mostarlı Mustafa Paşa 40 bin kuruş hasılat elde ederdi. Çünkü Mustafa Paşa dağlardaki asi suhte eşkıyasını kontrolü altına almayı başarmıştı.

Silifke sancağı 11 kazadır: Silifke, Ermenek, Nevahi (Ermenkin batısındaki Güneyyurt da dahil bütün köyleri kapsayan kaza), Selinti (Gazipaşa) Mamuriye (Anamur) Zeyn-i şerif (bugün Gülnara bağlı Zeyne beldesi) Sadı, Karataş, Sinanlı (Mut ilçesinin Ermenek’e sınır bölümü) , Mut ve Gülnar.

Allaha hamdolsun ki bu 11 kazadan Sinanlı hariç tamamını gezdim, şu anda Silifke’yi seyrettiğimiz Kara Henk belindeyiz ki bu yüce dağın doruklarında Kara Henk Sultan tekkesine yüz sürüp iki rekât şükür namazı kıldım ki sebebi bu güvenliği olmayan dağlardan selametle geçmiş olmamızdır. Kara Henk Sultan tekkesinde Şeyh Musa hazretlerinin ruhaniyetlerinden medet talep edip  Allah’ın izniyle bu manevi yardım sayesinde Silifke’ye geldik.

Silifke kalesinde askeri kethüda ve yeniçeri serdarı Kıbrıs yeniçerilerindendir. Zira İstanbul, payitaht yeniçerileri yol üzerinde değildir. Bütün Kıbrıslının at oynattığı yerlerdir. Gayet karmaşık sapa yoldur, duasını yitiren gelemez, gelen de gülemez. Bu dağlar böyle bir emniyetsiz yollardır.

Silifke’de Şeyhülislam (genel müftü) Nakibüleşraf ve ayan eşrafı, kale komutanı ve 60 askeri vardır.

Silifke kalesi yalçın kayalı, bir tarafı topraklı yüksek bir tepede havalesi olmayan, gayet sağlam yüce bir kaledir. Şekli badem şeklinde şeddadi tarzda yapılmış taş binadır. Dört tarafı 1300 adımdır. 23 kulesi vardır, kapısı kıble tarafındadır. İçinde 60 toprak damlı evi vardır, etrafında hendekler bulunmamaktadır. Zira etrafı yalçın kaya olduğundan hendek kazmaya uygun değildir.

İçinde bulunan bir cami Sultan Bayezid hanın yapısıdır. Kale komutanı ve askerleri burada ikamet ederler. Bu kalenin doğu ve kıble tarafı tamamen mihrap sahibi Müslüman varoşlar olup üç camiden başka mescitler de vardır. Çarşı içinde antik tarzda Sultan Alaeddin Camii yine eski usul engin bir minareli eserdir. Kâfirler istila ettiklerinde minaresini yıkmış olduklarından fethedildikten sonra bu minare alçak tarzda yapılmıştır.  Ramazan Ağa mescidi, Rum mahallesi mescidi ve Bozkır mescidi bildiklerimizdir.

Silifke’de bir hamam, iki han ve 50 kadar dükkan vardır. Mahkemesi köprünün başındadır. Mahkemeye yakın paşa sarayı vardır.

Silifke kenarında varoşlarda tamamı harabeye dönmüş bağ ve bahçeler içinde çok sayıda tarihi kemer, han ve imaret eserleri var ki tarif olunmaz. Bunlar Takyanus zamanından kalan devasa antik kentin bakiyesidir.

Silifke’nin suyu ve havası gayet ağırdır, Serçeyi sıtma tutar. Halkı baharla beraber tamamen yaylalara çıkarlar.

Silifke’de turunçgiller, nar ve incir boldur. Halkının durumu fakirdir.

Göksu üzerindeki 17 kemerli köprüsü Takyanus eseridir. Dünyaca meşhur köprülerden birisi de budur. Köprünün mahkeme bulunan tarafında bir vergi odası vardır orada gümrük vergisi alırlar.”

(Evliya Çelebi Seyahatnamesi c. 9, s. 330)

Okunma : 1359