İhsaniye / Karaman Dilendi Hanı | Karamandan.com - | Karaman Haber

İhsaniye / Karaman Dilendi Hanı | Karamandan.com - | Karaman Haber

18 Aralık 2017 Pazartesi
İhsaniye / Karaman Dilendi Hanı

“Allaha sığınırız! Hiçbir güvenliği olmayan yollardır. Bu arada hiç köy ve belde yoktur. Orman ve araları karlı koca kayalar arasında dokuz saat gittikten sonra Ardıçlı ve Çamlı bir dere içinde Keyhusrev yapısı, Delendi hanına vardık. Akşam olunca bu küçük hanın kapılarını kapattık ve hizmetçilerimle beraber silahlanmış bir halde hiç uyumadan sabahladık.” (Evliya Çelebi Seyahatnamesi 10. Cilt)

Evliya Çelebinin Ermenek’ten çıkıp Karamana gidişini anlatan bu sözlerini “Güneyyurt-Gargara” kitabında okuduğumda Evliya Çelebinin abartılı anlattığı konusundaki sözlere inanacak gibi olmuştum. 

22 Eylül 2017 tarihinde Ermenek’ten Yellibel Bucakkışla üzeri Karaman yolculuğum sırasında Dilendi Hanını görmeye azmettim. Yola çıkmadan bir gün önce de yanıma yolcu bulmak amacıyla Facebooktan şu anonsu geçmiştim: 

“Yarın cuma günü Güneyyurttan Yellibel üzerinden Karamana iki üç kişi yol arkadaşı arıyorum çıkış 11 varış 19 inşallah uygun talepler özelden yazabilir. Kayabunarda kavun ekmek ziyafeti, İhsaniye’de Dilendi Hanı gezisi.”

Yukarıdaki Evliyamızın tespitleri 370 yıl sonra aynen geçerlidir. Okulların açılmasıyla beraber bölgede hiçbir Yörük obası da kalmamış, dağların sakinleri tek tük serçeler hendeklerin başına üşüşerek sularını içmektedirler. 

Yaptığım ilana rağmen tek başıma, saatlerine sadık kalarak yaptığım Ermenek Karaman yolculuğuna ihtişamı katan tek kelimeyle İhsaniye’deki Dilendi Hanı gezisiydi. 

Tabi öncelik Yellibel Kayabunardaki İhsaniye Yörüklerinin inşa ettikleri Ömer Halisdemir mescidine uğramak oldu. Buraya geniş bir alan yapılmıştı, zira her yıl burada ramazan bayramından sonra Yörük şenlikleri icra ediliyordu. 
Burada ilanda da söylediğim gibi kavun ekmek ziyafeti çekecektim kendime, ama yaklaşınca yalnız olmadığımı anladım, benim gibi üç kişi daha vardı ve onlar da ekmek bal ve üzüm yiyorlardı. Ben afiyet olsun deyince: beraber olsun dediler ve azıkları paylaşarak ziyafetimizi çektik. 

Arkadaşlar karamandan Ermenek’e gidiyorlardı, kalktıklarında Dilendi hanını bilip bilmediklerini sordum, esmer, menemenci Yörükleri simalı olanı tarif etti, sorum üzerine annesinin İhsaniyeli olduğunu söyledi. 

Ana yoldan İhsaniye’ye saptım, yollar tamamen kilitli taş döşeliydi, asfalt yoldan güzeldi, ben gelmeyeli yedi sene olmuştu, daha önceleri ticari amaçla da köyün camisinin yanında çok tezgâh açmıştım. 

Köyün cami yanındaki alan da kilitli taş döşeliydi, sağlı sollu iki yaymacı da tezgâh açmışlardı, eski günlerimi hatırladım. Selam verdim, birisi gıda maddesi diğeri giyim eşyası satıyordu, giyim eşyası satan Güneyyurt yeni mahalleden eniştemiz Mustafa’ydı. 

İhsaniyelilere hanı sordum, Ahmet adlı 55 yaşında bekâr bir arkadaş tarif etti, yanına araba varır, ama sen geride bırak daha iyi olur dedi. Benimle beraber gelebileceğini söyledi. 

Taksiye binerek en yakın yoldaki pınarın yanına park edip köy mezarlığının az berisinde bulunan Dilendi Hanına doğru yürümeye başladık. Yürürken ben devamlı Ahmet’ten bilgiler alıyordum. 

Geriden bana işte han dedi, ama hiçbir şey yoktu, elleriyle bak dedi şu toprak tümseğini görüyor musun, işte orası han, diye tekrarladı. Evet, bahçelerin arasında bir tümsekti, yaklaştık, önüne gelmişiz meğer: işte han diye omuzuma dürttü. 

Evliya Çelebinin Keyhüsrev yapısı dediği hanın önündeydik. Yani 777 yıllık bir eser vardı karşımızda. 25 metre enindeydi giriş kısmı, uzunluğu ise 35 metre kadardı.  Doğudaki tek kapının önündeydik. Hafif kavisli taş örme bir damı vardı. Damın sağ ve sol uçları tarlalarla beraberdi neredeyse. 

Burasının nasıl han olduğunu düşünmeye başlamışken Ahmet içeriye girmiş bana hadi gel diyordu. Evliya Çelebinin küçük han dediği bu han muhteşemdi gerçekten, ortada dev bir salon, salonun sağında dört solunda da dört olmak üzere sekiz odası vardı. 

Girişteki iki odanın dışa açılan birer penceresi varken diğer odalar sadece damda açılan iki havalandırma penceresiyle aydınlanabiliyordu. Resimlerde de gördüğünüz gibi odalar ayrı kapılardan girilen 16 metre kare civarında idi. Her odada yemek yapılacak yerler vardı, yolcular hayvanlarını aradaki büyük salonda ayarlanan taşlara bağlıyorlardı. 

Evet dışarıdan hiç belli olmayan ama hem büyük hem geniş hem kullanışlı 777 senedir dindik ayakta duran Dilendi hanıdır burası. 

İnşası kireç harcıyla taştandı, seksen santim eninde duvarlar örülüydü odaların arası, dış duvarlar ise daha geniş tutulmuştu. Gerçekten bu han bir yapı mühendislik harikasıdır. Damına da çıktık ve dolaştık, sapa sağlamdı, damda açılan iki havalandırma deliğinin arası 10 metreydi. 

Dilendi hanı 1960’lara kadar hizmet vermeyi sürdürmüştür, ama teknolojinin ve ulaşımın gelişimiyle artık ihtiyaç kalmamıştır, bu nedenle istirahattedir. 

Acaba başka amaçlarla kullanılabilir mi? diye düşünüyorum, zira binanın yapısında zerre eskime, göçme ve yıkılma yoktur. Son yıllarda vatandaşın birisinin mallarını katıp ağıl olarak kullandığını söylediler. 

Bu yazıyı yazmadan önce internette bir gezindim Dilendi hanının inşallah ilk defa şahsım tarafından Türkiye’ye duyurulduğundan eminim ve gururluyum.

İhsaniye köy meydanına döndüğümde orada yeni köylüler vardı. Bana hararetle bildiklerini anlattılar. Arabalar çoğalıncaya kadar yani 1960 yıllarına kadar satıcıların bu handa konakladığını, seyyar terzilerin, Ermenekli tak tak helvacıların ve Karamana/gurbete yayan gidenlerin bu handa gecelediklerini anlattılar.  

İhsaniye’nin tarihi hakkında bildiklerini sorduğumda da 85 yaşlarındaki amca şunları söyledi: 1900’lü yılların başlarında Eskiköy adıyla bölgedeki göçebe aşireti olan Menemenciler tarafından kurulan bu köy, 1925 senesinde İhsaniye adını almıştır. Han için Evliya Çelebi, Delendi, bazı İhsaniyeliler ise Gilendi demektedirler. 

Dilendi hanı Selçuklular döneminde Keyhüsrev tarafından inşa edilmiş ve Karaman Ermenek ulaşımının Karamanoğulları döneminde ana güzergâhlarından birisinde yer alması bakımından gelenlere ve gidenlere her zaman misafirhane olmuştur. 

 

Düzenleme : 25 Eylül 2017 11:57 Okunma : 3539
Foto galeri