Bir Ermenek Klasiği Aldere | Karamandan.com - Karaman Haber

Bir Ermenek Klasiği Aldere | Karamandan.com - Karaman Haber

11 Temmuz 2020 Cumartesi
Bir Ermenek Klasiği Aldere

Taşeli yöresinin ilkbaharda bir hafta akan meşhur deresidir.

Ermenek ilçesi Güneyyurt beldesi ile Yukarı Çağlar köyü arasındaki 150 – 200 metre yüksek yarlardan uçarak coşan Aldere’yi izlemek için Mart - Nisan ayını beklemek gerekiyor. Halk arasında Dağeriklerin açma zamanında coştuğu söylenir. 

Aldere: Torosların en ilginç bir bölgesidir. Karaman merkezde oturanlara göre şöyle tarif edilebilir:

Bucakkışla, Göksu, Bıçakçı Köprüsü üzerinden İhsaniye köyünü ve Yellibeli geçerek Ermenek sınırına girmiş olursunuz. Burada sizi ilk karşılayacak yer Karamanoğlu Mahmut ve Mehmet beylerin metfun olduğu türbenin de bulunduğu Balkusan köyüdür. 

Balkusan köyünden sağa dönerek Tolbunar yaylası üzerinden Altıntaş yaylası ve Sorkun yaylasını geçerek Güneyyurt ve Yukarı Çağlar köyünün üzerine gelinir. 

Buradan dünyanın en muhteşem zirveleri olan Mennan, Yunt, Asar, Altıntaş, Katran beleni ve Hisar önünü, 40 km uzanan Nevahi vadisinde yerleşen 45 köyü, Ermenek Turkuaz Baraj Gölünü büyük bir hazla izlersiniz. Siz şimdi tam 2000 metre zirvedesiniz. Bastığınız topraklar bozkırdır. Karşınızdaki Toroslar ise devasa ormanlarla kaplıdır. 

Önünüzde Aldere’nin d3vasa kaya zincieinin üzerinden uçmaya başladığı ilk durak vardır. Her yıl karların erimeye başladığı Mart ve ya Nisan aylarında yağan ilk yağmurla devasa bozkırların koyaklarında biriken karlar büyük bir heyecanla suya dönüşüp Akdeniz’e akmaya karar verirler.

150 – 200 metre irtifadaki yarlarda dev şelaleler oluşturarak kırıcı ve parçalayıcı bir yolculuktan sonra 8 km bir mesafeyi kat ederek Göksu ile Güneyyurt’un (Ermenek) altında buluşur.  Getirdiği, yaylaların kırmızı topraklarını Göksu’yla boz bir renge tahvil ederek maalesef Akdeniz’e götürür. 

Yaylalardaki karların patladığı ve dev yarı atladığı ve yüzlerce metre havadan uçtuğu yer tam da Yukarı Çağlarla Güneyyurt arasındaki Sbide antik kentinin üzeridir. (Sbide Antik Kentini aşağıdaki linklerden okuyabilirsiniz:
http://rasyonelhaber.com/makale/2130/sbide-antik-kenti,
ttp://rasyonelhaber.com/makale/2085/sbide-antik-kenti)

Yüz yıllardır aka aka üzerinden geçtiği Sbide Antik Kentindeki nice definelerin küplerini boşaltarak Göksu’ya ininceye kadar 8 km alana sağlı sollu serperek gittiğinden bundan önceki yıllarda bütün çevre köy halkları Aldere’nin seyri için toplanırlar ve “Gavur Parası” bulma ümidiyle etrafında gezerlerdi. 

13 Mart 2020 günü bu yıl havaların ısınmasıyla beraber yağmurun da etkisiyle biraz erken coştu Aldere. Biz de oradaydık. Kar suları ik yerden patlak vererek büyük bir gümbürtüyle harekerte geçince Sugözü mevkiinden akan suların etkisiyle yumuşayan toprak kaymış düşen bir taş köye su veren boruyu kırarak şebeke suyunu kesmiştir. Alderenin asıl aktığı uçurumun başına çıkan yolları da kırıp dökerek mecrasını genişleterek akmaya devam etmiştir. 

Adındaki al kelimesi kırmızı manasında olup bunun iki sebebi vardır. Birincisi Haçlı seferleri sırasında Sorkun yaylasında büyük çatışmalar olmuş ve bu dere o sırada kırmızı olarak akmıştır o zamandan beri adına Aldere denmiştir. 

“Bilindiği gibi 3. Haçlı Seferine büyük bir iştahla çıkan Alman imparator bu yolculuktan zaferle döndüğü anda Avrupa üzerine Hitler gibi büyük hayaller kurdu. Anadolu’ya girmeden önce Konya merkezli Türk hakanının mektubu ve Konya’yı savaşmadan zayiatsız aşarak İsauria’ya doğru yürümesi onu iyice şımarttı. İsauria / Bozkır ile Germanikapolis / Ermenek arasında bulunan Kilikya Hıristiyanlarını ziyaret ederek ordusuna biraz daha katılımı amaçlayarak istikameti Toros’lara ve Taşlık Kilikya’ya çevirdi.

Bu sırada buralara yeni yeni Mersin tarafından Üçoklar, Karaman tarafından Türkmen göçebe çadırları yerleşiyorlardı. 

Ordusunun ana parçasıyla imparator: Bozkır, Hadim, Balcılar üzerinden evvela Domitiopolis’in merkez sitelerinden olan Katranlı’ya (Dindebol) indiler. O dönemde bölgeyi terk etmekte olan Hıristiyan unsurlar en fazla bugünkü Güneyyurt, Katranlı ve Yukarı Çağlar yörelerinde yoğunluktaydılar. 

Burada ordusuna katılımlarla ve kumanya takviyesiyle güçlenen Babarossa, Göksu boyundan hareketle Güneyyurt beldesinin altını takip ederek yola devam ediyorlardı. O sırada Güneyyurt’ta Türkler tarafından meskûn yer olarak sadece Kışlacık mevkii vardı. Buraya Selçuklular tarafından Maraş / Göksun dolaylarından gelen göçebe Üçoklar yerleştirilmişlerdi. Kışlacık mevkiinde kışlayan atalarımız yazın Anamur ve Güneyyurt yaylalarına çıkıyorlar, kışın da bölgenin killi toprağından çömlek, kiremit, testi, tuğla ve seramik üretiyorlardı. Ata yurttan Anadolu’ya gelen atalarımız kasabamızın en aşağısında bulunan bu Göksu’nun tam kenarındaki verimli yerde düzenlerini yeni kuruyorlardı. 
Alman İmparator Barbarossa Kışlacık’ı baştan sona yaktı ve yıktı, atalarımızın büyük çoğunluğu o sırada yaylalarda bulunduğundan fazla can kaybı olmadı. Kışlacık’ta bulunan üç beş gözü yaşlı, alnı secdeli Müslüman, zalimlerin ihtişamlı yürüyüşlerini görünce kenarda bulunan küçük kümbete saklanarak duaya başlamışlardı; “Allah’ım! Sana secde edenleri küfredenlere ezdirme” diyorlardı. Alman zalim komutan Barbarossa, muzaffer bir edayla karşıya geçmek için Deveyudan mevkiine gelince Allah’ın izniyle Göksu koca (!) komutanı yuttu, üzerinde bulunan zırhın da ağırlığıyla kurtulamadı ve büyük bir zillet ve meskenet içerisinde Cehennemi boyladı.” (Güneyyurt (Gargara) adlı eserimizden)
Aldere denmesinin ikinci nedeni ise yaylalarımızdaki kırmızı renkli toprakların rengini alan suyu aynı renkte yükseklerden alçaklara boşaltmasıdır. 

Bulutlar hep iner yere,
Bahar geliyor bir kere,
Karlar erisin Aldere,
Aksın da gör memleketi
Aştık Toroslar’ın nice belini,
Karşılardık Aldere’nin selini,
Eğişmeçle keçilerin kılını,
Bükerek büyüdük biz bu dağlarda.
Sorkun’un karları iyce sıkıştı,
Eridikçe ziyim ziyim akıştı,
Gören gözler birbirine bakıştı,
Bak bakalım Aldere’de sel var mı?
Dağ erikler açtı gene nisanda,
Aldereler fena coştu duydun mu?
Bir kıpırtı koptu bütün insanda,
Su uçtuğundan su uçtu  duydun mu?

Kürekleri kazmaları attılar,
Seyretmek için orada yattılar,
Hayata olumlu neşe kattılar,
Yöre halkı ora koştu  duydun mu?

Değirmen bendinin suyu patlamış,
Debisini üçe beşe katlamış,
Ta oradan Aşşivzid’e atlamış,
Daha düne kadar boştu duydun mu?

Çoluk çocuk, gız gısırak seğirtti,
Ala tana anasını beğirtti,
Zeynep teyze arıkları sıyırttı,
Göksu'yun feleği şaştı  duydun mu?
 

Düzenleme : 16 Mart 2020 14:31 Okunma : 4203
Foto galeri