Foto galeri

Karamandan.com

Karamandan.com

 
 
Tarih : 16 Nisan 2018  -  Saat : 09:38:24   Görüntülenme: 2074

PAŞABAĞI (GÖVES) KÖYÜ
Eski adı Göves olan Paşabağı Köyü, Karaman Merkez'in güney-doğusunda ve Merkeze 25 km uzaklıkta olup 1238 metre yükseltidedir.

Köyün kuzeyinde Sarıkaya, güneyinde Gülkaya ve Akpınar, doğusunda Çimenkuyu, batısında Başharman bulunmaktadır.

Köyün tarihi oldukça eskilere dayanmaktadır. Karamanoğulları döneminde köy olarak bulunmaktadır. 1580 yılında 76 nüfus saptanmıştır. 1894 yılında 187, 1904 yılında 284, 1922 yılında 41 hanede 220, 1945 yılında 257, 1955 yılında 316, 1965 yılında 351, 1975 yılında 325, 1990 yılında 182, 2014 yılında ise, 81 erkek, 74 kadın, toplam 155 nüfusu bulunmaktadır. 

Aslında köyün eski adı Gögez’dir. Bu isim eski çağlardan kalma ismin az çok değişikliğe uğrayarak gelmesi ile oluşmuştur. Sonradan Göves’e dönmüştür. Gögez Karamanoğulları tarihi içerisinde önemli bir yere sahiptir. Karamanoğullarının en sadık komutanlarından ve boylarından birisi olmuştur. Şikari’nin Karamanname’sinde sık sık bu boyun ve komutanının adı geçmektedir. Gösterdiği yararlılık ve cesareti övülmektedir.

Karamanoğulları ile birlikte Torosların Türkleşmesi ve İslamlaşması için canla başla mücadele etmişlerdir. Beylik devam ettiği için zaman zaman Gögesoğulları olarak anılmıştır.

Karamanoğullarının egemenliği son bulunca bu Göges beylerinden birisi de Konyada idam edilmiştir. Diğer Göges Beyleri de İran’a gitmişlerdir. İran’a gidenlerin çoğu Tebriz şehrindedir. Göges oymağı Avşar boyuna mensuptur. 

Burası da Roma ve Bizans dönemlerinde yoğun yerleşkelerden olup kaya yerleşkelerini yoğun olduğu yerlerden birisidir. Mağara evlerden şehir oluşmuş, insanlar buralarda yaşamıştır. Bu mağaralar mesken olarak kullanılmıştır. İniş, çıkış için bacalar bulunmaktadır.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Ayrıca köyün birçok arazisinde kavak ağacı yetiştirilmekte ve ticareti azda olsa yapılmaktadır. Ancak kavak ağacının ekonomik değerini yitirmesi ile birlikte kavaklar sökülerek tarıma açılmakta ve sebze ve diğer ağaç türleri ekilmektedir. 

Birbirine yakın Aşağı Göves ve Yukarı Göves olmak üzere iki yerde yerleşim mevcuttur. Köyün eski adı “Göves” olup, “Göges” adlı yerleşim yerinden dolayı bu isim verilmiştir. Türk boylarından Gögez oğulları bu yörede yerleştikleri için Göges, halk arasında Göves olarak söylenegelmiştir. Padişah 2. Beyazıd oğlu olan Karaman Valisi “Şahinyah'ın oğlu Mehmet Çelebinin anısına, bu yörenin bağlık olması nedeniyle Köye, “Paşabağı” isminin verildiği kuvvetle muhtemeldir.

1844 yılı Temettuat defterine göre bu tarihte 27 hane bulunmaktadır. 

Bu tarihte olanların adları ve lakapları şu şekildedir: İmam Hüseyin Oğlu Ali Efendi, Hatip Osman Oğlu Osman, Tokam Mehmet’in İbrahim, Mehmet Kethüdanın oğlu Muhsin ve Hüseyin, Hayrullah Mehmet Oğlu Abdülfettah ve Osman, Köse Mehmet Oğlu Veli, Hasan oğlu Ali, Nevahli Ali oğlu Mahmut, Sarı Yahya Oğlu Salih, Ali oğlu Veli, Musa’nın Oğlu Halil, Bulduk osman’ın Mehmet ve Mustafa, Çolak Mehmet’in Hasan, Hüseyin’in Ömer ve Mehmet, Cop Ali Oğlu Mehmet, Ölmez Osman Oğlu Süleyman, Hasan oğlu Mustafa, Abdülgani oğlu Kara Mehmet, Abdülkerimoğlu Ali, İbrahim Oğlu Benli Mustafa, İbrahim Oğlu Mehmet, Şaban Oğlu Ahmet Kethüda, Hacı Abdullah Efendi Oğlu Mehmet.  

Bu köy halkından anlatılan Hamza Pehlivan hikâyesi de Karamanoğulları devrinden beri anlatıla gelmiştir. Bu hikâyeyi D. Ali Gülcan, derleyip yayınlamıştır. Hikâyede yine Gögesoğullarının yiğitliği anlatılmaktadır.

İngiliz Gezgini E. J. Davis, Karaman’dan İçel taraflarına giderken Göves köyünde Muhtarın evinde konakladığını yazmaktadır. 1875 yılı Haziran ayında fırtına nedeniyle muhtarın evine sığındıklarını ve buraların kırmızı kalkerden oluştuğunu yazmaktadır. Buraların bir isyancı Dere Beyi kalesi olduğundan bahseder ve muhtarın kaya evlere götürdüğünü ve sürünerek buralara ulaştığını belirtmiştir. Buraların uzun Hıristiyanlık döneminde sığınma amaçlı kullanıldığını söylemektedir.

Gururla hiçbir Avrupalının burayı ziyaret etmediğini, buraların muhteşem olduğunu belirtir. Muhtarın evini çok temiz bulduğunu ancak hasta olduğu için hafif ateşi olduğunu söyler. 1873-1874 yılından önce buranın yetmiş hane olduğunu, bu Koca Doksan kıtlığı ile pek çok kişinin açlıktan öldüğünü, çim ve otları yemek zorunda akldığını ve göç ettiğini şimdi ise ancak otuz hanenin kaldığını üzülerek anlatmaktadır. Ayrıca köylülerin hayvanlarının çoğunun telef olduğunu da belirtir. Tarihe iyi izlenimlerle geçmek ne güzel. 

Göves köyünün halkının misafirperliği bu kitapla yüz milyonlara ulaşmış ve Göves hakkında güzel duyguların oluşmasına vesile olmuştur. Burada yediği yoğurdu, pilavı tüm Avrupa ve Dünya’ya anlatmıştır. Buradan Gödet Köyüne geçtiğini ancak köyde kimse olmadığını, halkın yaylalarda olduğunu belirtmekte ve Gödet’teki kaya yerleşkelerinden hiç bahsetmemektedir.

Fotoğraflar: Mehmet Çetin
Araştırmacı: Osman Ülkümen
Editör: Cuma Ali Kaya

 

PAŞABAĞI (GÖVES) KÖYÜ
PAŞABAĞI (GÖVES) KÖYÜ Eski adı Göves olan Paşabağı Köyü, Karaman Merkez'in güney-doğusunda ve Merkeze 25 km uzaklıkta olup 1238 metre yükseltidedir.