Foto galeri

Karamandan.com

Karamandan.com

 
 
Tarih : 12 Nisan 2018  -  Saat : 11:21:03   Görüntülenme: 5145

Karaman Özdemir Köyü
Özdemir Köyü Karaman Merkez'in güneyinde ve Merkeze 31 km uzaklıkta, 1215 metre rakımdadır. Kuzeyinde Aybastı, güneyinde Bademli, doğusunda Cerit, batısında Bucakkışla bulunmaktadır. Köy sarp bir yamaç üzerine kurulmuştur. Köyün nüfusu; 1894 yılında 213, 1904 yılında 234, 1922 yılında 42 hanede 230, 1925 yılında 242, 1945 yılında 281, 1955 yılında 408, 1965 yılında 553, 1975 yılında 635, 1990 yılında 480 ve 2014 yılında ise 132 erkek, 131 kadın, toplam 263’tür.

Bu köyü kuranların Morcalı köyü civarında obalarını kuran aşiretlerden olduğu söylenmektedir. Burada obalar çoğalınca ayrılarak, Göksu Vadisi’ne inen, şimdiki köyün biraz aşağısında Medreselik adlı mevkie gelmişler. Burada da kalabalıklaşınca şimdiki köyün bulunduğu yere evler yaparak yerleşmişler. Ancak tarihi kayıtlarda 1500’lü yıllarda “Öztemur” adı ile bu bölgede köy olduğu anlaşılmaktadır. Bu tarihteki kayıtlarda bazen Öztemur, bazen de Öztimur olarak rastlanılmaktadır. Bu da Moğol işgaliyle Anadolu’ya gelen ve bir çoğu buralarda kalan Moğol aşiretlerinden olma olasılığını akla getirmektedir. 

Ancak şu belgeler köyün İçel Bozdoğan Yörüklerinden olduğunu bize göstermektedir. Hatta Bozdoğan’a bağlı Kürekçi, Tartar, Sipahlı ve Kara Hacılı cemaatlerinden olduğu belirtilmektedir. Aladağ'ın Özdemir köyünde Kürekçi, Tartar ve Sipahli cemaatlerine bağlı neferlerle birlikte yazılmış1bennak neferlik Kara Hacılu cemaati perakendesi bulunuyordu. TK.KKA.TD 130, vrk 37 a.  Bozdoğan Yörükleri, Sipahlı Cemaati, Muhtemelen bu guruba bağlı olan1nefer seyyid, Karaman livasının Aladağ kazasında bulunan Özdemir köyünde imamlık yapmaktaydı. Kürekciyan (Cibar) cemaatinden Bunun dışında Karaman livasının Aladağ kazasına tabi Özdemir köyünde1bennak neferin Kürekçi cemaatine bağlı olduğu belirtilmiştir.

Üçler Bulduk’un Osmanlı Arşivinde Bozdoğan boyu hakkında yaptığı araştırmada, 1512 yılında boyun durumu şöyledir: Burhanlar, Bıçakçılar, Karacihanlar, Karakayalı, Karaömerli, Karkın, Köseler, Sendelli. l53O yılında Bozdoğan boyunun oba isimleri: Burhanlar, Bıçakcılar, Deliler, Karacihanlar, Karakaya, Karaömerli, Köseler, Sendelli. l554 yılında: Bahaddinli, Bancarcı, Beğil, Burhanlar, Bıçakcılar (Eşenler), Cabirli, Civanlar, Esehanlar, Evliya Çavuş, Gömeç, Karakayalı, Karaömerli, Kök Âşıklı, Kömcü, Köseli, Sabacalı, Saru Tane, İncirci (Kara Bozdoğan), İlkümlü. l584 yılında: Ahad, Alihoca, Avcılar, Bancarcı, Beğil, Burhanlar, Bıçakcılar, Kara Fakihler, Cabir, Civanlar,  Eceler, Evliya Çavuş, Göynüklü, Hacı Saidli, Karaömerli, Karkun, Köseler, Küçük Aşıklı, Kulaklı, Nalcılar, Sindel, İncirci. 

Bozdoğan boyu, Karamanlı beyliği zamanında yurt tuttuğu Silifke yöresinde geniş bir alana yayılmış; Mut, Gülnar, Ermenek, Silifke yöresine dağılmışlardır. Boy, Orta Asya’dan Anadolu’ya geldiğinde çok kalabalıktır. Sadece Karamanlı beyliği topraklarına giren boyun 3.OOO hanelik sayısı vardı. Osmanlıya bağlandığı dönemde nüfusu hızla artan Bozdoğan boyu İçel bölgesinden parça bölük ayrılarak daha geniş bir alana dağılmıştır.

Osmanlı yönetimi, l73O yılında Bozdoğan aşiretine bağlı obaları tek tek yerinde bularak deftere yazmıştır. Aşiret oldukça kalabalıktır. Aşirete bağlı obaların ‘asıl yurt yerleri’ defterlere özellikle kaydedilmiştir ki; genelde asıl yurt yeri olarak da İçel yöresi gösterilmektedir.

Eski yurt yerleri olarak Gülnar, Silifke, Anamur, Selendi, Karakayalı, Karaman, Bozyazı’nın ismi geçmektedir. Bozdoğan aşiretinin oba isimleri: Aşıklı, Bağatlı, Bahşayiş, Bilici Fakih, Bozdoğan, Bozkır, Hacıömerlioğulları, Bulaca, Burhan(Abdülahadoğlu), Çavuşlu, Delibalılar, Senem, Derzili, Eskiyörük, Gedikkaya, Hacıbahaddin, Hacıhamzalı, Hacıkara, Hacıçelebi Uuşağı, Hadimli, Hayırefendili / Alaaddinli /Karadirlik, Hızırlar, İçağzı, Kabasakallı, Kaltılı, Kararöneli, Karahacılı, Karahocalı, Karakayalı, Karsaklı, Keşli, Kılıçlı, Kızılalili, Kocaşehyli, Kocacı, Kömürcü, Köşkerler, Kötekli, Kürekciyan / Cabir, Melemenci, Narencili, Okcılar, Perakende Çukurbağ, Saçıkara, Satılar, Satılı ve Kötekli, Sendel, Seydikubad, Sipahlı, Şamlı, Şeyhli, Şeyhliavcı uşaklar, Tartar, Tekeli, Toytimur, Karadirlik,Hızırlar, İçağzı, ve Kötekli, Sendel, Seydikubad, Sipahlı, Şamlı, Şeyhli, Şeyhliavcı uşaklar, Tartar, Tekeli, Toytimur, Yağcı, Yaycılı, Yerebakanlı, Zekeriyalı.

Bozdoğan aşireti ile ilgili l73O tarihli defter kayıklarına göre aşiretin nefer sayısı-4124, Deve sayısı-5336, koyun sayısı – 242OOO Olarak tespit edilmiştir. Bozdoğan aşireti, l73O tarihli deftere göre Anadolu’nun en kalabalık aşiretleri arasındadır. Aşiret 1700’lü yılların ortalarında Tarsus ve Çukurova yöresine dağılmıştır. Özdemir’in Göksu Vadisi’ndeki Yumru Tepe’nin güney eteklerinde, kuytu bir yerde Bademli Köyü bulunmaktadır. Devli olarak bilinen yerde bulunan Bademli halkı bu köyden bölünmedir.   

Halk arasında anlatılan Özdemir köyünün efsanevi öyküsü şu şekildedir. Bu dolaylarda gezginci Yörüklerden 3 kardeş varmış ve bunlar, Özdemir, Ağaçyurdu ve Cerit’e yerleşmişler. Babaları ziyaretlerine geldiğinde Özdemir yöresini yurt tutan oğluna “Behey oğul, buraya yurt mu tutulur, senin özün demir mi? demiş. Yani Göksuya yakın olan bu yörenin sıcak olacağını Yörüklere iyi gelmeyeceğini ifade etmiş. Bundan sonra da Köyün adı, “Özdemir” kalmıştır.  Dağlık ve sarp yerde yurt tutan Özdemir Köyü halkının geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Tarım çok dar ve kısıtlı alanlarda yapılmaktadır. Hayvancılık geçim kaynağı olarak önemli yer tutmaktadır. Üzüm bağları da bulunmaktadır.

19. yüzyılın ilk yarısında Konya’da Özdemirli Hoca adlı bir medrese bulunmakta ve müderrisi Özdemir Köyünden Mustafa Efendi’dir.  Karaman’ın çeşitli medreselerinde eğitim gördükten sonra Hadim’de Seyyid Ahmet Efendi’nin derslerine devam edip başarıyla bitirerek Konya’ya yerleşmiştir. Zaman zaman da değişik şehirlere giderek vaazlar ve dersler vermiştir. Konya’da adına kurduğu medresede değerli âlimler yetiştirmiştir. 1842 yılında da vefat etmiş Mevlana Müzesi kabristanlığına gömülmüştür.

FOTOĞRAFLAR: MEHMET ÇETİN
ARAŞTIRMACI: OSMAN ÜLKÜMEN
EDİTÖR: CUMA ALİ KAYA

ÖZDEMİR KÖYÜ
Karaman Özdemir Köyü Özdemir Köyü Karaman Merkez'in güneyinde ve Merkeze 31 km uzaklıkta, 1215 metre rakımdadır.