Karamandan.com

Karamandan.com

09 Nisan 2020 Perşembe
DEMİRYURT (MANDASON) KÖYÜ
Eski adı Mandason olan Demir Yurt Köyü, Karaman Merkez'in kuzey-batısında ve Merkeze 25 km uzaklıkta olup 1015 metre yükseltidedir.
Kategori : Köyler
10 Ocak 2020 08:09
 
DEMİRYURT (MANDASON) KÖYÜ

Eski adı Mandason olan Demir Yurt Köyü, Karaman Merkez'in kuzey-batısında ve Merkeze 25 km uzaklıkta olup 1015 metre yükseltidedir. Köyün Kuzeyinde Karadağ ve Kisecik, Güneyinde Karalgazi, Batısında İslihisar ve Doğusunda Eminler Köyü bulunmaktadır. 

Köyün nüfusu 1894 yılında 4 hanede 17 kişi, 1904 yılında 178, 1922 yılında 45 hane ve 250 nüfus, 1925 yılında 195, 1945 yılında 354, 1955 yılında 520, 1965’te 541, 1975’te 355, 1990’da 246, 2000’de 222 ve 2014 yılında ise 11o erkek, 100 kadın, toplam 210 olarak tespit edilmiştir. Bu köyümüzden de şehre göçler fazla olmuştur. 

19. Yüzyılın ilk yarsında buraya Türk boylarından Kara Dedeli Aşireti yerleşmiş, sonra Eminler Köyüne iskân edilen Arkaviye Çerkezlerinden birkaç aile yerleşmiştir. Bunlardan 4 hane ve 17 nüfus Mandason Köyüne kendileri gitmiştir. Bu köyden evler ve arazi satın alarak yerleşmişlerdir. 1904 yılında Kırımdan gelen Tatar Türklerinin yerleşmesiyle oluşmuş bir köydür. Köyün içerisinden demiryolu geçtiği için, eski adı “Mandason” olan köyün ismi “Demiryurt” olarak değiştirilmiştir. Köyün tarihi oldukça eskidir. Bu çevresinde yaygın olarak bulunan İslam mezarlıklarından anlaşılmaktadır.

Köyün eski adı olan Mandason ismi Romalılardan ve sonra Bizanlılardan kalma bir isimdir. Bu bölgeler eski yerleşim yerlerindendir. Bunu bu yöre ve çevresinde bulunan höyüklerden de anlamaktayız. Köy eski kayıtların hepsinde bulunmaktadır. Karamanoğulları devrinde var olduğu ancak zaman zaman boşalıp yerine başka aşiretlerin yerleştiği bir yerdir. Köylülerin anlatımına göre burası yedi defa boşalıp yeniden yerleşme olmuştur. Gerçekten de Karaman yöresinde 1500 yıllarında var olan pek çok köyün bu gün ancak harabeleri vardır. Ya da yerlerine yeni yerleşmeler olmuştur. Bunlardan birisi de bu köyümüzdür. Bunu nüfus sayılarından da anlamak mümkündür. İslihisar köyü yakınlarında Bizans devrine ait kalıntılar mevcuttur. 

Kanuni Sultan Süleyman zamanında 1530 yılında yapılan tahrirde 9 hanede 123 nüfusun olduğu köy, 387 Numaralı Muhasebe-i Vilayet-i Karaman ve Rum İli Defterinde bulunmaktadır. 1580 yılında 30 nüfusunun bulunduğu tımar gelirlerinin ise Karaman İmaretinin memur ve işçilerinin harcamasına ayrıldığı görülmektedir.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılık hayvancılığa dayalıdır. Köylülerimize ait çok miktarda büyük baş, süt sığırcılığı yapılmaktadır. Küçükbaş hayvancılıkta vardır. Köyde 2001 yılından buyana artarak dane mısır üretimi yapılmaktadır. Bunun yanı sıra silaj mısır, arpa, buday, fasulye, nohut, pancar, yağlık ayçiçeği ve tohumluk ekimleri, şeftali, elma, vişne ve badem bahçeleri ile geçim sağlanmaktadır. Köyde tarım kredi, sulama ve tarımsal kalkınma kooperatifleri faaliyet göstermektedir.

Köyde bir tekke ve bu tekkede bir yatır bulunmaktadır. Gülcan’ın anlatımı ile yakın zamana kadar bu yatırın mezarı üzerinde büyük manda boynuzları varmış. Bu boynuzlar seyyah dervişlerin boru gibi üfürerek ilahi nameler çıkardıkları ve adına Nefir denilen sazlardandır. Bu nefirleri tekkede yatan yatırın kullandığı sanılmaktadır. Bu tekkeye ait Fatih Sultan Mehmet dönemi Vakıflar defterinde Kilsecik Köyünde bir vakıf yer kaydı bulunmaktadır. 

Karaman çevresinde yapılan araştırmalarda, Kalkolitik Çağı takip eden Bronz Çağı yerleşmelerinin sayısında artış gözlenmiştir. Bu durum bölgedeki nüfus artışıyla ilgili olmalıdır. Bronz Çağı yerleşmelerinin özellikle Karaman’ın kuzey, kuzeydoğu ve kuzeybatı bölgelerinde yer alan ova bölümündeki höyüklerde yoğunlaştığı görülmektedir. Bunlardan birisi de İslihisar Köyü ile Demiryurt Köyü arasında yer alan Keyren (Keperen) Höyük’tür.  

Fotoğraflar: Mehmet Çetin
Araştırmacı: Osman Ülkümen

 

Okunma : 16390
Foto galeri
EKSPERTİZ
maboto
seç
guney sigorta
atsepete
Gündem haberleri
İŞTE KARAMAN'IN CORONA HARİTASI
08 Nisan 2020 Okunma: 14594 Gündem
Hemşehrimiz Selman Orman'ı Korona’dan Kaybettik
06 Nisan 2020 Okunma: 13716 Gündem
TAŞKALE KADERİNE TERKEDİLDİ
05 Nisan 2020 Okunma: 11773 Gündem
Son dört günün en çok okunan haberlerini gösterir
Ayın en çok okunan haberleri için tıklayın