Foto galeri

Karamandan.com

Karamandan.com

 
 
Tarih : 14 Haziran 2019  -  Saat : 08:30:44   Görüntülenme: 14289

Aybastı (Kemran) Köyü Karaman
Karaman ilinin güneyinde, il merkezine 26 km uzaklıkta olup rakımı 1472 metredir. Köyün kuzeyinde Erenkavak, güneyinde Özdemir, batısında Çukurbağ, doğusunda Ağaçyurdu bulunmaktadır. 

Köyün nüfusu 1894 yılında 284, 1904 yılında 304, 1922 yılında 51 hane ve 273 nüfus, 1927 yılında 287, 1945’te 403, 1955’te 407, 1965’te 658, 1975’te 563, 1990 yılında 381 ve 2014 yılında 134 erkek 125 kadın toplam 259 nüfusa gerilemiştir.  

Köyün eski adı “Kemran” olup Osmanlıca’da “Ağıl” anlamına gelir ve “Kemrâ” sözcüğünden türetilmiştir. Gülcan ise; köyün adının amaca ulaşmak, mutluluk ve yarınları iyi olmak anlamına gelen Kamuran sözcüğünden türediğini dile getirmiştir.

M. Mesut Koman ve Sırrı Üçer tarafından kaleme alınan “Konya İli Köy ve Yer adları Üzerine Bir Deneme” adlı kitapta ise köyün adının Kimmerlerle bağlantılı olduğunu belirtmişlerdir. Kimmerler M.Ö. 679 yıllarında Lidya bölgelerine (Aydın dolaylarına) indikleri bilinmektedir. 

Köyün yeni adına gelince, Köy eski yerindeki toprak kaymaları ve yeni yerleşim yerinin daha güzel olması nedeniyle şimdiki düzlük ve havadar alana taşınmıştır. Ay Işığını tamamen alması, herhangi bir engel olmaması nedeniyle Köye “Aybastı” adı verilmiştir.

Aybastı köyü, eskiden, Meliz Boğazının güney tarafında kuruludur. Burası hem şehre uzak, hem de zaman zaman toprak kayması olmaktadır. 1956 yılında büyük bir toprak kayması olur ve köylüler bugünkü yerine taşınırlar.

Burası daha havadardır. 1930 yılında Göksu Vadisi’ne doğru inen eteklerde kurulu olan ve üzüm bağlarıyla dolu Tabanlı Mahallesi halkı, burasının kuytu ve sıcak olmasından dolayı Alibeke Tekkesi yöresinde bulunan arazilerine evler yaparak yerleşmişlerdir. Kemran’ın eski yerleşim yerinde şimdilerde kimse oturmamaktadır. Tabanlı Mahallesinde ise bazı aileler sürekli oturmakta bazıları da kışlık olarak bulunmaktalar.

Köy halkının bir kısmı 1790’lı yıllarda Aydın’dan gelmişlerdir. Daha sonra Silifke ve Anamur taraflarından gelenlerde olmuş ve köy kurulmuştur. 1845 yılı Temettuat Defterlerinde köyde bulunan sülalelerin lakapları şunlardır: İmam Eke Mustafa Oğlu İbrahim, Kara Mustafaoğlu Kethüda, Ağa Mehmet, Celep Mustafa’nın Ömer, Bıyıklı Ahmet’in Mehmet, Köse Abdülkerim’in İsmail, Mehdi Mehmet’in Mustafa, Kırış Mehmet’in Mustafa, Kara Mustafa’nın Abdülkerim, Göbüş Ömer’in Mehmet, Celep Hasan, Kekilli Ali, Topal Mustafa, Gök Abdülkerim, Kara Süleyman, Çatal Mustafa, Kolukısa Ali, Cik Ahmet, Alicikoğlu Ali, Köme Ali’nin Mustafa, Esef Memiş, İbil İbrahim’in Mehmet. 

W.M. Ramsey’in “Anadolu’nun Tarihi Coğrafyası” adlı kitabında çokça bahsettiği Meleuos (Melus) kenti Kemran köyünün Meliz Beli dolaylarındaki “Ulukuyu” bölgesinde kalıntıları olan yerleşim bölgesidir.

Ramsey, Melus kentinin, Likaonya’dan Kilikya’ya geçen boğaz üzerinde olduğunu ve adının da halen Meliztepe olduğunu belirtir. Bu boğaz Meliz Belinden Göksu üzerindeki Bıçakçı Köprüsü’ne uzanan dar boğazdır. Meleuos kenti eski uygarlıklar çağında Larende’den Ermenek, Gülnar, Anamur ve Alanya’ya doğru uzanan ana askeri yol üzerinde önemli bir merkezdir. 

Eski çağlardan beri 1940 yılına kadar Orta Anadolu’dan Akdeniz’e geçit olan Meliz yöresinde biri yolun tepe bölümünde diğeri de daha aşağıda Meliz Boğazında iki han vardır. Bu hanlar Karamanoğulları yapısıdır. Bu hanlardan sadece temelleri kalmıştır. 

Karaman’a 27 km uzaklıkta bulunan Aybastı köyünde Aybastı Mağarası diğer adı ile Güvercinlik Mağarası sarkıt, dikit ve traverten havuzları aynı zamanda uzun mağara tünelleriyle dikkati çekiyor.

Binlerce yılda oluşmuş sarkıt ve dikitleriyle dikkat çeken mağarada yaklaşık 70 metrelik dar bir koridordan yürüdükten sonra damla taş havuzları ile sarkıt ve dikitlerin yer aldığı ana salona ulaşılıyor. Mağaranın oluşumu ile ilgili herhangi bir kaynak olmaması bu mağaranın sadece çevre köyler Boyalı, Seyithasan, Çavuşpınar ve Kemran köylüleri tarafından biliniyor. 

Kemran köylüleri tarafından doğal bir su sarnıcı olarak kullanılmakta. Mağarada doğal su havuzu bulunuyor. Mağara girişinde obruk çukuru mevcut olup buradan mağaraya giriş yapılabiliyor. Giriş itibariyle obruk benzese de şuana kadar keşfedilen üç adet mağara tüneli bulunuyor. 

Köyün gelir kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Üzüm yetiştiriciliği ön plandadır. 

Karamandan.com 2017
Araştırma: Osman Ülkümen
Fotoğraflar: Mehmet Çetin

Aybastı (Kemran) Köyü Karaman
Aybastı (Kemran) Köyü Karaman Karaman ilinin güneyinde, il merkezine 26 km uzaklıkta olup rakımı 1472 metredir.