Gülüm Gardağım | Karamandan.com - | Karaman Haber

Gülüm Gardağım | Karamandan.com - | Karaman Haber

22 Ağustos 2019 Perşembe
Gülüm Gardağım

Anadolu’nun sevgide tavan yaptığı iki kelimesi: gülüm gardağım.

Bazen beraber söylenir, bazen ayrı. Ama beraber söylendiklerinde biraz sitem taşırlar gibi gelir bana: ‘Nedeyi öyle dedin gülüm gardağım?’ Sorusunda olduğu gibi.

Gülümü her yerde derler de gardağımı demezler, o benim Taşeli’me has, bir sevginin üst perdeden ifadesidir. Küçükleri sevmenin izahını yapan tek kelimedir. Bu küçüklük hiç bitmez Taşeli’nde, eğer senden biraz büyükse gardağım sevgi sözüne hazır olmalısın. Mesela memleketimizde 70 yaşındaki bir nine 65 yaşındaki bir kişiye: hoş geldin gardağım, nöğürün gardağım, demekte hiçbir sakınca görmez.

Gardağım kardeşimden kolaylaştırma yoluyla sert harflerin atılması ve yumuşatılması sonucu önce gardaşıma daha sonra gardağıma dönüşmüş olması büyük ihtimal. Aşağıda başka bir yazımdan alıntı yoluyla gardağımın cümle içinde kullanılmasına birkaç örnek veriyorum.

“İsmail Hocamızın her ziyaretine vardığımda son zamanlara kadar hacemmiyle beraber geniş ailesi hep karşılarlar ve bize sonsuz bir sevgi gösterisinde bulunurlardı. Hepsi teker teker Hoş geldin gardağım, gel guzum, gel oturuver guzum oturuver, diye yer gösterirlerdi. “Nöğürün gardağım, anan nöğürü kel gız nöğürü” diye herkesi tek tek sorarlardı. Onların yüzlerindeki gülücük asla yapma değil samimi idi. Bana ve kardeşlerime yetim diye en yakın alakayı gösteren aile kesinlikle diyebilirim ki bu ailedir. Zaten bu cümlenin içindeki “gardağım” kelimesi samimiyetin ve yürekten oluşun tek kelimeyle ispatıdır.” 

Gülüm, benim çiçeğim manasında aidiyet ifade eden bir kelime, gardağım da öyle, ikisinin birleşmesi ise aşırı bir neşe ve ya tasa sırasında çok sarf edilen bir bileşimdir. Gülüm de, gardağım da tek başına söylendiklerinde daha manalı hale geliyor. Gardağım gülümden biraz daha canlı durur sevgi ifadesinde. Gülüm kadınlara karşı sarfa daha uygun görünürken gardağım erkeklere hitapta daha yerine oturuyor. Zamanımızdaki konuşmalarda hitap ettiğimiz kişi adlarının sonuna “Ahmed’im” gibi aidiyet me’si eklemek de bu iki kelimedeki candanlığa eş bir söylemdir. 

Gülüm kelimesi Anadolu’nun her tarafında kullanılan bir genelliğe sahiptir. Oysa gardağım kelimesi sadece Akdeniz sıcaklığının hâkim olduğu Taşeli yöresine has bir sözdür. İklimlerin insan ve hayvan mizaçlarına etkisi inkâr edilemez bir olgudur. Soğuğun uzun süre hâkim olduğu kuzey kutbuna yaklaştıkça insanlarda bürudet ağır basarken sıcaklığın hâkim olduğu Akdeniz civarı halklarında ise hararet ağır basar. Buna sıcakkanlılık da denir. Gardağım kelimesi Ermenek’e bağlı Güneyyurt beldesinde en sık kullanılan bir kelimedir. Diğer köylerde fazla duymadım, bilgisi olan varsa not bırakabilir. 

Yörük aşiretleri sürüleriyle ve develeriyle yaz boyu dağ başlarında, yaylalarda dolaşsalar da kışın sahilde olmak onlara yeter. Sıcaklıklarına hiç halel gelmez. O dağlar ve soğuk sular aksine mertliklerine mertlik, yiğitliklerine de yiğitlik katar. 

Kavgayı sevmez Taşelili, dövüşü sevmez, eğer bir Taşelili kadın iki keçinin vuruştuğunu, iki öküzün kırıştığını görse hemen eline alır cıpkını aralamaya başlar. Eğer bir Taşelili kız iki horozun bile kavga ettiğini görse ana babalarına: baba! Ana! Horozlar dövüşüyor, diye bağırarak haber verir. 

İşte böyle gülüm gardağım!

Mükremin Kızılca

Okunma : 865