Karamandan.com

Karamandan.com

14 Ekim 2019 Pazartesi
Yunus Emre Kimdir?
Karaman'da cami, mahalle, cadde, okul gibi bir çok andacı bulunan ve çağlar ötesinden günümüze ulaşan Yunus Emre, insanın kurtuluşunun çaresini yüzlerce yıl önce bulmuş ve bizlere miras bırakmıştır.
Kategori : Kim Kimdir
04 Nisan 2019 09:30
 
Yunus Emre Kimdir?

Karaman'da cami, mahalle, cadde, okul gibi bir çok andacı bulunan ve çağlar ötesinden günümüze ulaşan Yunus Emre, insanın kurtuluşunun çaresini yüzlerce yıl önce bulmuş ve bizlere miras bırakmıştır.

Ben gelmedim dava için, 
benim işim sevi için Dostun evi gönüllerdir, 
gönüller yapmağa geldim
Yunus Emre

Çağlar atlayarak günümüze ulaşan Yunus, insanın kurtuluşunun çare-sini yüzlerce yıl önce bulmuş ve bizlere miras bırakmıştır.

Batı Türklerinin yetiştirdiği en büyük şair olan Yunus Emre son araş-tırmalara göre XIII. Yüzyılın ortalarında doğmuş, XIV. Yüzyılın ilk ya-rısında Rahmet-i Rahman'a kavuşmuştur.

Yunus' un yaşadığı çağ; Moğolların Anadolu'yu darmadağın ettiği, beyliklerin birbirine düştüğü, Haçlı ordularının talan etmedikleri ev, tarla, soyulmadık tarla bırakmadığı çağdır. Böyle bir ortamda Anadolu Türk'üne tek bir sığınak yokken Yunus Emre şiirleri ve örnek bir hayat tarzıyla ortaya çıkar. Ümitsizliğin kapılarını birer birer kapatır, ebedi-yetin kapılarını açar.

Devletsiz yaşamaya alışık olmayan Türk insanına ilahi düzeni gösterir. Sefaleti, çaresizliği mesele olmaktan çıkarır. Türk toplumunun tasavvuf düşüncesini benimsemesinde önemli rol oynar. O, şiirleriyle ta-savvufun gayesine uygun olarak insanı kurtaran, insanı saadet yoluna götüren bir mürşittir.

Yunus tasavvufi düşünceyi derinden kavrayıp yaşamış, ilahilerinde samimiyeti, heyecan ve aşkıyla derinlikli, akıcı bir üsluba ulaşmış bü-tün insanlığı ilahi aşka davet etmiştir. Yunus Emre bunun yanında Eski Anadolu Türkçesinin oluşumunda çok önemli bir rol oynayan Türk şa¬iridir. Onun kullandığı kelimeler ve ifade kalıpları, bunlara yüklediği anlamlar ve mecazlar Türkçenin edebi bir dil haline gelmesi yolunda büyük bir merhaledir. Yunus' u diğer mutasavvıf şairlerden ayıran özelliği de budur.

Aşık Çelebi onu, "Yunus irfan mektebinde okuyan bir arif, sözü hale dönüştüren bir Allah dostu ve sır sahiplerinin sırlarını açıklayan bir dilin sahibidir" sözleriyle tanıtır. Yunus' tan önce sözlü bir edebiyat varsa da Anadolu'da gelişen Batı Türkçesiyle ilk ve en güzel şiirleri Yu-nus ortaya koymuş. Divan ve Risaletü'n- Nushiyye adlı eserlerini şifahi birikimden yararlanarak dili sanatkarane üslupla işleyip Türkçede bir tasavvuf dili oluşturmuştur. İlahilerinin asırlarca okunup günümüze ulaşmasının sebebi şiirlerine hakim olan bu üsluptur.

Yunus Emre'nin Türkçesi bugün yaşıyor. Bizim halkımız arif, Yu-nus'un dilinin lezzetine varıyor ve yüzyıllardan beri onu dilinden dü¬şürmüyor. " Yaradılanı hoş gör, Yaradandan ötürü" anlayışıyla ömür süren Yunus, bizim Yunus, gönüllere şifa Yunus. Rahmetle.

KARAMANLI YUNUS EMRE

"Büyük şair, düşünür, bütün devirlere aydınlık saçan Yunus Emre, Karaman'da doğmuş burada ilim irfan tahsil etmiş bir ulu kişidir. Yunus Emre muhtasarlığının şairliğinin yanında meslek ve sanat hayatını da ihmal etmeyerek, o günün fabrikası sayılan kiriş ve tabakhaneler kur¬muş, daha hayatta iken emlakını Tescil i şer i ve teslim ile mütevel¬liye vakfetmiştir.(İslam hukukuna uygun olara) Böylelikle mensubu bulunduğu halveti tekkesine mal varlığını devretmiştir. Bundan hasıl olacak vergileri gelirlerin bir kısmını da ayendeye ve revendeye itamı tam oluna diyerek gelene ve gidene yemek verilmesini şart koşmuştur. Böylelikle Yunus tekkesinde 1915 yılına kadar faaliyet gösteren imare-tide kendi sağlığında kurmuş olmaktadır. İmaretin son günlerine şahit
 
olan İbrahim Topak ve Helvacı Kadir Güneş gibi Kirişçi mahallesinin ileri gelen kimselerinden edindiğimiz bilgilere göre, burada üç öğün kazan kaynamakta sofraya Ermeni ve Rumlarda diz çöküp oturmakta yemekten sonra yapılan duaya hep birlikte amin demekte imişler.
Yunus Emre'nin yapmış olduğu bu bağışlar, Ankara kadim kayıtlar arşivi yeni 584 eski 259 no da kayıtlı, 992 hicri 1584 miladi tarihli Kon-ya livasının vakıflarını tespit eden ilyazıcı defterinin 39 B yaprağında şunlar kayıtlıdır.

Vakfiye Yunus Emre İbn-i İsmail el meşhur bir Kirişçi baba der nefsi Larende. Bu günkü dilden anlamı şöyle: Larendenin içinde İsmail oğlu Kirişçi baba dernekle meşhur Yunus Emre'nin vakfı. Kayıtta vakıfların doğrudan doğruya Yunus Emre tarafından yapıldığı belirtilmektedir. Aynı defterde zaviyenin gelir vakıfları 6 parça olmak üzere şöyle sıra-lanır.

1.    Senelik geliri 1300 akça olan zaviye yanında beş kıta yer.
2.    Senelik geliri 1700 akça olan zaviye yanında beş kıta yer. Foni va-disin Kirişçi değirmeni.
3.    Değirmenin yanında senelik geliri 80 akça olan bağ.
4.    Senelik geliri 60 akça olan Larende de bir bab Kirişhane.
5.    Geliri tespit edilemeyen ev yeri.
6.    Senelik geliri 40 akça olan yeni debbağ hane.

Bu altı parça yer tekkeye, Yunus Emre'nin bizzat kendisi tarafından vakfedildiğine göre, ölümünden sonrada katılanlarla beraber epeyce kalabalık bir vakfiye teşkil etmekte, bunun da büyük bir gelir getirdiği belli olmaktadır. Tekkenin kendi mescidinden başka debbağ ve kiriş-hanelerinde müşterek bir meclisleri vardır. İleriki yıllarda bu iki ima¬lathane birleşerek büyük debbağ han ismini almıştır. Büyük debbağ hanın aşıklar kahvesi isimli bir de büyük kahvehanesi vardır.
Dışarıdan gelen ve Karaman'daki aşıklar burada ortaya muamma atar, atışırlar, Ahiler de saz çalıp oynarlardı. (Kaynak tabak Molla, Nalbant Nebi Serin, Durmuş Ali Gülcan) Meraklı bir kalabalık aşıkları ve ahileri izlerdi.
 
Yunus Emre tekkesinin vakfı olan kirişhane de semer ve at eğerlerinin imalatında dikiş ipi olarak kullanılan sırım ve orduda sekban takımına ok yaylarını germek için bağırsaktan kiriş yapılmaktadır. O zamanlar müzik aletlerinin tümünde tel yerine de kullanılmaktadır. Tabakhane-de sahtiyan kösele meşin imal edilmekte ve yurdun büyük bir kısmın¬da pazarlanmaktadır.

Zamanla orduda sekban takımı lağvedilince kirişhane tabakhane ile birleştirilerek büyük debbağ han ismini almıştır. Büyük debbağ han 1935 yılına kadar faaliyet gösterdikten sonra zamanın belediyesi bu fabrika niteliğindeki imalathaneyi şehir dışına taşımıştır. Yunus Em-re'nin vakfı olan debbağ hane ve kirişhanelerin yerinde bugün apart¬manlar yer almaktadır.

Yunus Emre, imaretiyle, tekkesiyle, şiirlerindeki kullandığı şivesi ile türül türül Karaman kokmaktadır. Yunus Emre'nin Karamanlı ve Ka-raman'da medfun olduğuna dair onlarca belge bulunmaktadır. "

Kaynak Talat Duru

Türkiye'deki Yunus Emre Türbeleri

Karaman şehri, Yunus Emre ile özdeşleşmiş bir yerdir. Aslında Türki-ye'de farklı noktalarda Yunus Emre Türbesi olduğu iddia edilen pek çok yer bulunmaktadır. Eskişehir, Bursa, Aksaraya, Erzurum, Isparta, Afyon, Sivas, Tokat ve hatta Azerbaycan'da da Yunus Emre Türbesi vardır. Fakat bunların içinde en çok bilineni, Karaman'daki türbelerdir.

Evliya Çelebi, Seyahatname eserindeki Karaman bölümünde "Kiriş¬çi Baba Camii avlusunda Yunus Emre Hazretlerinin merkadi bulun-maktadır." yazmıştır. Ayrıca Yunus Emre şiirlerinde adı geçen 23 adet yerleşim yeri tespit edilmiştir ve bunlardan 20 tanesinin Karaman ili sınırları içinde olduğu belirlenmiştir. Bu durum, Yunus Emre'nin Ka-raman'da vefat ettiği ihtimalini güçlendirmektedir.

Yunus Emre Camii ve Türbesi

Karaman'daki Yunus Emre Camii ve Türbesi'nin inşa tarihi konusunda kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Fakat yapının Karamanoğulları dö¬nemine ait olduğu tespit edilmiştir. Yapılış yılı olarak olarak ise 1349 tarihi üzerinde durulmaktadır.
 
Yunus Emre Camii ve Yunus Emre Türbesi, yan yanadır. Önceden bu iki yapı ayrıyken, daha sonra aralarında boşluk kısmı kapatılarak ca-miyle türbe birleştirilmiştir. Kapatılan boşluk kısmı, zikir yeri olarak isimlendirilmiştir.

Caminin batı tarafında yer türbenin içerisinde dört adet sanduka bu-lunmaktadır. Bu sandukalar, Yunus Emre, Taptuk Emre, Yunus Em-re'nin oğlu ve kızına aittir.

Caminin hemen yanında yer alan bölge, Yunus Emre Parkı Şiir Bahçe¬si olarak düzenlenmiştir. Bu kısımda yer alan duvarlarda, Yunus Em-re'ye ait şiirler yazılı olan mermerler bulunmaktadır. Banklar bulunan ve kesme duvara yerleştirilen mermerlerde şiirler bulunan bu küçük alan, bölgeye gittiğiniz zaman görmeniz gereken yerlerden biridir.
 

Okunma : 6606
maboto
EKSPERTİZ
guney sigorta
seç
Gündem haberleri
MasterChef Programında Etli Ekmek Rezilliği
12 Ekim 2019 Okunma: 104446 Yaşam
PKK'lılar Karamanlı genci sırtından bıçakladı
11 Ekim 2019 Okunma: 23272 Asayiş
Kim Milyoner Olmak İster? 836.yeni bölüm izle!
13 Ekim 2019 Okunma: 12024 Magazin
Son dört günün en çok okunan haberlerini gösterir
Ayın en çok okunan haberleri için tıklayın