Karamandan.com

Karamandan.com

09 Nisan 2020 Perşembe
Tatarlar ve Ayrancı
Ayrancı, doğusunda Konya’nın Ereğli ilçesi, batısında Karaman , kuzeyinde Konya’nın Karapınar ilçesi, güneyinde ise Mersin  ile sınır komşusudur ve üç tarafı dağ, bir tarafı ovaya doğru kurulmuştur, Karaman’ın ilçesidir.
Kategori : Köşe Yazıları
08 Ocak 2020 19:13
 
Tatarlar ve Ayrancı

Ayrancı, doğusunda Konya’nın Ereğli ilçesi, batısında Karaman , kuzeyinde Konya’nın Karapınar ilçesi, güneyinde ise Mersin  ile sınır komşusudur ve üç tarafı dağ, bir tarafı ovaya doğru kurulmuştur, Karaman’ın ilçesidir. 

Osmanlı Padişahı II. Abdülhamid ve Rus Çarı II. Nikolay’ın antlaşmasına göre Kırım'dan Osmanlı topraklarına göç edecek 210 hanelik  Kırım Tatarı, 1903 tarihinde İstanbul'a geldi. 

Küçük bir yanlış anlaşılma oldu. Kırım Tatarcası'nda dağ, orman anlmında kullanılır. Karadenizden gelen Kırım Tatarlarının, "Bizi dağa yerleştirin" demeleri üzerine, Marmara Bölgesine yerleştirilecekken, İç Anadolu Bölgesinin güneyine Ayrancı’ya yerleştirildiler. 

Ayrancı'nın toprakları o zamanlar Divle çiftliği olarak kullanılmaktaydı. Kırım Tatarları Ayrancıya geldiğinde butopraklarda, her aileye ev yeri ve 40 dekar ekim alanı olacak şekilde ayarlanmış. 

Evlerin yapılıp tamamlanma aşamasında ise  halk kayaların altındaki inlere sığınmışlardır. Ev yapımında Divle ve çevresinin halkı Kırım Tatarlarına destek vermiş, onları yalnız bırakmamış. 

Ayrancı’nın kurucuları da Kırım’dan sürgün gelen  Kırım Tatarları'dır.

Ayrancı'nın adı, Yavuz Sultan Selim zamanında, bu bölgeden geçip savaşa giden askerlere ayran dağıtan ermiş dedenin kabrinin burada olmasından kaynaklanmaktadır. Ermiş dedeye "Ayran Dede" denirmiş bu sebepten dolayı da yörenin ismi Ayrancı olarak kalmıştır.

Bölgenin toprağının az bir bölümünün verimli, büyük bir bölümünün de verimsiz olduğu görülmekteydi. Birçok Kırım Tatarı ilimiz otogar bölgesinde kendilerine verilen toprakları verimsiz bularak, sahipsiz bırakmışlar. 

Tarım ile iç içe olan Kırım Tatarları Kırım'dan gelirken yanlarında getirdikleri ekin biçmede kullanılan demir tekerlekli arabaya Ayrancı'da kullanılmakta ve  "Tatar Arabası" denmekteydi.

Kırım'dan Ayrancı'ya gelip yerleşen Kırım Tatarları, Karadeniz’in ardından İç Anadolu Bölgesi'nin karasal iklimine alışamamış, çok hastalanmışlardır. 

Karasallıktan kurtulmak için  bölgeyi ağaçlandırmak isterler. O sırada Kırım'daki gayri menkullerini satmak üzere Kırım'a giden birkaç Kırım Tatarı mallarını satamayınca geri dönerken meyvelerini çekirdek ve fidelerinden getirmişler, daha sonra hep birlikte Kırım meyvelerinden burada yetiştirmeye başlamışlardır. 

Kırmızı kiraz, Beyaz Kiraz, Vişne, Daldabir armudu, Starking elması, Ferginant armudu, gan armudu, Tokaloğlu, Şekerpare’yi Karaman’a, Ayrancıya getirmişlerdir. Yetiştirilen bu ürünler ile  Türkiye çapında ün yapmış ihracat da başlamışlardır. Ayrancı hala, kirazı ile ününü devam ettirmekte.

Kırımlılar, eğitime o zamandan önem  erirlermiş. Ayrancıya yerleştikten kısa süre sonra medrese kurmuşlardır.  

Ayrancı'ya yerleşen Kırım Tatarları gelmek ve göreneklerini korumaya çalışsalar da Karaman, Konya ve Ereğli'den çok etkilenmişler, onların törelerini benimsemeye başlamışlardır. 

Kırım Tatarları, Ayrancı’dan Eskişehir’e, Karaman Merkeze ( Kırmahalle) ve büyük şehirlere taşındığı için Ayrancı'da azalmışlardır. 

Bununla birlikte köyün ve kırmahallenin yaşlıları arasında Kırım Tatarcası konuşulmaya devam edilirken, asimile olmayı önlemek amacıyla tüm Türkiye’de ve Karaman’da Kırım Tatarları derneği çatısında toplanıp, iletişimlerini koparmayıp, dillerini, törelerini yaşatmayı da ihmal etmemişlerdir.

Çiğdem Göktaş Tekin

Okunma : 4945
guney sigorta
atsepete
seç
maboto
EKSPERTİZ
Gündem haberleri
İŞTE KARAMAN'IN CORONA HARİTASI
08 Nisan 2020 Okunma: 14590 Gündem
Hemşehrimiz Selman Orman'ı Korona’dan Kaybettik
06 Nisan 2020 Okunma: 13715 Gündem
TAŞKALE KADERİNE TERKEDİLDİ
05 Nisan 2020 Okunma: 11769 Gündem
Son dört günün en çok okunan haberlerini gösterir
Ayın en çok okunan haberleri için tıklayın