ARABULUCULUK NEDİR? | Karamandan.com - Karaman Haber

ARABULUCULUK NEDİR? | Karamandan.com - Karaman Haber

05 Nisan 2020 Pazar
ARABULUCULUK NEDİR?

Arabuluculuk kurumu son dönemde özellikle kamuoyundaki tartışmalar ve haberler ile gündemimizde oldukça fazla yer almaya başladı. Peki, Arabuluculuk nedir? Süreç nasıl işlemektedir?

Arabuluculuk, uyuşmazlık içine düşmüş olan tarafları konuşmak ve müzakerelerde bulunmak amacıyla, bir araya getiren, birbirlerini anlamalarını sağlayan ve bu suretle kendi çözümlerini kendilerinin üretmelerini sağlamak için aralarında iletişim kuran, uzmanlık eğitimi almış, bağımsız ve tarafsız bir üçüncü kişinin katılımıyla yürütülen, gönüllü bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir.

Arabuluculuk bir yargılama faaliyeti değildir. Yani Arabulucu uyuşmazlık konusunda karar vermez. Onun görevi taraflar arasında iletişim kurmak, diyalog sürecini geliştirmektir. Bu suretle taraflar kendi çözümlerine ulaşacaklardır. Tarafları aynı masa etrafında buluşturan arabulucu belki son merhalede çözümü kolaylaştırmak için tarafların üzerinde düşünecekleri bir çözüm önerisi getirebilir. Ancak Arabuluculuk süreci baştan sona bir gönüllü müzakere süreci olduğu için taraflara çözüm empoze edemez.

Arabuluculuk sürecinin en temel ilkeleri, müzakerenin gizli olması, taraflar için sürece katılmak ve süreci sonlandırmanın gönüllü olması ve tarafların süreç boyunca eşit olmasıdır.

Arabuluculuk görüşmeleri, uyuşmazlık içinde olan tarafların, menfaatlerini ortaya koydukları ve taleplerini dile getirdikleri gizli süreçlerdir. Böylelikle taraflar müzakerelerde kendilerini rahat hissedeceklerdir. İleri sürdükleri görüş, düşünce, talep ve teklifler in dışarıya servis edilmesi aksi kararlaştırılmadıkça tüm taraflar için yasaktır. Delil vasfı da bulunmamaktadır.

Arabuluculuk sürecinde, taraflar eşit haklara sahiptir. Arabulucu taraflara eşit davranmak, eşit söz hakkı vermek, onlara saygı duyulmasını sağlamakla yükümlüdür.

Arabuluculuk süreci, uyuşmazlığa düşmüş taraflar arasındaki ilişkiyi koruyan, her iki tarafa da menfaatler sağlayan, yargılama sürecine göre daha az masraflı, daha kısa sürede sonuçlanan ve tarafları yargılamanın psikolojik, ekonomik ve sosyal baskılarından koruyan, dostane bir çözüm yöntemidir. Arabuluculuk süreci sonunda taraflar anlaşamasalar bile aralarındaki dostane ilişki devam etmektedir.

Arabulucu görevini şahsen, özenle, makul sürede, güven içinde, tarafların etkin katılımıyla, hakkaniyete uygun, taraflara yeterli söz hakkı vererek yapmalıdır. Arabulucu müzakerenin her aşamasında taraflara arabuluculuk sürecinin hukuki ve mali sonuçları konusunda bilgi vermekle yükümlüdür.

Ülkemizde arabuluculuk kültürünün oluşması ve sosyal barışın geliştirilmesi için 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kabul edilmiştir. Kanun ile tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş veya işlemlerden doğan özel hukuk uyuşmazlıklarının çözümünde arabuluculuk müessesesinin uygulanabileceği kabul edilmiştir.


Başlangıçta gönüllü Arabuluculuk uygulaması ile başlayan süreç daha sonra gerek 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununa eklenen fıkra ile İş Davaları ve gerekse 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Kanun ile Ticari Davaları, Dava Şartı Arabuluculuk kapsamına almasıyla zorunlu arabuluculuk uygulamasına geçilmiştir.

Arabuluculuk süreci sonunda tarafların anlaşması durumunda düzenlenecek Anlaşma Belgesi, tarafların ve vekillerinin imzalaması halinde mahkeme ilamı hükmüne kavuşmaktadır.

Bugün gerek dava şartı arabuluculuk ve gerekse gönüllü arabuluculuk uygulamasıyla Türkiye Avrupa ülkeleri arasında Arabuluculuk uygulamasını başarıyla en çok uygulayan ülke konumuna yükselmiştir. Yıllarca Adli sistemin tıkanmasına yol açan binlerce uyuşmazlık bugün, bir kaç hafta da, bazen bir kaç saat içinde, tarafların arabulucunun gözetiminde, uyuşmazlığı müzakere edip kendi sonuçlarını ürettiği görüşmeler yoluyla ve barışçıl bir şekilde çözüme kavuşmaktadır.

Ülkemizde Arabuluculuk henüz emekleme aşamasındadır. Sorunlarını çatışma yerine müzakere yöntemiyle ve barışçıl bir biçimde çözme kültürü toplumumuzda giderek yaygınlaşmaktadır. İnanıyorum ki Arabuluculuk desteklenmeye devam ettikçe, uyuşmazlıkların hızlı, etkin ve verimli bir şekilde çözülmesi suretiyle toplumsal barışa büyük katkı sunacaktır.

Mevlüt Akgün
Avukat-Arabulucu

 

Düzenleme : 08 Ocak 2020 10:53 Okunma : 2190