Yasa TBMM’den geçerse memurlarda özel sektörde olduğu gibi amirleri tarafından yeterli görülmedikleri zaman işini kaybetme tehlikesi yaşayacak. Temennim sendikaların işe sahip çıkarak, tasarı yasalaşmadan hak gaspını önlemeleridir.
Yine “İşçiler emekli olamayacak” diye bir iddia var. Kötü bir cümle… Yanlışsa, lütfen düzeltilsin.. Bölgeler arası “ Asgari ücret” farkı başta olmak üzere,
Esnek Çalışma Modeli emeğe ve insan haklarına saygısızlıktır.
Özel İstihdam Büroları (ÖİB) ise kölelik sistemidir.
Bu sistemle işçinin emeği pazarlanacak, üç gün orda beş gün burada kalan sürede mezarda, doldurulabileceğinden dünyada emeklilik hayal olacak. İşçi bu sistemle ancak mezarda emekli olabilecektir.
İşveren işçiyle muhatap olmadan, iş gücünü ÖİB’ dan karşılayacağından. İşçinin işverenle hiçbir bağı kalmayacak, muhatap şikayet mercii ÖİB’ ları olacaktır. İşçi greve gitse bile, çalıştığı fabrikada değil; ÖİB’ nun önünde eylem yapacaktır(!). İşçilerimiz farklı iş yerlerinde çalıştırılacakları için de 9 bin saatlik süre doldurulamayacağından, emeklilik, kıdem tazminatı hakkı işçinin elinden alınacak.
Asgari ücret şimdi işverenin kıdem tazminatı ve sigorta pirimi yatırılmasına bakılarak hak edişler verilirken yeni uygulama ile hak gaspı olacak. ÖİB ile işçinin emeği pazarlanacak.
Mevcut uygulamayla, kıdem tazminatı uygulaması başlangıçta hem işsizlik sigortasının hem de iş güvencesinin (haksız fesih tazminatının) yerini alacak biçimde oluşturulmuştur. Bu yaklaşım, tamamı işveren tarafından ödenmesi gereken dişe dokunur bir tazminat öngörmüştür. Böylelikle hem işçilerin sorumsuzca işten çıkarılması azaltılacak hem de işten çıkarılan işçiler yeniden iş buluncaya kadar söz konusu tazminat güvence sağlayacaktır. Ancak zamanla kıdem tazminatının işsizlik sigortası ve iş güvencesinin boşluğunu dolduramadığı anlaşılmış ve Batı ülkelerinde olduğu gibi işsizlik sigortası kurulmuş, işe iade veya haksız fesih tazminatını öngören iş güvencesi getirilmiştir.
Kıdem tazminatı uygulandığı şekliyle, işveren üzerindeki yükün artmasına sebep olduğu, kayıtlı işçi çalıştıran firmaların rekabet gücünü düşürdüğü, işsizliği artırarak, kayıt dışı istihdamı körüklediği iddiasıyla 60 yıldır işçilerimizin kanı pahasına verilen mücadelelerle elde edilen kazanımlar; kıdem tazminatı başta olmak üzere, toplu sözleşme, grev hakkı gibi işçi hakları ellerinden alınmak istenmektedir.
İşten çıkarma maliyetlerinin azaltılması ve iş güvencesinin daha esnek hale getirilmesi şu an tam zamanlı istihdam edilmekte olan işçilerin iş güvencesinin azaltılması anlamına gelmektedir. Hiçbir güvencesi olmadan çalışmakta olanların kanuni güvenceye kavuşturulması sosyal adalet bakımından büyük önem arz etmektedir.
Ancak meselenin köklü çözümü için modern iktisat anlayışını şekillendiren pozitivist, materyalist anlayışın gözden geçirilerek onun yerine değer odaklı bir anlayışın ikame edilmesinin mümkün olup olamayacağı tartışılmalı ve Türkiye'nin kendi tarihi, kültürel ve sosyal dinamiklerinden beslenen çağdaş bir sosyal siyaset sisteminin nasıl şekillendirileceği sorusuna cevap aranmalıdır.
Seyyid Kutub'un dediği gibi "sizin değerlerinize uygun olmayan bir iktisadi temel üzerinde sizin değerlerinize uygun bir sosyal siyaset sistemi oluşturamazsınız". Bu bakımdan iş hayatında 'güzel insan' [4] modelini bir an önce gündeme getirmek ve bunun pratik hayata nasıl aktarılacağı hususunda hep birlikte kafa yormaya başlamak gerekmektedir.
Gelin bir an için hayal edelim şayet bir yanda işçinin emeğini kutsal gören ve ücretini (ve diğer sosyal haklarını) teri soğumadan ödemeye çalışan erdemli işverenler diğer yanda da ekmeğini yediği işverenine yürekten bağlı olan ve işini iktan ile (dosdoğru) ve ihsan şuuru ile yapmaya çalışan basiretli işçiler olsa sosyal siyaset sisteminde denge noktasını bulmak çok daha kolay olacaktır. Bence hayali bile güzel, ya sizce?..
Kanaltürk / Neşter Programı ve http://www.alitezel.com/tezel/index.php?sid=yazi&id=3810 [1] http://stats.oecd.org, [2] Addison ve Teixeira, 2005, [3] Edeveen ve Thissen, 2007, [4] Zaman Gazetesi. Sabahattin Zaim, 1997
Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir
